Używanie munduru wojskowego.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 7 marca 1979 r.
w sprawie używania munduru wojskowego.

Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. Nr 31, poz. 130), w związku z art. 12 ust. 3 tej ustawy, zarządza się, co następuje:
§  1.
Użyte w zarządzeniu określenia oznaczają:
1)
mundur wojskowy - kompletny ubiór żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wykonany zgodnie z przepisami określającymi wzór, kolor, rodzaj tkaniny oraz oznaczony wizerunkiem orła, oznakami stopni wojskowych, korpusów osobowych, specjalności wojskowych, jak również oznakami szkolnymi lub organizacyjnymi; nie dotyczy to ubiorów historycznych;
2)
część munduru wojskowego - element składowy ubioru żołnierzy;
3)
oznaka wojskowa - wizerunek orła, emblemat lub oznakę:
a)
stopni wojskowych,
b)
korpusów osobowych,
c)
specjalistów wojskowych,
d)
szkolną,
e)
organizacyjną

oraz inny przedmiot wyróżniający lub oznaczający wykonywanie funkcji albo służby lub posiadane kwalifikacje;

4)
pozbawienie oznak wojskowych - pozbawienie munduru wojskowego lub jego części wizerunku orła, guzików z wizerunkiem orła, oznak stopni wojskowych oraz oznak służących oznaczaniu przynależności do określonej jednostki organizacyjnej lub wykonywania określonych funkcji albo służby.
§  2.
Do noszenia munduru wojskowego na zasadach określonych w odrębnych przepisach są uprawnieni tylko:
1)
żołnierze w czynnej służbie wojskowej;
2)
małoletni przyjęci na naukę do szkół wojskowych kształcących kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz do orkiestr wojskowych;
3)
studenci szkół wyższych w czasie odbywania zajęć wojskowych w studium wojskowym szkoły wyższej, jeżeli przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej lub wydane na jej podstawie akty wykonawcze nie stanowią inaczej;
4)
żołnierze rezerwy, którym wydano mundury wojskowe do domu do celów związanych z wykonywaniem obowiązku służby wojskowej - tylko w razie konieczności stawienia się w jednostce wojskowej lub w wojskowej komendzie uzupełnień;
5)
żołnierze nie pełniący czynnej służby wojskowej na podstawie zezwoleń określonych w odrębnych przepisach.
§  3.
1.
Wprowadza się zakaz używania niektórych mundurów wojskowych lub ich części we wzorach i kolorach aktualnie obowiązujących w myśl przepisów wydanych na podstawie art. 67 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16, Nr 40, poz. 174 i Nr 54, poz. 254), wbrew ich przeznaczeniu, nawet po pozbawieniu oznak wojskowych.
2.
Wykaz mundurów oraz ich części, o których mowa w ust. 1, zawiera załącznik do zarządzenia.
3.
Zezwala się na zmianę przeznaczenia przedmiotów wchodzących w skład zestawu munduru wyjściowego i służbowego, stanowiących po okresie używalności własność żołnierzy zawodowych, pod warunkiem pozbawienia tych przedmiotów oznak wojskowych i dokonania wyraźnej zmiany kroju.
§  4.
1.
Wojskowym organem porządkowym właściwym do przeprowadzania kontroli uprawnień do używania mundurów wojskowych lub ich części są organy Żandarmerii Wojskowej.
1a.
Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania przez Żandarmerię Wojskową kontroli uprawnień do używania mundurów wojskowych lub ich części określają odrębne przepisy.
2.
Przy wykonywaniu czynności w zakresie ujawniania i zwalczania wykroczeń bezprawnego publicznego używania munduru wojskowego lub jego części organy Żandarmerii Wojskowej współdziałają z organami Policji.
3.
Sposób przeprowadzania wspólnych kontroli określają każdorazowo szefowie (komendanci) organów Żandarmerii Wojskowej i Policji.
§  5.
(skreślony).
§  6.
1.
W razie używania munduru wojskowego przez osobę wymienioną w § 2 pkt 1-3. lecz niezgodnie z jego przeznaczeniem, organ Żandarmerii Wojskowej zawiadamia o tym dowódcę właściwej jednostki wojskowej (kierownika studium wojskowego) w celu zastosowania środków wychowawczych lub dyscyplinarnych.
2.
W razie używania munduru wojskowego lub jego części przez osobę wymienioną w § 2 pkt 4 w wypadkach nie związanych z wykonywaniem obowiązku służby wojskowej organ Żandarmerii Wojskowej powiadamia o tym dowódcę właściwej jednostki wojskowej. Jeżeli osoba ta samowolnie przekazała mundur wojskowy lub jego część innej osobie, organ przeprowadzający kontrolę powiadamia o tym pisemnie dowódcę właściwej jednostki wojskowej.
3.
W razie używania munduru wojskowego przez osobę wymienioną w § 2 pkt 5 wbrew przepisom o sposobie noszenia umundurowania albo gdy stopień zużycia lub wygląd zewnętrzny narusza godność munduru, organ Żandarmerii Wojskowej powiadamia o tym szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego.
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1979 r.

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ MUNDURÓW WOJSKOWYCH ORAZ ICH CZĘŚCI, KTÓRYCH UŻYWANIE WBREW ICH PRZEZNACZENIU JEST ZAKAZANE, NAWET PO POZBAWIENIU OZNAK WOJSKOWYCH

1. Ubiór wyjściowy i służbowy wojsk lądowych, lotniczych i marynarki wojennej:

1) czapka garnizonowa;

2) beret koloru bordo i niebieskiego;

3) płaszcz sukienny szeregowego i podchorążego;

4) płaszcz letni podchorążego (nieprzemakalny);

5) półpłaszcz sukienny marynarza;

6) mundur wyjściowy (służbowy) szeregowego i podchorążego;

7) mundur wyjściowy (służbowy) marynarza i podchorążego marynarki wojennej;

8) sznury galowe.

2. Ubiór ćwiczebny (polowy):

1) czapka polowa;

2) czapka futrzana;

3) kurtka polowa;

4) mundur drelichowy;

5) peleryna namiot;

6) peleryna nieprzemakalna;

7) pas brezentowy z szelkami;

8) obuwie ćwiczebno-służbowe typu wojskowego.

3. Ubiór specjalny:

1) kombinezon pilota;

2) kombinezon czołgisty-warsztatowca;

3) ubiór nieprzemakalny marynarza z kapturem;

4) ubiór technika lotniczego;

5) kurtka skórzana pilota na futrzanej podpince (krótka i 3/4 długości);

6) furażerka, olimpijka i spodnie pilota.

Uwaga: Przedmioty wymienione w wykazie oznaczane są stemplem "MON" lub "MSW" oraz stemplem jednostki wojskowej, która te przedmioty wydała do użytkowania.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1993.40.410 t.j.

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Używanie munduru wojskowego.
Data aktu: 07/03/1979
Data ogłoszenia: 09/08/1993
Data wejścia w życie: 01/04/1979