Ustalenie wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 20 zł, upamiętniającego 80. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2024
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 15 lipca 2024 r.
w sprawie ustalenia wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 20 zł, upamiętniającego 80. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

Na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Ustala się wzór i wielkość emisji banknotu o wartości nominalnej 20 zł, upamiętniającego 80. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, określone w załączniku do zarządzenia.
§  2. 
Banknot, o którym mowa w § 1, wprowadza się do obiegu z dniem 26 lipca 2024 r.
§  3. 
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

WARTOŚĆ NOMINALNA, WZÓR I WIELKOŚĆ EMISJI BANKNOTU

Wartość nominalna 20 zł
Wzór Cechy graficzne i wizerunek* Strona przednia:

z lewej strony sylwetki powstańców na barykadzie, w tle płonący budynek PAST-y (Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej) na ulicy Zielnej w Warszawie, w kolorze brązowym - scena wzorowana na fotografii wykonanej przez Eugeniusza Lokajskiego. Centralnie grupa osób otaczająca jeńców niemieckich przed kamienicą przy ulicy Jasnej w Warszawie po zdobyciu PAST-y przez powstańców, w kolorach zielonym, niebieskim i żółtym - scena wzorowana na fotografii wykonanej przez Joachima Joachimczyka; u dołu flaga o barwach Rzeczypospolitej Polskiej, z lewej strony flagi napis: 80. / ROCZNICA / WYBUCHU / POWSTANIA / WARSZAWSKIEGO w kolorze granatowym. Wzdłuż górnej części prostokątna płaszczyzna wypełniona mikrodrukiem w postaci napisów: POWSTANIEWARSZAWSKIE1944 oraz wzorem w kolorach granatowym i zielonym. Pośrodku płaszczyzny wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz napis: NARODOWY / BANK POLSKI w kolorze brązowym, z prawej strony napisu litera: W, częściowo wypełniona kolorem zielonym (uzupełnienie wypełnienia litery w kolorze zielonym znajduje się na stronie odwrotnej banknotu - całość litery widoczna pod światło), w lewym rogu, pionowo, ułożona z cyfr pod kątem 90° liczba: 20 w kolorze granatowym. Pod orłem napis: Warszawa, / 10 stycznia 2024 r., pod nim napisy: Prezes i podpis oraz Główny / Skarbnik i podpis w kolorze brązowym.

Wzdłuż lewej krawędzi banknotu, pionowo, oznaczenie numeracji w kolorze czarnym. W lewym dolnym rogu oznaczenie dla niewidomych - pionowo, ułożona z cyfr pod kątem 90°, wyczuwalna dotykiem, wytłoczona liczba: XX. W prawym dolnym rogu liczba: 20 wydrukowana farbą zmienną optycznie, płynnie zmieniającą kolor w zależności od kąta patrzenia z zielonego do niebieskiego, z widocznym ceglanym murem; poniżej liczby oznaczenie numeracji w kolorze czerwonym. Z lewej strony liczby 20, pionowo, ułożony z liter pod kątem 90° napis: DWADZIEŚCIA ZŁOTYCH w kolorze granatowym. Tło banknotu stanowią napisy: 1 VIII, 1944 oraz Znak Polski Walczącej w kolorach niebieskim i żółtym

wzór

Strona odwrotna:

z lewej strony sylwetki powstańców z karabinami na tle fragmentu zniszczonej zabudowy ulicy Krakowskie Przedmieście w Warszawie, w kolorze granatowym - scena wzorowana na fotografii wykonanej przez Sylwestra Brauna; u dołu napis: J. KOPECKA DEL. P. KRAJEWSKI S.C. PWPW S.A., w lewym dolnym rogu liczba: 20 wypełniona mikrodrukiem w postaci napisów: 1VIII1944, poniżej liczby napis: DWADZIEŚCIA / ZŁOTYCH - całość w kolorze granatowym. Z prawej strony ołtarz polowy w trakcie mszy odprawianej przez kpt. księdza Mieczysława Paszkiewicza w podwórzu przy ulicy Poznańskiej w Warszawie, w kolorze brązowym - scena wzorowana na fotografii wykonanej przez Wacława Lotha; tło stanowią napisy: 1 VIII, 1944, NBP oraz Znak Polski Walczącej, tarcza z wizerunkiem orła, krzyż i flaga, w kolorze brązowym. Wzdłuż górnej części prostokątna płaszczyzna wypełniona mikrodrukiem w postaci napisów: NARODOWYBANKPOLSKI20 ZŁOTYCH w kolorach granatowym i zielonym. Na płaszczyźnie, z prawej strony, napis: NARODOWY BANK POLSKI w kolorze brązowym, z lewej strony napis: BANKNOTY EMITOWANE PRZEZ / NARODOWY BANK POLSKI / SĄ PRAWNYM ŚRODKIEM / PŁATNICZYM W POLSCE w kolorze granatowym oraz litera: W, częściowo wypełniona kolorem zielonym (uzupełnienie wypełnienia litery w kolorze zielonym znajduje się na stronie przedniej banknotu - całość litery widoczna pod światło), w prawym rogu, pionowo, ułożona z cyfr pod kątem 90° liczba: 20 w kolorze granatowym. Pod płaszczyzną, z lewej strony, mikrodrukiem fragment zapisu z 1 VIII 1964 r. z "Pro memoria" kardynała Stefana Wyszyńskiego: "ZE CZCIĄ WSPOMINAMY GORĄCĄ WIARĘ DZIECI I MŁODZIEŻY WARSZAWSKIEJ, KTÓRA Z ŻARLIWOŚCIĄ WALCZYŁA O PROMYKI WOLNOŚCI. CZEŚĆ GŁĘBOKA DLA OFIARNEJ KRWI" w kolorze granatowym, zakończony kropką. Wzdłuż prawej krawędzi kompozycja z prostokątów układających się w ceglany mur, wydrukowanych farbą opalizującą widoczną w zależności od kąta patrzenia w kolorze złotym oraz farbą zmienną optycznie w kolorze zielono-niebieskim. Tło banknotu stanowi kompozycja z gilosza i Znaku Polski Walczącej w kolorach niebieskim i żółtym

wzór

Kolory zasadnicze niebieski, żółty, brązowy, zielony, granatowy
Zabezpieczenia widoczne w świetle UV na stronie przedniej numeracja wzdłuż lewej krawędzi banknotu w kolorze zielonym oraz w środkowej dolnej części flaga o barwach Rzeczypospolitej Polskiej
Papier kolor biały
znak wodny Znak Polski Walczącej na tle muru, napis: 1944
nitka zabezpieczająca w prawej części banknotu w kolorach morskim 1 czerwonym,

z powtarzającym się Znakiem Polski Walczącej i napisem: 1944; fragmenty nitki widoczne na stronie przedniej

Numeracja kolor czarny 1 czerwony
seria dwie wielkie litery
numer siedmiocyfrowy
rozmieszczenie na stronie przedniej litery serii i cyfry numeracji w układach pionowym i poziomym; jedna numeracja - pionowa, w kolorze czarnym, wzdłuż lewej krawędzi banknotu; druga numeracja - pozioma, w kolorze czerwonym, w prawej dolnej części banknotu
Wymiary 150 × 77 mm
Wielkość emisji

(w sztukach)

do 80 000
* Wizerunek nie przedstawia banknotu w skali 1:1.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2024.673

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ustalenie wzoru i wielkości emisji banknotu o wartości nominalnej 20 zł, upamiętniającego 80. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego.
Data aktu: 15/07/2024
Data ogłoszenia: 19/07/2024
Data wejścia w życie: 19/07/2024