Ogólne warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych w celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzenia rozliczeń oraz uchylenia obowiązków dotyczących prowadzenia rachunków podstawowego i pomocniczego.

ZARZĄDZENIE
PREZESA NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO
z dnia 11 sierpnia 1989 r.
w sprawie ogólnych warunków otwierania i prowadzenia rachunków bankowych w celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzania rozliczeń oraz uchylenia obowiązków dotyczących prowadzenia rachunków podstawowego i pomocniczego.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 oraz art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 4, poz. 21) zarządza się, co następuje:
§  1.
Przepisy zarządzenia dotyczą warunków otwierania i prowadzenia rachunków bankowych w walucie polskiej i w walutach obcych dla:
1)
podmiotów gospodarczych,
2)
organizacji społecznych, politycznych, zawodowych, fundacji i stowarzyszeń,

zwanych dalej "posiadaczami rachunków".

§  2.
1.
Banki otwierają i prowadzą następujące rodzaje rachunków:
1)
rachunki bieżące,
2)
rachunki pomocnicze,
3)
rachunki lokat terminowych,
4)
rachunki dla rozliczeń zagranicznych.
2.
Rachunek bieżący służy do gromadzenia środków pieniężnych posiadacza rachunku oraz do przeprowadzania rozliczeń pieniężnych krajowych.
3.
Rachunek pomocniczy służy do przeprowadzania przez posiadacza rachunku określonych rozliczeń pieniężnych w innym oddziale tego samego banku lub w innym banku.
4.
Środki pieniężne zgromadzone na rachunkach wymienionych w ust. 1 pkt 1, 2 i 4 są płatne na każde żądanie.
§  3.
Rachunki dla rozliczeń zagranicznych mogą być prowadzone w:
1)
dolarach USA,
2)
funtach angielskich,
3)
markach RFN,
4)
frankach francuskich,
5)
frankach szwajcarskich,
6)
walutach państw członków Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej,
7)
w jednostkach rozrachunkowych stosowanych w handlu zagranicznym.
§  4.
1.
Rachunki lokat terminowych mogą być prowadzone w walucie polskiej i w walutach obcych wymienionych w § 3.
2.
Rachunek lokaty terminowej służy do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku przez czas określony w umowie z bankiem.
3.
Środki pieniężne zgromadzone na rachunku lokaty terminowej są płatne na żądanie posiadacza rachunku, z tym że podjęcie wypłaty przed upływem terminu określonego w umowie może być uznane przez bank za naruszenie warunków umowy, stanowiące podstawę do odmowy naliczenia oprocentowania lub obniżenia jego wysokości.
§  5.
1.
Otwarcie rachunku bankowego następuje na podstawie umowy rachunku bankowego.
2.
W imieniu posiadacza rachunku umowę rachunku bankowego podpisują osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
§  6.
Imiona i nazwiska oraz wzory podpisów osób uprawnionych do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym zamieszcza się w umowie rachunku bankowego.
§  7.
1.
Podmiot gospodarczy, zawierając umowę rachunku bankowego:
1)
składa dokument stwierdzający uzyskanie osobowości prawnej lub zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, koncesję albo oświadczenie o podjęciu działalności gospodarczej, która nie podlega zgłoszeniu do ewidencji ani nie wymaga uzyskania koncesji,
2)
wskazuje osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
2.
Oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1 podmiot gospodarczy składa zawiadomienie o nadaniu numeru statystycznego oraz inne dokumenty, jeżeli obowiązek ten wynika z odrębnych przepisów.
3.
Organizacje społeczne, polityczne, zawodowe, fundacje i stowarzyszenia nie prowadzące działalności gospodarczej, zawierając umowę rachunku bankowego, składają dokumenty stwierdzające, że zostały utworzone zgodnie z przepisami prawa, oraz wskazujące osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych.
§  8.
1.
Zawierając z Narodowym Bankiem Polskim umowę rachunku bieżącego, bank składa:
1)
statut banku,
2)
dokumenty wskazujące osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych,
3)
inne dokumenty, jeśli obowiązek ten wynika z odrębnych przepisów.
2.
Wymagania określone w ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu przez banki spółdzielcze umów rachunku bieżącego z bankiem, w którym są zrzeszone.
3.
Banki w zakresie wzajemnych stosunków otwierają rachunki pomocnicze na ustalonych przez siebie zasadach.
4.
Przepis ust. 3 nie dotyczy Narodowego Banku Polskiego.
§  9.
W terminie 14 dni od daty otrzymania bank rozpatruje ofertę zawarcia umowy rachunku bankowego lub wzywa składającego ofertę do jej uzupełnienia albo dołącza niezbędnych dokumentów, jeżeli nie są spełnione warunki określone w zarządzeniu.
§  10.
1.
Umowa rachunku bankowego może być zawarta bezterminowo lub na czas określony.
2.
Rachunki bankowe są prowadzone jako rachunki imienne.
3.
Umowa rachunku bankowego może przewidywać wyodrębnienie środków pieniężnych przeznaczonych na określone cele, jak również przeprowadzenie w tym zakresie rozliczeń pieniężnych.
§  11.
1.
Posiadacz rachunku obowiązany jest zawiadomić bank o wszelkich zmianach danych, o których mowa w § 6-8.
2.
Zawiadomienie banku o wygaśnięciu uprawnień do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku bankowym jest skuteczne poczynając od dnia roboczego następującego po dniu doręczenia zawiadomienia.
§  12.
Posiadacz rachunku, składając dyspozycję rozliczeniową w zakresie czynności, które wymagają zezwolenia dewizowego, załącza wymagane zezwolenie.
§  13.
1.
Bank przesyła posiadaczowi rachunku zawiadomienie o stanie jego rachunku na koniec roku kalendarzowego, co nie uchybia obowiązkom banku wynikającym z przepisów Kodeksu cywilnego.
2.
W razie stwierdzenia niezgodności stanu na rachunku posiadacz rachunku zgłasza niezgodność w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
§  14.
Zamknięcie rachunku bankowego następuje z chwilą rozwiązania umowy rachunku bankowego lub jej wygaśnięcia.
§  15.
Bank zamykając rachunek bankowy zawiadamia posiadacza rachunku o wysokości salda oraz wzywa go do potwierdzenia tego salda w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia i podania sposobu zadysponowania saldem.
§  16.
1.
Uchyla się określone w art. 119 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 4, poz. 21) obowiązki dotyczące posiadania rachunku podstawowego tylko w jednym banku, a rachunku pomocniczego w innym banku oraz zawiadomienia o otwarciu tego rachunku banku, w którym prowadzony jest rachunek podstawowy.
2.
Rachunki podstawowe stają się rachunkami bieżącymi.
§  17.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1989.27.218

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Ogólne warunki otwierania i prowadzenia rachunków bankowych w celu przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzenia rozliczeń oraz uchylenia obowiązków dotyczących prowadzenia rachunków podstawowego i pomocniczego.
Data aktu: 11/08/1989
Data ogłoszenia: 16/08/1989
Data wejścia w życie: 16/08/1989