Warunki kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególne uprawnienia tych osób.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 3 października 1991 r.
w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób.

Na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie ustala warunki kierowania za granicę w celach:
1)
prowadzenia badań naukowych,
2)
podejmowania działalności dydaktycznej,
3)
szkoleniowych na:
a)
studia wyższe,
b)
studia doktoranckie,
c)
studia podyplomowe,
d)
staże habilitacyjne,
e)
staże naukowe i artystyczne oraz specjalizacje zawodowe,
f)
kursy językowe i inne kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe,
g)
praktyki zawodowe.
§  2.
W celu prowadzenia badań naukowych mogą być skierowane za granicę osoby uczestniczące w realizacji badań w kraju.
§  3. 1
Osoby kierowane za granicę w celu prowadzenia badań naukowych, na studia podyplomowe, staże naukowe i artystyczne, specjalizacje zawodowe, kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe, kursy językowe oraz praktyki zawodowe mogą otrzymać:
1)
stypendium miesięczne na koszty utrzymania, zakwaterowania i pomoce naukowe na okres pobytu,
2)
zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania studiów podyplomowych, staży, praktyk i specjalizacji zawodowych, kursów lub prowadzenia badań naukowych i z powrotem, raz w ciągu roku akademickiego,
3)
zwrot opłat wizowych.
§  4.
Osoby skierowane za granicę w celach dydaktycznych mogą otrzymać:
1) 2
ryczałt na koszty utrzymania i zakwaterowania w wysokości ustalonej przez jednostkę kierującą, nie wyższej jednak niż 35% wynagrodzenia w grupie zaszeregowania IVa w danym kraju, określonego w przepisach w sprawie wynagrodzenia i świadczeń przysługujących pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych,
2)
zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do miejsca prowadzenia dydaktyki i z powrotem, jeden raz w roku akademickim.
§  5.
O skierowanie na studia wyższe za granicę mogą się ubiegać Obywatele polscy posiadający świadectwo dojrzałości oraz zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do studiów w obranym kierunku w określonym kraju.
§  6.
Osoby kierowane za granicę na studia wyższe mogą otrzymać:
1)
stypendium na koszty utrzymania i pomoce szkolne,
2)
zwrot kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania studiów i z powrotem, raz w ciągu roku akademickiego,
3)
zwrot opłat wizowych,
4)
zwrot kosztów zakwaterowania, w razie nieotrzymania bezpłatnego zakwaterowania w domu studenckim, w wysokości faktycznie poniesionych kosztów, nie wyższej jednak niż 20% przyznanego stypendium miesięcznego
5)
zwrot uzasadnionych wydatków rzeczowych związanych z przygotowaniem pracy dyplomowej, nie wyższych jednak niż wysokość przyznanego miesięcznego stypendium,
6)
jednorazowe lub okresowe zasiłki pieniężne z powodu przejściowego pozostawania w trudnych warunkach materialnych lub wypadków losowych.
§  7.
1.
Stypendium, o którym mowa w § 6 pkt 1, jest przyznawane na cały okres studiów za granicą i wypłacane w miesiącach, w których odbywają się zajęcia.
2.
Stypendium może być wypłacane w miesiącach wolnych od zajęć, w przypadku wyznaczenia w tym okresie terminu obrony pracy dyplomowej lub praktyki wynikającej z toku studiów.
3.
Cofnięcie stypendium następuje w przypadku:
1)
skreślenia z listy studentów,
2)
podjęcia przez jedno z rodziców lub współmałżonka studenta pracy za granicą,
3)
powtarzania roku lub semestru nauki.
§  8.
Wysokość zasiłków, o których mowa w § 6 pkt 6, nie może przekraczać:
1)
zasiłku jednorazowego - kwoty przyznanego miesięcznego stypendium,
2)
zasiłku okresowego - 10% przyznanego miesięcznego stypendium.
§  9.
1.
Studentowi stypendyście może być przyznana premia za bardzo dobre wyniki w nauce w następującej wysokości:
1)
do 50% przyznanego stypendium miesięcznego przy uzyskaniu średniej ocen 4,8 - 5,0,
2)
do 30% przyznanego stypendium miesięcznego przy uzyskaniu średniej ocen 4,6 - 4,7,
3)
do 25% przyznanego stypendium miesięcznego przy uzyskaniu średniej ocen 4,2 - 4,5.
2.
Premia, o której mowa w ust. 1, wypłacana jest w semestrze następującym po semestrze, w którym student uzyskał odpowiednią średnią ocen.
§  10.
1.
Studentowi w okresie pobytu w Polsce nie przysługuje stypendium w kraju odbywania studiów.
2.
W okresie pobytu w kraju z powodu konieczności leczenia, odbywania praktyki zawodowej, zbierania materiałów do pracy dyplomowej lub innych ważnych powodów student może otrzymać świadczenie w walucie polskiej, w wysokości nie wyższej niż przyznane stypendium.
§  11.
Na studia doktoranckie mogą być kierowane osoby posiadające odpowiedni dorobek naukowy i dwuletni staż pracy w danej specjalności. W wyjątkowych przypadkach staż pracy może być krótszy.
§  12.
Osoby kierowane za granicę na studia doktoranckie mogą otrzymać:
1)
stypendium miesięczne na koszty utrzymania i pomoce naukowe przyznawane:
a)
na 3-letni okres studiów doktoranckich odbywanych z oderwaniem od pracy, wypłacane nie dłużej niż przez okres 11 miesięcy w roku,
b)
na okres 8 miesięcy w ciągu 4 lat trwania studiów doktoranckich odbywanych bez oderwania od pracy,
2)
zwrot kosztów przygotowania pracy doktorskiej, nie wyższych jednak niż wysokość przyznanego miesięcznego stypendium doktoranckiego,
3)
zwrot kosztów przejazdów w kraju odbywania studiów, jeżeli zmiana miejsca pobytu wynika z planu odbywania studiów doktoranckich,
4)
zwrot kosztów przejazdu:
a)
w przypadku, o którym mowa w pkt 1 lit. a) - z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania studiów doktoranckich i z powrotem, raz w ciągu roku akademickiego,
b)
w przypadku, o którym mowa w pkt 1 lit. b) - z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania studiów doktoranckich i z powrotem; liczba przejazdów wynika z programu studiów, nie może jednak przekraczać 12 przejazdów w całym okresie trwania studiów,
5)
zwrot udokumentowanych kosztów zakwaterowania, nie wyższych jednak niż 30% przyznanego stypendium miesięcznego,
6)
zwrot opłat wizowych.
§  13.
Osoby wyjeżdżające do zagranicznych placówek badawczych i dydaktycznych w celu odbywania stażu habilitacyjnego powinny posiadać zaawansowaną pracę habilitacyjną i odpowiedni dorobek naukowy.
§  14.
Osoby kierowane za granicę na staż habilitacyjny mogą otrzymać:
1)
stypendium miesięczne na koszty utrzymania i pomoce naukowe przez okres wynikający z zatwierdzonego programu stażu, przyznane:
a)
na okres do 2 lat - w przypadku odbywania stażu habilitacyjnego z oderwaniem od pracy, wypłacane nie dłużej niż 11 miesięcy w roku,
b)
na okres do 12 miesięcy w czasie trwania stażu habilitacyjnego odbywanego bez oderwania od pracy; staż ten nie może trwać dłużej niż 3 lata,
2)
zwrot uzasadnionych wydatków rzeczowych związanych z przygotowaniem pracy habilitacyjnej, nie wyższych jednak niż wysokość przyznanego miesięcznego stypendium habilitacyjnego,
3)
zwrot kosztów przejazdu w kraju odbywania stażu habilitacyjnego, jeśli zmiana miejsca pobytu wynika z programu odbywania stażu,
4)
zwrot kosztów przejazdu:
a)
w przypadku stażu habilitacyjnego odbywanego z oderwaniem od pracy - z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania stażu i z powrotem, raz w ciągu roku akademickiego,
b)
w przypadku stażu habilitacyjnego odbywanego bez oderwania od pracy - z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania stażu i z powrotem za każdy przejazd zgodny z zatwierdzonym programem stażu; liczba przejazdów nie może jednak przekraczać 9 w całym okresie trwania stażu,
5)
zwrot udokumentowanych kosztów zakwaterowania, nie wyższych jednak niż 30% przyznanego stypendium miesięcznego,
6)
zwrot opłat wizowych.
§  15.
1.
Wysokość stypendium miesięcznego dla osób skierowanych na studia za granicę nie może być niższa niż 20% wynagrodzenia w danym kraju w grupie zaszeregowania IXb, określonego w przepisach w sprawie wynagrodzenia i świadczeń przysługujących pracownikom polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych.
2. 3
Wysokość stypendium miesięcznego dla osób skierowanych za granicę w celu prowadzenia badań naukowych, na studia doktoranckie, studia podyplomowe, staże naukowe, artystyczne, habilitacyjne i inne staże, specjalizacje zawodowe, kursy podnoszące kwalifikacje, kursy językowe i praktyki zawodowe nie może być niższa niż 30% wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1.
3.
Stypendia i inne świadczenia, o których mowa w § 3 pkt 1, § 6 pkt 1, 4, 5 i 6, § 9, § 12 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 5 oraz § 14 pkt 1, 2, 3 i 5, wypłacane są za pośrednictwem polskich przedstawicielstw dyplomatycznych lub w sposób ustalony przez strony.
§  16. 4
(skreślony).
§  17. 5
Osobom, o których mowa w § 2-5, § 11 i § 13, przysługuje zwrot kosztów leczenia za granicą w razie nagłej choroby lub nieszczęśliwego wypadku, jeżeli umowy międzynarodowe lub inne porozumienia nie zapewniają bezpłatnego leczenia obywateli polskich.
§  18.
1. 6
Wydatki wynikające ze skierowania osób za granicę w celach wymienionych w § 1 pokrywa jednostka kierująca. W skierowaniu jednostka kierująca określa okres, na który kieruje za granicę, oraz zakres świadczeń przysługujących osobie kierowanej. W uzasadnionych przypadkach jednostka kierująca może przedłużyć okres skierowania za granicę, nie dłużej jednak niż do 12 miesięcy, określając równocześnie, czy w okresie tym osoba skierowana będzie otrzymywać świadczenia.
1a. 7
Jednostka kierująca może zawrzeć z osobą kierowaną umowę określającą warunki i zasady zwrotu wypłaconych świadczeń.
2.
Zwrot kosztów leczenia, o których mowa w § 17, następuje ze środków jednostki kierującej, jeżeli wyjazd odbywa się na koszt strony polskiej.
3.
Za granicę w celach, o których mowa w § 1, mogą być także kierowane na własny koszt osoby, które nie uzyskały świadczeń określonych w zarządzeniu.
§  19. 8
 
1.
Skierowanie za granicę w celach, o których mowa w § 1, oraz jego przedłużenie, o którym mowa w § 18 ust. 1, osoby pozostające w zatrudnieniu mogą otrzymać za zgodą zatrudniających je zakładów pracy.
2.
Zakład pracy zatrudniający osobę skierowaną za granicę na czas nie przekraczający miesiąca udziela jej urlopu szkoleniowego, płatnego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.
3.
Osobie skierowanej za granicę na okres przekraczający miesiąc lub której skierowanie zostało przedłużone na okres przekraczający miesiąc, zatrudniający zakład pracy udziela urlopu szkoleniowego lub bezpłatnego na pozostały okres skierowania.
§  20.
1.
Zakład pracy zatrudniający osobę kierowaną za granicę w celach, o których mowa w § 1 może zawrzeć z pracownikiem umowę, w której zobowiąże się do wypłacania ustalonych w niej świadczeń na rzecz pracownika lub pozostającej w kraju jego rodziny.
2.
W umowie, o której mowa w ust. 1, powinny być ustalone zasady cofnięcia i zwrotu wypłacanych świadczeń.
§  21.
Osobom kierowanym za granicę w celach, o których mowa w § 1, pozostającym w zatrudnieniu:
1)
zalicza się okres pobytu za granicą do okresu zatrudnienia w kraju, od którego zależą uprawnienia pracownicze, pod warunkiem powrotu do zatrudniającego zakładu pracy w terminie ustalonym w skierowaniu za granicę, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej,
2)
przysługuje prawo do zasiłków rodzinnych i świadczeń leczniczych dla członków rodziny pozostającej w kraju.
§  22.
Do osób skierowanych za granicę w celach określonych w § 1, którym przyznane zostały stypendia przez instytucje zagraniczne, w wyniku porozumień i umów międzynarodowych oraz przez organizacje systemu ONZ i inne organizacje międzynarodowe, mają zastosowanie przepisy § 17, § 18 ust. 2, § 19, § 20 i § 21.
§  23.
Jednostka kierująca ma prawo odwołać do kraju osobę skierowaną za granicę w celach, o których mowa w § 1. Odwołanie może nastąpić z powodu niedostatecznych postępów w nauce lub badaniach naukowych, zawinionych przez osobę skierowaną, oraz z powodu naruszenia norm prawnych obowiązujących w Polsce lub w kraju, do którego tę osobę skierowano. W przypadku odwołania osoba skierowana jest zobowiązana do zwrotu pobranych świadczeń.
§  24.
Osoby skierowane za granicę w celach, o których mowa w § 1, na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują prawo do przyznanych świadczeń do końca okresu, na który zostały skierowane.
§  26.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
2 § 4 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
3 § 15 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
4 § 16 skreślony przez § 1 pkt 4 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
5 § 17 zmieniony przez § 1 pkt 5 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
6 § 18 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 lit. a) zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
7 § 18 ust. 1a dodany przez § 1 pkt 6 lit. b) zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.
8 § 19 zmieniony przez § 1 pkt 7 zarządzenia z dnia 29 listopada 1995 r. (M.P.95.64.698) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 29 grudnia 1995 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1991.34.252

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Warunki kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególne uprawnienia tych osób.
Data aktu: 03/10/1991
Data ogłoszenia: 22/10/1991
Data wejścia w życie: 22/10/1991