Nowelizacja dotyczy uchwały Rady Ministrów z 27 maja 2025 r. (Monitor Polski z 2025 r. poz. 541). Głównym celem zmian jest dostosowanie liczby planowanych zakupów – w tym pojazdów dla straży pożarnej – do dostępnych środków finansowych. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, obecna liczba sprzętu przewidzianego do zakupu jest nieproporcjonalnie niska względem budżetu programu. Więcej o programie pisaliśmy w tekście: MSWiA rozszerza Program Ochrony Ludności. Powiaty: to nie tak miało działać.
-Możliwy jest zakup większej liczby pojazdów bez przekraczania limitów finansowych. Dlatego zasadne jest jednoznaczne wskazanie w programie, że liczba asortymentu ma charakter minimalny, a nie maksymalny. W ramach racjonalnego gospodarowania środkami możliwe będzie nabycie większej ilości sprzętu, jeśli pozwolą na to dostępne fundusze – czytamy w uzasadnieniu.
Kolejna zmiana dotyczy zasad podziału środków pomiędzy obszary programu. Obecnie dokument nie precyzuje, w jaki sposób powinien następować podział całkowitej puli finansowej. Projekt nowelizacji zakłada większą elastyczność w przesuwaniu środków między obszarami, w zależności od ich faktycznej chłonności w trakcie realizacji programu.
Z uwagi - jak tłumaczy rząd - na długotrwały charakter inwestycji w budownictwo ochronne, część środków przeznaczonych na budowę i utrzymanie obiektów zbiorowej ochrony może zostać w tym roku przesunięta na zakup innego wyposażenia i sprzętu. Obecnie program umożliwia przesunięcia tylko w ramach obszaru dotyczącego obiektów zbiorowej ochrony i zabezpieczenia logistycznego. Projekt nowelizacji przewiduje rozszerzenie tej możliwości również na obszar utrzymania i rozwoju podmiotów ochrony ludności oraz organizacji pozarządowych – w tym Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, Państwowego Ratownictwa Medycznego i jednostek ochrony przeciwpożarowej. W ramach tego obszaru znajdują się m.in. działy dotyczące sprzętu do działań ratowniczych oraz ewakuacji.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej został opracowany na podstawie ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907), obowiązującej od początku roku. Skupia się na sześciu głównych kierunkach działań, takich jak: inwentaryzacja i zwiększenie zasobów ochrony ludności, budowa i modernizacja schronów, rozwój zdolności reagowania na zagrożenia, a także zapewnienie ciągłości funkcjonowania państwa i dostaw w sytuacjach kryzysowych oraz wojennych.
Program przewiduje również przegląd i ocenę obiektów, które mogą pełnić funkcję schronów zbiorowych. Opinie techniczne i dokumentacja z takich przeglądów będą jednym z kryteriów przyznawania wsparcia finansowego na remonty i modernizację budowli ochronnych. Priorytetowo traktowane będą inwestycje na obszarach objętych programem „Tarcza Wschód” oraz w miastach i miejscach szczególnie narażonych, wskazanych przez wojewodów. Remonty obejmą m.in. schrony zlokalizowane pod szkołami – tzw. „tysiąclatkami”.
Na realizację zadań w ramach programu każdego roku ma być przeznaczone co najmniej 0,3 proc. PKB. W 2025 r. będzie to ponad 16,7 miliardów złotych, z czego ponad 5,1 miliarda stanowić będą dodatkowe środki na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną.
