Całkowity zakaz pracy dla opiekuna osoby z niepełnosprawnością, który ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, uderza w konstytucyjną zasadę wolności pracy - uznał Trybunał Konstytucyjny. To wyrok spóźniony o wiele lat, choć może mieć znaczenie dla opiekunów, którzy mają sprzed lat decyzję administracyjną o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bo nie zrezygnowali z pracy. Ale tych może być garstka.

We wtorek, 24 marca, prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 13 lutego 2026 r. nowelizującą ustawę o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – poinformowała w środę Kancelaria Prezydenta RP.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej chce tak zmienić przepisy, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł sam, systemowo, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, pozyskiwać dane z bazy KAS w indywidualnych sprawach. Dziś dane są udostępniane na żądanie ZUS do opracowania aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz weryfikacji danych własnych ZUS, by skutecznie mógł dokonać poboru należności z tytułu składek. Pytanie tylko, jak ten przepis będzie stosowany.

W 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał 40 076 rent z tytułu niezdolności do pracy. Z danych ZUS wynika, że liczba świadczeń wyraźnie rośnie wraz z wiekiem osób ubezpieczonych, a niemal dwie trzecie nowych rencistów stanowią mężczyźni. Najwięcej decyzji dotyczyło osób po 50. roku życia.

Ustawa zasiłkowa nie przewiduje żadnego limitu zarobków, którego nieprzekroczenie pozwalałoby na zachowanie zasiłku. Sądy podchodzą jednak do tego zagadnienia znacznie łagodniej. Czy nowe przepisy to zmienią?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni prawa do zasiłku, ponieważ uznał, że po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, kontynuowała ona umowy zlecenia, które stanowiły podstawę do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Sąd nie podzielił tej oceny i wskazał, że sam fakt zawarcia umów nie przesądza o faktycznym wykonywaniu pracy. Szczególnie, że okoliczności tej zaprzeczyli zarówno wnioskodawczyni, jak i jej zleceniodawcy.

Od roku rodzice wcześniaków mogą korzystać z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Przysługuje on także na dzieci, które urodziły się w terminie, ale wymagały pobytu w szpitalu później niż w czwartym dniu po narodzinach. Dzięki niemu rodzice zyskują więcej czasu z dzieckiem, które wymaga często specjalistycznej opieki – nawet do 15 dodatkowych tygodni.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych apeluje do osób z niepełnosprawnością i ich bliskich o ostrożność wobec ofert płatnej pomocy w uzyskaniu świadczenia wspierającego. Wniosek o to świadczenie można złożyć bezpłatnie. Pracownicy ZUS pomagają go wypełnić i złożyć zarówno w placówkach, jak i przez infolinię.

Od piątku, 13 marca 2026 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia w portalu eZUS elektroniczną wersję wniosku ERPO, czyli wniosku o ponowne obliczenie świadczenia emerytalno-rentowego. To ważna zmiana dla setek tysięcy emerytów i rencistów.

Rok 2026 przyniósł istotną zmianę w sposobie komunikacji z instytucjami publicznymi, w tym z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Od 1 stycznia korespondencja kierowana do ZUS za pośrednictwem platformy ePUAP nie jest uznawana za skutecznie doręczoną. Do 11 marca ZUS honorował korespondencję przysłaną w ten sposób, więc tak złożone wnioski zostaną jeszcze rozpatrzone.

Ministerstwo rodziny opublikowało na swojej stronie raport z przeglądu przepisów o świadczeniu wspierającym. Zgodnie z ustawą musiał się on odbyć po roku jej działania. Zaskakuje jednak skromność raportu oraz ogólnikowe wskazanie przez resort, co w ustawie ma się zmienić. Eksperci zwracają uwagę, że rekomendacje nie uwzględniają chociażby zabezpieczenia przed obniżeniem punktacji w decyzji o poziomie wsparcia w odwołaniu od niej, w tym do sądu.

„Waloryzacja za rok” wskazuje na rok, za który przeprowadzono waloryzację, a nie na rok jej przeprowadzenia – wyjaśnia MRPiPS. Obecnie na profilu ubezpieczonego na PUE/eZUS prezentowane są dane uwzględniające ostatnią roczną waloryzację wskaźnikiem za 2024 r., przeprowadzoną w czerwcu 2025 r., która objęła składki wpłacone za 2023 r. włącznie. Informacje te są aktualizowane po zakończeniu procesu waloryzacji i odzwierciedlają stan konta po jej przeprowadzeniu. Natomiast informacja o stanie konta emerytalnego uwzględniająca waloryzację za 2025 r. pojawi się na kontach PUE/eZUS po 1 czerwca 2026 r., tj. po przeprowadzeniu tej waloryzacji.

W niektórych przypadkach rodzina zmarłego może liczyć na dodatkowe wypłaty od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo pracodawcy. Wyjaśniamy, kto i w jakich sytuacjach otrzyma odprawę pośmiertną, jednorazowe odszkodowanie i niezrealizowane świadczenie. W niektórych przypadkach nie można zapomnieć o terminach złożenia wniosku, bo pieniądze przepadną.

Śmierć w rodzinie, zwłaszcza osoby najbliższej - współmałżonka, rodzica czy dziecka, jest na tyle ciężkim przeżyciem, że zazwyczaj ci, na których spada przykry obowiązek załatwiania formalności, obawiają się, że coś przeoczą czy nie dopilnują jakichś formalności. Wskazujemy jak ubiegać się o zasiłek pogrzebowy, rentę rodzinną i rentę wdowią.

Zasiłek będzie można utracić, tak jak dotychczas, za wykonywanie pracy zarobkowej oraz aktywności, która utrudnia lub wydłuża rekonwalescencję. Poza kontrolą zostaną więc np. wyjazdy turystyczne, które co prawda nie przyczyniają się do zdrowienia, ale i go nie utrudniają.

W istocie zasada równego traktowania ma zastosowanie w dziedzinie zabezpieczenia społecznego jedynie do systemu zabezpieczenia społecznego pracowników i nie obejmuje świadczeń „czysto z zakresu pomocy społecznej” – orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE. I uznał, że państwa członkowskie mogą wymagać posiadania zezwolenia na pobyt w Unii dla rezydentów długoterminowych.

Informację o zaległości w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych przedsiębiorcy dostaną teraz na bieżąco. Dzięki temu nie umknie im zapomniany przelew i jeśli zareagują szybko, unikną dodatkowych kosztów. Najpierw przedsiębiorcy dostaną wiadomość o braku wpłaty, następnie wezwanie do zapłaty, a dopiero gdy nie zareagują – upomnienie. ZUS przetestował rozwiązanie w kilku województwach, a teraz wdraża je w całym kraju.

Prawie 1/3 skontrolowanych zwolnień lekarskich w 2025 roku była wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem - wynika z najnowszego raportu firmy Conperio. Z ponad 33 300 przeprowadzonych w ubiegłym roku kontroli aż 33 proc. wykazało nieprawidłowości. Najwyższe poziomy nieobecności odnotowano w budownictwie, logistyce oraz sektorze usług, gdzie średnie roczne wskaźniki przekraczały 8 proc. Miniony rok przyniósł także dalszy wzrost liczby zwolnień jednodniowych, szczególnie tych przypadających w poniedziałki i piątki.

Trybunał Konstytucyjny zbada, czy zróżnicowanie stażu ubezpieczeniowego ze względu na płeć, jako jeden z warunków uprawniających do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jest niezgodne z Konstytucją. Zdaniem prawników, to nie jest jedyny przepis, w którym takie zróżnicowanie występuje. Ta sprawa może jednak stać się przyczynkiem do dyskusji o rezygnacji z różnicowania wieku emerytalnego.

To jest systemowy problem – mówią wprost prawnicy. Nie mają wątpliwości, że od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje przepis, który został zmieniony z pełną premedytacją. W efekcie osoby po trwającym kilka lat procesie, mają w garści co prawda prawomocny wyrok przyznający im prawo do emerytury pomostowej, ale w praktyce są całkowicie pozbawione jakiejkolwiek kompensacji za wieloletnią pracę w warunkach szczególnych.