Ustanowienie roku 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika w 550. rocznicę urodzin.

UCHWAŁA
SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
z dnia 16 listopada 2022 r.
ustanawiająca rok 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika w 550. rocznicę urodzin

19 lutego 2023 roku upływa 550 lat od urodzin Mikołaja Kopernika, wybitnego astronoma i twórcy teorii heliocentrycznej. Senat Rzeczypospolitej Polskiej, pragnąc upamiętnić znamienitego uczonego, który zmienił postrzeganie świata, ustanawia rok 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu w rodzinie kupieckiej, a zmarł przed 21 maja 1543 roku we Fromborku. Przez całe życie był wiernym poddanym kolejnych królów polskich z dynastii Jagiellonów. Jak pisał: "nie ma obowiązków większych nad obowiązek względem Ojczyzny, dla której nawet życie należy poświęcić". Odebrał gruntowne wykształcenie: studiował sztuki wyzwolone na uniwersytecie w Krakowie, prawo w Bolonii i medycynę w Padwie. Uzyskał doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze. Kopernik był członkiem warmińskiej kapituły katedralnej i większość swego życia spędził we Fromborku. Uczony pełnił wiele funkcji administracyjnych: między innymi był generalnym administratorem biskupstwa warmińskiego, kanclerzem kapituły katedralnej oraz wizytatorem dóbr kapitulnych. Był kanonikiem warmińskiej kapituły katedralnej i scholastykiem wrocławskiej Kolegiaty Świętego Krzyża i św. Bartłomieja. Astronom przebywał też na dworze wuja Łukasza Watzenrodego, biskupa warmińskiego w Lidzbarku Warmińskim i w Olsztynie jako administrator dóbr kapituły. Uczestniczył też w zjazdach stanów Prus Królewskich w Grudziądzu, Malborku, Elblągu i Toruniu.

Najsłynniejszym dziełem Kopernika jest "De revolutionibus orbium coelestium", w którym astronom przedstawił założenia heliocentrycznej budowy Układu Słonecznego, burzące dotychczasowy obraz świata, którego centrum stanowiła Ziemia. Kopernik był prawdziwym człowiekiem renesansu, ponieważ działał również jako lekarz, prawnik, kartograf i ekonomista. W 1522 roku opracował traktat o monetach, w którym dowodził, iż gorszy pieniądz wypiera lepszy. Prawo to jest dziś określane prawem Kopernika-Greshama. Jednak największy wpływ na naukę światową miały odkrycia astronomiczne Kopernika. W nauce światowej uważany jest za twórcę metody naukowej w dociekaniu prawdy. Kopernik pisał we wstępie do swojego największego dzieła: "myśli uczonego są niezależne od osądu ogółu - ponieważ dążeniem uczonego, o ile tylko ludzkiemu rozumowi pozwala na to Bóg, jest szukanie we wszystkim prawdy". Jego odkrycie spowodowało rewolucję naukową zwaną przewrotem kopernikańskim.

Polski prawnik, urzędnik, dyplomata, lekarz i niższy duchowny katolicki, doktor prawa kanonicznego, zajmujący się również astronomią i astrologią, matematyką, ekonomią, strategią wojskową, kartografią i filologią. Bywa też nazywany fizykiem i filozofem. Kopernik jest najbardziej znany jako astronom - twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego i prawdopodobnie pierwszy heliocentryk w Europie od czasów starożytnej Grecji. Prace Kopernika - inaczej niż wcześniejsze koncepcje Arystarcha z Samos - dokonały przełomu i wywołały jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim. Z tego powodu heliocentryzm bywa nazywany kopernikanizmem, a kosmologiczno-filozoficzny postulat odrzucenia wszelkiego geocentryzmu i antropocentryzmu - zasadą kopernikańską.

W geometrii płaskiej Kopernik - niezależnie od innych wcześniej żyjących matematyków - udowodnił i rozpowszechnił twierdzenie nazwane jego imieniem. Kopernik to również tłumacz bizantyjskiego pisarza Teofilakta Symokatty na język łaciński, autor łacińskiego poematu "Septem Sidera" ("Siedem Gwiazd") oraz map Warmii i innych terenów Prus. Astronomiczne dzieło Kopernika wiązało się też z rewizją fizyki Arystotelesa, będącej częścią jego systemu filozoficznego - otwierając drogę do mechaniki klasycznej, teorii grawitacji Newtona i do nowożytnej metody naukowej.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej, przyjmując uchwałę w 550. rocznicę urodzin tego Wielkiego Polaka, chce po raz kolejny przypomnieć jego postać i zasługi, na stałe obecne w naszej społecznej świadomości. To przypomnienie ma na celu uświadomienie światowych zasług Polski i Polaków dla nauki oraz wzmocnienie współczesnych dążeń świata nauki i edukacji do podmiotowej obecności nauki w polskim życiu społecznym, gospodarczym i politycznym. Obecnie budowane społeczeństwo informacyjne stawia przed nami nowe wyzwania: pośród nich rola twórczej obecności w nauce i gospodarce ma zasadnicze znaczenie. Badania naukowe i ich wdrażanie do nowoczesnej gospodarki zdecydują o sile społeczeństw, narodów i państw. Dlatego Senat Rzeczypospolitej Polskiej po raz kolejny przypomina naszego wielkiego poprzednika dla zachęcenia młodych do inspirowania się tą niezwykle nowoczesną, jak na owe czasy, i niezwykle interdyscyplinarną postacią.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się do uczelni, szkół, organizacji społecznych i mediów o popularyzację postaci Mikołaja Kopernika, który nie tylko dokonał jednego z najważniejszych odkryć w historii ludzkości, ale zapoczątkował również rewolucję naukową, która zmieniła postrzeganie świata. Jest zaliczany do najwybitniejszych uczonych w historii świata, a jego nazwisko jest nierozerwalnie związane z jego Ojczyzną - Polską.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

Zmiany w prawie

Ustawa o postępowaniach awansowych na uczelniach podpisana

Zmiany w postępowaniach awansowych, obligatoryjne publiczne kolokwia habilitacyjne i dostosowanie przepisów do wprowadzenia nowych dyscyplin nauki – to niektóre ze zmian w nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, którą w środę podpisał prezydent Andrzej Duda. Zmiany dotyczą władz uczelni, pracowników naukowych i studentów.

Krzysztof Sobczak 26.01.2023
Ceny transferowe - jest łatwiej, ale przepisy trzeba dalej naprawiać

Styczniowe zmiany w przepisach złagodziły niektóre obowiązki podatników dotyczące dokumentowania transakcji między podmiotami powiązanymi. Obszarem, który powinien doczekać się regulacji ustawowej, jest jednak również zastosowanie przepisów o cenach transferowych do podmiotów opodatkowanych estońskim CIT. Brak odpowiednich przepisów powoduje wiele problemów.

Wiesława Moczydłowska 23.01.2023
Zyski z prywatnego najmu od stycznia obowiązkowo objęte ryczałtem

Od tego roku prywatni właściciele mieszkań na wynajem nie mogą już korzystać z zasad ogólnych PIT i rozliczać kosztów uzyskania przychodów i amortyzacji. Obowiązkową formą rozliczenia zysków z najmu jest teraz ryczałt. Płaci się go od przychodu według dwóch stawek - w zależności od wysokości przychodów. Co ważne, o zmianie formy opodatkowania nie trzeba informować urzędu.

Krzysztof Koślicki 18.01.2023
Już obowiązują wyższe stawki za kilometrówkę

Od 17 stycznia 2023 roku nastąpiła zmiana wysokości stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, według których pracodawca pokrywa koszty używania pojazdów prywatnych używanych przez pracowników do celów służbowych. To pierwsza zmiana stawek od 2007 roku. Wymusiła ją inflacja i rosnące koszy eksploatacji pojazdów.

Katarzyna Nocuń 17.01.2023
Rozliczanie podatku u źródła staje się coraz bardziej przyjazne

Styczniowa nowelizacja przepisów podatkowych wprowadziła zmiany w zakresie podatku u źródła. Wydłużono m.in. ważność składanych oświadczeń. Złagodzono także warunek niepobierania przez płatnika podatku od odsetek i dyskonta od skarbowych papierów wartościowych - bonów i obligacji skarbowych. Zmiany mają szanse uprościć rozliczanie podatku u źródła.

Wiesława Moczydłowska 17.01.2023
Podatek od przerzuconych dochodów obejmie więcej podatników

Zmiany w regulacjach dotyczących podatku od przerzuconych dochodów skutkować mogą tym, że obejmie on większą grupę podatników. Pojawią się również dodatkowe obciążenia podatkowe. Zdaniem ekspertów, spowoduje to wzrost liczby sporów między podatnikami a skarbówką. Już teraz warto zbierać odpowiednią dokumentację od kontrahentów zagranicznych, by potwierdzić brak obowiązku zapłaty podatku.

Wiesława Moczydłowska 12.01.2023
ukraine Переклади на українську
poland Przetłumacz na polski
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.2022.1120

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Ustanowienie roku 2023 Rokiem Mikołaja Kopernika w 550. rocznicę urodzin.
Data aktu: 16/11/2022
Data ogłoszenia: 28/11/2022