Agnieszka Matłacz

Samorząd województwa warmińsko-mazurskiego otrzymał 834 mln zł unijnych funduszy z Regionalnego Programu Operacyjnego na projekty dotyczące ochrony dziedzictwa kulturowego i naturalnego regionu oraz poprawy jego potencjału turystycznego. NIK sprawdziła, jak przebiegała ich realizacja. Mimo pewnych nieprawidłowości, ogólna ocena działań samorządów i urzędu marszałkowskiego jest pozytywna.

Polska jest w czołówce państw europejskich, w których w wypadkach drogowych ginie najwięcej osób. Sytuacji nie zmienił realizowany od kilku lat Program Likwidacji Miejsc Niebezpiecznych. Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła, jak przebiega jego realizacja. Okazuje się, że przygotowanie projektu było nierzetelne, nadzór nad jego realizacją nieskuteczny, planowanie wydatków nieefektywne, a efekty niewielkie.

Przedsiębiorcy, którzy opłacili składki ZUS za kwiecień i maj, a byli z nich zwolnieni, mogą teraz zdecydować, czy wypłacić pieniądze, czy też pozostawić je na koncie ZUS. Wówczas nadpłaty będą zaliczone na poczet przyszłych składek. ZUS podał, że nadpłaty zarejestrowane zostały na kontach blisko 800 tys. firm. Ich łączna wartość to ok. 600 mln zł.

Na Opolszczyźnie - najmniejszym regionie w kraju pod względem powierzchni oraz najmniej licznym - kumulują się negatywne zjawiska ludnościowe typowe dla całego kraju. Od 1983 r. systematycznie spada w Polsce liczba urodzeń i widać już, że sam program 500+ nie zmieni tego trendu. NIK sprawdziła, jak samorządy regionu przeciwdziałają depopulacji.

Zakaz trzymania domowych zwierząt na uwięzi na stałe oraz zakaz używania kolczatek to niektóre z zapisów projektu zmian w ustawie o ochronie zwierząt przygotowanego przez PiS, którym w środę zajmie się Sejm. O nowelizacji zrobiło się głośno przede wszystkim za sprawą planowanego bezwzględnego zakazu hodowli zwierząt futerkowych i umożliwienia uboju rytualnego tylko na potrzeby krajowych związków wyznaniowych.

W Polsce 9 proc. dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia wymaga pomocy systemu lecznictwa psychiatrycznego i psychologicznego. Tymczasem z raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że w pięciu województwach nie funkcjonował żaden oddział psychiatryczny dzienny. Nierównomierne rozmieszczenie kadry lekarskiej, szpitalnych oddziałów psychiatrycznych i poradni dla małoletnich to tylko część problemów. Dużym jest również brak profilaktyki zaburzeń psychicznych.

Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekty dwóch rozporządzeń, które zmienią przepisy dotyczące indywidualnego nauczania i indywidualnego obowiązkowego wychowania przedszkolnego w roku szkolnym 2020/2021. Dostępne będą trzy formy: bezpośredni kontakt dziecka z nauczycielem, forma hybrydowa lub zdalna. Decyzja będzie należeć do rodziców, bo to oni będą musieli wystąpić z odpowiednim wnioskiem do dyrektora.

Do muzeów wraca zwiedzanie grupowe, dostępne mogą być również szatnie oraz przestrzenie gastronomiczne. Mimo ograniczeń epidemicznych biblioteki powinny działać w zakresie możliwym do realizacji w reżimie sanitarnym, a na uczelniach artystycznych w semestrze zimowym 2020/2021 zalecany jest model kształcenia hybrydowego. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaktualizowało również wytyczne dla organizatorów wydarzeń kulturalnych - te zmiany związane są z podziałem na strefy ze względu na ilość zachorowań na danym obszarze.

Ministerstwo Zdrowia zaczęło już realizować nową strategię walki z koronawirusem i włącza lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej do działań. Mogą już zlecać badania na koronawirusa poprzez aplikację gabinet.gov.pl.

Program Ogólnopolska Sieć Edukacyjna ma zapewnić szkołom dostęp do szerokopasmowego, bezpłatnego internetu do końca 2020 roku, a uczniowie mają zyskać możliwość korzystania z materiałów multimedialnych dostępnych on-line, takich jak m.in.: scenariusze zajęć, filmy animowane, prezentacje, gry edukacyjne czy kursy e-learningowe. Z kontroli przeprowadzonej przez NIK wynika, że podłączanie kolejnych szkół do sieci w latach 2018-19 opóźniało się.