Monika Smusz-Kulesza

Wyrok TSUE z 24 marca 2026 r. stanowi istotny krok w kierunku wygaszenia kryzysu sądownictwa w Polsce, ponieważ po raz pierwszy w sposób jednoznaczny i całościowy potwierdza, że niezawisłości nie można kwestionować zbiorczo, automatycznie ani w oparciu o kryteria czysto formalne. Jednocześnie daje jasny sygnał, że przyszłe reformy muszą mieścić się w standardach prawa Unii, tak aby nie prowadzić do destabilizacji wymiaru sprawiedliwości, lecz do jego wzmocnienia - pisze dr Monika Smusz-Kulesza, sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi, członek zarządu OZS „Aequitas”

Według TSUE w pewnych okolicznościach orzeczenie Sądu Najwyższego należy uznać za niebyłe. Decyzję co do zaistnienia lub niezaistnienia tego skutku ma każdorazowo podjąć sąd powszechny rozpoznający sprawę, w której orzeczenie uprzednio wydał SN. Zdaniem zdecydowanej większości ekspertów ten wyrok pogłębi chaos w polskim sądownictwie. Skutki mogą być jednak dużo bardziej poważne, i w praktyce prowadzić do pozbawienia obywateli prawa do niezależnego sądu, ochrona którego to legła u podstaw wydania tego wyroku - pisze sędzia Monika Smusz-Kulesza, doktor nauk prawnych i członek zarządu stowarzyszenia Ogólnopolskie Zrzeszenie Sędziów „Aequitas”.

Zgodnie z systemem Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Polska ma swobodę wyboru środków, za pomocą których będzie wypełniać swoje zobowiązania wynikające z wykonywania orzeczeń ETPCz, o ile środki te są zgodne z Konwencją i ogólnymi wymogami praworządności. Mechanizmy wybrane przez Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie regulującym status sędziów powołanych od 2018 r. tego kryterium nie spełniają, więcej - są sprzeczne z Konstytucją - pisze dr Monika Smusz-Kulesza, sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi.