80. rocznica zakończenia II wojny światowej w Europie

UCHWAŁA
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 14 maja 2025 r.
w 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie

W 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej w Europie Senat Rzeczypospolitej Polskiej składa hołd wszystkim bohaterom i ofiarom najbardziej tragicznego w skutkach, brutalnego i krwawego konfliktu w dziejach ludzkości.

Podpisanie aktu bezwarunkowej kapitulacji na lądzie, morzu i powietrzu III Rzeszy Niemieckiej 8 maja 1945 roku oznaczało dla Europy oficjalny koniec działań na froncie, a dla wyniszczonych wojną milionów ludzi początek żmudnej odbudowy zrujnowanych państw przez kolejne dziesięciolecia. Konflikt przyniósł ludzkości ogrom nieszczęść. Mimo upływu czasu skala dokonanych zniszczeń i okrucieństwa nadal budzi grozę.

We wrześniu 1939 roku wojska niemieckiego Wehrmachtu dokonały aktu napaści na Rzeczpospolitą Polską, atakując z lądu, morza i powietrza, a kilkanaście dni później zaatakowała Armia Czerwona.

Wraz z postępującymi działaniami wrogich armii konflikt obejmował kolejne kraje i przenosił się na inne kontynenty. Przez następne 6 lat Polacy poddawani byli bestialskim represjom ze strony hitlerowskich Niemiec i Związku Sowieckiego. W wyniku zaplanowanego ludobójstwa oraz zsyłek i deportacji na nieznaną wcześniej skalę zniszczona została struktura społeczna. Według szacunków poległo i zamordowanych zostało niemal 6 milionów obywateli polskich, w tym znaczna część inteligencji. Była to bezpowrotna strata potencjału ludzkiego, intelektualnego i gospodarczego.

Szkody materialne także były niewyobrażalne. Zniszczone zostały ośrodki przemysłowe, infrastruktura krytyczna, kolejowa, lądowa, substancja mieszkaniowa, szpitale, szkoły, bezcenne dobra kultury, a to, co przetrwało, zostało rozgrabione i wywiezione.

Wymownym symbolem tych tragicznych czasów są niemieckie obozy zagłady tworzone na polskich ziemiach oraz nigdy nieosądzona zbrodnia katyńska. Ogrom krzywd i okrucieństwa podważał wiarę w człowieczeństwo i jego podstawowe wartości.

Polski naród, zaatakowany i zmuszony do obrony, nie został pokonany i nie utracił wiary w odzyskanie niepodległości. Polacy stawili zbrojny opór, a następnie podjęli walkę z najeźdźcą, tworząc struktury Polskiego Państwa Podziemnego oraz Armię Krajową - największe podziemne wojsko w okupowanej Europie. Polscy żołnierze wsławili się w walkach niemal na wszystkich frontach II wojny światowej, a pamięć o ich bohaterstwie i niezłomności, a także godne upamiętnianie ofiar, jest obowiązkiem obecnych i przyszłych pokoleń.

W 80. rocznicę zakończenia wojny stanowczo potępiamy wszelkie zbrodnicze działania wojenne. Okrucieństwa, jakich ludność doświadczyła podczas II wojny światowej, niech będą przestrogą dla wspólnoty międzynarodowej przed pogardą dla drugiego człowieka i ostrzeżeniem, aby nie budować przyszłości na nacjonalizmach.

Rocznica zakończenia II wojny światowej skłania do refleksji nad układem sił, jaki powstał po 1945 roku. Decyzje mocarstw, podjęte w Teheranie, Jałcie i Poczdamie, zapadły bez udziału najbardziej zainteresowanych - nie było nawet konsultacji z nimi - czyli państw europejskich, których powojenne losy zostały wówczas zdeterminowane na dziesięciolecia. Na ich mocy nasz kraj uległ zmianom terytorialnym i stał się uzależniony od mocarstwa totalitarnego - ZSRR. Historia uczy, że pokój jest ważny, ale musi to być pokój sprawiedliwy.

Po zakończeniu wojny przytłoczone jej skutkami państwa zachodnie przystąpiły do budowy opartego na współpracy projektu integracyjnego, tworząc fundamenty wspólnoty bezpieczeństwa, dobrobytu i stabilności. W Waszyngtonie, w wyniku podpisania w 1949 roku Traktatu Północnoatlantyckiego, powstała organizacja mająca na celu tworzenie sojuszniczego systemu bezpieczeństwa dla ochrony pokoju i stabilności międzynarodowej. NATO stało się najpotężniejszym paktem obronnym i najsilniejszym sojuszem świata.

Polska dopiero po przełomie 1989 roku dołączyła do wspólnoty szanujących prawa człowieka i budujących przyszłość w oparciu o rozwój gospodarczy państw demokratycznych. Od ponad 25 lat Rzeczpospolita umacnia swoją pozycję w NATO, a od ponad 20 lat odgrywa aktywną i odpowiedzialną rolę w Unii Europejskiej.

Jak pokazują toczące się od lat konflikty zbrojne, dokonywane czystki etniczne czy na tle religijnym, nie wszyscy wyciągnęli wnioski z tamtej straszliwej lekcji. Zbrojna agresja Rosji na Ukrainę wpłynęła na przestrzeń strategiczną i perspektywy bezpieczeństwa dla Polski oraz europejskich państw NATO, ukazując potrzebę dopełnienia gwarancji transatlantyckich europejskim aspektem obronności.

W 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej Senat Rzeczypospolitej Polskiej, mając w pamięci długofalowe konsekwencje powojennych decyzji zapadłych w Teheranie, Jałcie i Poczdamie, apeluje do wspólnoty międzynarodowej o odważne przeciwstawianie się złu oraz o niezłomne dążenie do sprawiedliwego pokoju.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2025.464

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: 80. rocznica zakończenia II wojny światowej w Europie
Data aktu: 14/05/2025
Data ogłoszenia: 20/05/2025