Aplikacja kontrolerska.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NAJWYŻSZEJ IZBY KONTROLI
z dnia 6 października 1995 r.
w sprawie aplikacji kontrolerskiej.

Na podstawie art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 1995 r. Nr 13, poz. 59) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Aplikacja kontrolerska, zwana dalej "aplikacją", ma na celu teoretyczne i praktyczne przygotowanie do wykonywania i nadzorowania czynności kontrolnych przez pracowników Najwyższej Izby Kontroli.
2.
Aplikację odbywają pracownicy spełniający wymagania określone w art. 67 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 1995 r. Nr 13, poz. 59), zwanej dalej "ustawą", zatrudnieni w Najwyższej Izbie Kontroli na podstawie umowy o pracę na stanowisku pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne.
§  2.
1.
Do odbycia aplikacji kieruje pracownika dyrektor departamentu lub delegatury, w której pracownik jest zatrudniony.
2.
Do odbycia aplikacji pracowników zatrudnionych na stanowiskach wymienionych w art. 66 ust. 2 pkt 1-3 ustawy kieruje Prezes Najwyższej Izby Kontroli.
3.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli może skierować do odbycia aplikacji pracownika mianowanego.
§  3.
1.
Aplikacja obejmuje:
1)
szkolenie teoretyczne, w formie centralnie zorganizowanych wykładów, konwersatoriów i ćwiczeń wraz z kolokwiami lub testami zaliczeniowymi,
2)
wykonywanie w ramach obowiązków służbowych zleconych zadań praktycznych oraz samokształcenie,
3)
egzamin kontrolerski.
2.
Program aplikacji może przewidywać skierowanie aplikanta na czas oznaczony do wykonywania obowiązków w innej jednostce organizacyjnej Najwyższej Izby Kontroli.
§  4.
1.
Aplikację odbywa się pod kierunkiem opiekuna.
2.
Opiekuna wyznacza dyrektor jednostki organizacyjnej, w której aplikant wykonuje obowiązki, spośród pracowników mianowanych mających doświadczenie w zakresie nadzorowania lub wykonywania czynności kontrolnych. Opiekun może sprawować opiekę najwyżej nad trzema aplikantami.
3.
Do obowiązków opiekuna należy kierowanie wykonywaniem zadań praktycznych i samokształceniem aplikanta, udzielanie mu pomocy we wdrażaniu się do pracy w Najwyższej Izbie Kontroli i przygotowaniu się do egzaminu kontrolerskiego oraz wydawanie opinii dotyczącej pracy aplikanta.
4.
W razie skierowania aplikanta do wykonywania obowiązków w innej jednostce organizacyjnej, opiekuna na ten okres wyznacza dyrektor tej jednostki; przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Nie wyznacza się opiekuna aplikanta dla pracownika, który został skierowany do uczestniczenia w szkoleniu teoretycznym w ramach aplikacji kontrolerskiej, jeżeli przed skierowaniem:
1)
jest zatrudniony na stanowisku wymienionym w art. 66 ust. 2 pkt 1-3 ustawy

albo

2)
był zatrudniony co najmniej dwa lata na stanowisku inspektora kontroli państwowej lub stanowisku wyższym,

albo

3)
podczas pracy w Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadził samodzielnie nie mniej niż cztery kontrole.
§  5.
1.
Aplikacja trwa nie dłużej niż osiemnaście miesięcy.
2.
Szkolenie teoretyczne odbywa się w okresie pierwszych piętnastu miesięcy aplikacji i jest podzielone na trzy semestry.
3.
Wykonywanie obowiązków w innej jednostce organizacyjnej, o którym mowa w § 3 ust. 2, nie może trwać dłużej niż trzy miesiące.
4.
Zajęcia w ramach szkolenia teoretycznego trwają nie dłużej niż 450 godzin lekcyjnych.
§  6.
Przedmiotem szkolenia teoretycznego są:
1)
system kontroli w Rzeczypospolitej Polskiej oraz wybrane zagadnienia kontroli państwowej w innych krajach,
2)
zadania Najwyższej Izby Kontroli jako naczelnego organu kontroli państwowej,
3)
organizacja Najwyższej Izby Kontroli oraz status jej pracowników,
4)
postępowanie kontrolne,
5)
wybrane problemy niektórych gałęzi prawa,
6)
wybrane zagadnienia ekonomii i systemu gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej,
7)
rachunkowość, w tym analiza bilansu i sprawozdawczości finansowej,
8)
elementy informatyki, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania informatyki w rachunkowości,
9)
elementy psychologii i socjologii.
§  7.
Szkolenie teoretyczne mogą prowadzić pracownicy Najwyższej Izby Kontroli będący specjalistami w określonej dziedzinie nauki lub praktyki, jak również specjaliści spoza Najwyższej Izby Kontroli.
§  8.
W szkoleniu teoretycznym prowadzonym w Najwyższej Izbie Kontroli, poza aplikantami, mogą uczestniczyć:
1)
pracownicy Najwyższej Izby Kontroli, skierowani do udziału w określonych zajęciach szkoleniowych przez dyrektora właściwej jednostki organizacyjnej w porozumieniu z kierownikiem aplikacji,
2)
pracownicy innych organów kontroli, za zgodą Prezesa Najwyższej Izby Kontroli.
§  9.
1.
Aplikacją kontrolerską kieruje kierownik aplikacji, którym jest dyrektor departamentu właściwego w sprawach szkolenia zawodowego pracowników Najwyższej Izby Kontroli.
2.
Do obowiązków kierownika aplikacji należy w szczególności:
1)
prowadzenie ewidencji aplikantów i ich opiekunów,
2)
opracowywanie szczegółowego planu szkolenia teoretycznego oraz organizowanie tego szkolenia i zapewnianie jego należytego poziomu merytorycznego,
3)
stwierdzanie spełnienia przez aplikanta warunków dopuszczenia do egzaminu kontrolerskiego,
4)
przygotowywanie akt kontroli, na podstawie których przeprowadza się egzamin pisemny,
5)
przygotowywanie zaświadczeń o odbyciu aplikacji i złożeniu egzaminu kontrolerskiego,
6)
zapewnienie obsługi administracyjnej szkolenia teoretycznego, komisji egzaminacyjnych oraz egzaminu kontrolerskiego kończącego aplikację,
7)
przedstawianie okresowych informacji o przebiegu i wynikach aplikacji kontrolerskiej Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
§  10.
Wykonywanie zadań praktycznych i prowadzenie samokształcenia, uczestniczenia w wykładach, konwersatoriach i ćwiczeniach oraz przystąpienie do kolokwiów, testów zaliczeniowych i egzaminu kontrolerskiego należy do obowiązków służbowych aplikanta.
§  11.
1.
W przypadkach uzasadnionych w szczególności przygotowywaniem zawodowym aplikanta, Prezes Najwyższej Izby Kontroli może zwolnić aplikanta z obowiązku uczestniczenia w określonych zajęciach w ramach szkolenia teoretycznego. Zwolnienie nie obejmuje przystąpienia do kolokwiów i testów zaliczeniowych.
2.
Aplikant, który uzyskał negatywny wynik kolokwium lub testu, ma prawo przystąpić do niego ponownie.
§  12.
1.
Do egzaminu kontrolerskiego może przystąpić aplikant, który:
1)
uzyskał pozytywne opinie, wydane przez:
a)
opiekuna, o którym mowa w § 4 ust. 2,
b)
dyrektora jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony,
2)
uzyskał pozytywne wyniki kolokwiów lub testów.
2.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli może dopuścić do egzaminu kontrolerskiego aplikanta, który:
1)
otrzymał jedną negatywną opinię,
2)
nie uzyskał pozytywnego wyniku kolokwium lub testu, jeżeli tematyka zajęć objęta tym zaliczeniem będzie uwzględniona przy egzaminie kontrolerskim.
§  13.
1.
Komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminu kontrolerskiego powołuje Prezes Najwyższej Izby Kontroli.
2.
W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą:
1)
przewodniczący i wiceprzewodniczący, powołani spośród osób zatrudnionych na stanowiskach pracowników nadzorujących czynności kontrolne,
2)
trzej członkowie komisji, powołani spośród osób zatrudnionych na stanowiskach pracowników nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne. Członkami komisji mogą być również osoby spoza Najwyższej Izby Kontroli, które prowadziły zajęcia w ramach szkolenia teoretycznego.
§  14.
1.
Na egzamin kontrolerski składają się egzaminy pisemny i ustny, przeprowadzone w oddzielnych dniach.
2.
Egzamin pisemny polega na sporządzeniu przez aplikanta, na podstawie wybranych przez komisję egzaminacyjną akt kontroli, o których mowa w § 9 ust. 2 pkt 4, projektów:
1)
protokołu kontroli,
2)
stanowiska kontrolera w sprawie przygotowanych przez komisję egzaminacyjną (lub przez innego aplikanta) zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole kontroli,
3)
wystąpienia pokontrolnego.
3.
W trakcie egzaminu pisemnego aplikant może posługiwać się tekstami aktów normatywnych.
4.
Egzamin ustny obejmuje sprawdzenie:
1)
umiejętności rozstrzygania problemów w zakresie postępowania kontrolnego,
2)
poziomu wiedzy aplikanta w zakresie objętym szkoleniem teoretycznym, a w szczególności znajomości tematyki określonej w § 6 pkt 1-4.
5.
Przy egzaminie ustnym może być obecny opiekun aplikanta.
6.
Komisja egzaminacyjna ocenia łącznie wyniki egzaminu pisemnego i ustnego, podejmując uchwałę większością głosów; w razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego.
7.
Ocena łączna wyniku egzaminu pisemnego i ustnego może być:
1)
celująca,
2)
bardzo dobra,
3)
dobra,
4)
dostateczna,
5)
niedostateczna.
8.
Z przebiegu i wyniku egzaminu kontrolerskiego wyznaczony przez przewodniczącego członek komisji sporządza protokół, który podpisują przewodniczący, wiceprzewodniczący i członkowie komisji egzaminacyjnej.
§  15.
1.
Termin przeprowadzenia egzaminu kontrolerskiego wyznacza kierownik aplikacji.
2.
O terminie i miejscu egzaminu kontrolerskiego kierownik aplikacji zawiadamia, z co najmniej czternastodniowym wyprzedzeniem, komisję egzaminacyjną, aplikantów i ich opiekunów.
§  16.
Aplikant, który uzyskał w wyniku egzaminu kontrolerskiego ocenę niedostateczną, może zdawać ponownie egzamin kontrolerski tylko jeden raz, nie wcześniej niż po upływie dwóch miesięcy, w terminie wyznaczonym przez kierownika aplikacji.
§  17.
1.
W celu przygotowania do egzaminu kontrolerskiego, dyrektor jednostki organizacyjnej, w której aplikant wykonuje obowiązki, zwalnia go, na jego wniosek, od wykonywania zadań w jednostce na okres pięciu dni roboczych.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku określonym w § 16.
§  18.
Prezes Najwyższej Izby Kontroli wydaje zaświadczenie o ukończeniu aplikacji kontrolerskiej i złożeniu egzaminu kontrolerskiego; w zaświadczeniu wymienia się ocenę łączną wyniku egzaminu pisemnego i ustnego.
§  19.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1995.53.578

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Aplikacja kontrolerska.
Data aktu: 06/10/1995
Data ogłoszenia: 25/10/1995
Data wejścia w życie: 09/11/1995