Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Przepisy dotyczące zgłaszania do ubezpieczeń zdrowotnych nie nadążają za dynamicznymi zmianami społecznymi - coraz więcej jest niesformalizowanych relacji i dzieci z takich związków, są rodziny patchworkowe, związki partnerskie, konkubinaty, a nawet małżeństwa jedynie wyznaniowe oraz związki na odległość. Przepisy ubezpieczeniowe powinny więc być bardziej elastyczne i umożliwiać szersze zgłaszanie do ubezpieczeń zdrowotnych, gdyż obecnie w wielu przypadkach życiowi partnerzy są traktowani jako osoby zupełnie obce, choć w realnym świecie to bardzo bliscy sobie ludzie – zwraca uwagę nasz Czytelnik.

O statusie przedsiębiorcy - a tym samym obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu - decyduje zdolność prawna, czyli możność bycia podmiotem praw i obowiązków. Dlatego również nastolatek przed ukończeniem 18. roku życia będzie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym, chociaż nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych - uznał Narodowy Fundusz Zdrowia. To zaskakujące, bo ZUS już kilkakrotnie stwierdzał, że takie osoby nie muszą płacić składek na ubezpieczenia społeczne.

Od 1 stycznia 2026 roku osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi - Mały ZUS Plus według nowych zasad, które określają, w jaki sposób należy liczyć okresy ulgi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że jeżeli osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i spełni warunki, aby skorzystać z ulgi, może - począwszy od stycznia 2026 r. - w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, płacić mniejsze składki przez 36 miesięcy kalendarzowych.

Zdarza się, że osoba starająca się o świadczenie wspierające nie doczeka jego wypłaty ze względu na stan zdrowia. Wydłużony czas oczekiwania na decyzję o poziomie potrzeby wsparcia i czas potrzebny na rozpatrzenie wniosku o świadczenie wspierające przez ZUS sprawiają, że proces bywa bardzo długi. W takiej sytuacji rodzina zmarłego nie zawsze będzie mogła otrzymać świadczenie z ZUS. Musi być spełniony ścisły warunek.

Długoterminowa prognoza dla funduszu emerytalnego do 2080 roku wskazuje na stabilność finansową systemu, mimo postępujących zmian demograficznych – poinformował w środę Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Prognozowany deficyt roczny funduszu emerytalnego (w kwotach zdyskontowanych inflacją na 2024 r.) w wariancie pośrednim wyniesie w 2026 r. 98,3 mld zł, a w 2080 r. wzrośnie o 37,7 mld zł do 136,1 mld zł.

Rada Ministrów przyjęła we wtorek projekt ustawy, który upraszcza zasady ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Zdaniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które przygotowało projekt, obecne zasady nie przystają do dzisiejszych realiów. W dobie dynamicznego rozwoju technologicznego państwo nie może pozostawać w tyle.

PUE ZUS zmienia się w eZUS. Już niedługo z nowej wersji popularnego e-urzędu ZUS skorzystają przedsiębiorcy – płatnicy składek. Interfejs będzie przejrzysty i przyjazny użytkownikowi – zapowiedział w poniedziałek Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wdrożenie portalu eZUS w części dla płatników składek jest planowane na drugą połowę stycznia 2026 roku.

Coraz więcej Polaków po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego decyduje się pozostać na rynku pracy. Jeśli tylko zdrowie i chęć pozwala, to kontynuacja zatrudnienia w takich sytuacjach przynosi wymierne korzyści finansowe – przypomina ZUS. Chodzi nie tylko o wyższe świadczenie w przyszłości, lecz także o brak podatku dochodowego od przychodów nawet do 115 528 zł rocznie.

Nowa grupa osób z niepełnosprawnością uprawnionych do świadczenia wspierającego, wyższe świadczenie pielęgnacyjne i zmiany organizacyjne w orzecznictwie o niezdolności do pracy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – to tylko niektóre zmiany w prawie, które będą dotyczyły osób z niepełnosprawnościami w 2026 roku.

Duża grupa przedsiębiorców zapłaci w 2026 r. wyższe daniny - przede wszystkim za sprawą podwyżki składki zdrowotnej. Mniej opłacalny będzie też leasing samochodów spalinowych, co przełoży się na wzrost podatków. Wiele wskazuje jednak na to, że to nie koniec podwyżek, a rok 2026 może być ostatnim na skorzystanie z niektórych preferencji. Wraca bowiem pomysł ograniczenia m.in. ulgi IP Box (stawka 5 proc.), estońskiego CIT czy sprzedaży bez podatku poleasingowego samochodu.

Sytuacja finansowa Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pozostaje stabilna. Wskaźnik pokrycia wydatków wpływami ze składek w trzecim kwartale wyniósł 81,5 proc., a od stycznia do września tego roku – 82,8 proc. – wskazuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych w podsumowaniu dotyczącym kondycji FUS po trzech kwartałach 2025 roku.

Prawnicy nie mają wątpliwości: to jest skandaliczna sprawa, że ubezpieczonym ograniczono prawo do korekty rozliczeń składek na ubezpieczenie społeczne do 5 lat wstecz, zostawiając jednocześnie ZUS nieograniczone w czasie prawo do kwestionowania tych rozliczeń. To pozwala ZUS na wydawanie decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym nawet 25 lat wstecz. W efekcie obywatele tracą składki, okres ubezpieczenia i prawo do świadczeń. Trwa zbieranie podpisów pod petycją, której celem jest zmiana prawa. Inicjatywa wpisuje się w naszą akcję „Poprawmy prawo”.

1 stycznia 2026 roku zaczną obowiązywać przepisy dotyczące przeliczenia wysokości emerytur czerwcowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie obliczy wysokość świadczeń ustalonych w czerwcu w latach 2009-2019, bez konieczności składania wniosku. Nowa ustawa obejmie również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenia.

Senat zgłosił w środę poprawki do reformy orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Zaproponował, aby w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe było orzekanie w drugiej instancji przez grupę trzech lekarzy orzeczników. W pozostałych sprawach, zgodnie z ustawą, orzekać będzie jeden. Teraz ustawa wróci do Sejmu.

Rozwodnicy, którzy mają alimenty i mają prawo do renty rodzinnej, nie mają prawa do renty wdowiej. Absurd? Nie jedyny. Pytanie bowiem, czy rentę wdowią otrzymają małżonkowie, którzy razem ze sobą nie mieszkali albo jeden z nich przebywał w DPS, a drugi w ZOL. Zdaniem prawników wspólność małżeńska jako przesłanka uprawniająca do renty wdowiej jest niepotrzebna, skoro osoba jest uprawniona do renty rodzinnej, a jej pobieranie jest z kolei przesłanką do renty wdowiej. Pytanie więc, czy ją usunąć, czy ujednolicić przepisy.

Osoby, które swoje pieniądze z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dostają 25 dnia miesiąca, emeryturę będą mieć na bankowym koncie jeszcze przed Wigilią. Aż dwa przelewy w grudniu dostaną natomiast seniorzy, którym ZUS wypłaca emerytury w pierwszym dniu każdego miesiąca. ZUS zachęca przy tym do założenia konta w banku. Dziś już ponad 80 proc. wszystkich świadczeń jest wypłacanych przelewem na bankowe konta.

W oparciu o jedno pismo zleceniodawcy, ZUS odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego. Sąd zmienił wydaną w tej sprawie decyzję. W wyroku podkreślił, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie obowiązuje zasada dowolności, lecz zasada legalizmu i ZUS nie może wedle własnego uznania rezygnować z przeprowadzenia postępowania dowodowego. Tym samym organ nie mógł ograniczyć się do jednego pisma i nie podjąć żadnych działań zmierzających do weryfikacji wskazanych w nim okoliczności.