Prawa i obowiązki sołtysa w realizacji zadań z zakresu administracji państwowej.

UCHWAŁA Nr 154
RADY MINISTRÓW
z dnia 9 listopada 1987 r.
w sprawie praw i obowiązków sołtysa w realizacji zadań z zakresu administracji państwowej.

Na podstawie art. 166 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i Nr 62, poz. 286, z 1984 r. Nr 21, poz. 100 i Nr 31, poz. 173, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 50, poz. 262, z 1986 r. Nr 47, poz. 227 oraz z 1987 r. Nr 14, poz. 83 i Nr 33, poz. 181) Rada Ministrów w porozumieniu z Radą Państwa uchwala, co następuje:
§  1.
Sołtys będąc organem samorządu mieszkańców wsi wykonuje również, powierzone mu przepisami prawa, zadania z zakresu administracji państwowej, a w szczególności:
1)
współdziała z naczelnikiem gminy w realizacji, na terenie wsi, zadań określonych planami społeczno-gospodarczymi gminy, w tym zwłaszcza w zakresie:
a)
zagospodarowania gruntów i ich ochrony, prawidłowego przebiegu prac polowych, stosowania środków służących zwiększaniu produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz zmniejszaniu szkód w uprawach i plonach,
b)
ochrony życia i zdrowia ludności,
c)
ochrony środowiska naturalnego,
d)
oświaty i kultury,
e)
zarządu mieniem gminnym,
f)
zaopatrzenia mieszkańców wsi w wodę,
g)
podnoszenia stanu sanitarnego, zapobiegania epidemiom, utrzymywania czystości, porządku, estetyki w zagrodach i budynkach użyteczności publicznej oraz na drogach,
h)
opieki społecznej;
2)
realizuje wynikające z przepisów prawa obowiązki dotyczące:
a)
organizowania wykonywania przez mieszkańców sołectwa prawnych obowiązków wobec państwa, a zwłaszcza poboru w drodze inkasa podatków i opłat oraz poboru innych należności pieniężnych od mieszkańców sołectwa - jeżeli ich pobór należy do obowiązków organów administracji państwowej,
b)
zapobiegania powodziom i likwidacji ich skutków,
c)
bezpieczeństwa pożarowego, w tym ustalania kolejności pełnienia wart przeciwpożarowych, środków i sposobów alarmowania oraz tras obchodu wartowników,
d)
organizowania pierwszej pomocy dla mieszkańców dotkniętych klęską żywiołową,
e)
zadań w zakresie obronności,
f)
przestrzegania wykonywania przez mieszkańców obowiązku meldunkowego oraz obowiązków wynikających z przepisów porządkowych terenowych organów władzy i administracji państwowej.
§  2.
1.
Sołtys wykonuje czynności związane z bezpośrednią obsługą ludności, a w szczególności:
1)
w zakresie zleconym przez naczelnika gminy - potwierdza okoliczności, których potwierdzenia przy załatwianiu przez mieszkańców sołectwa spraw w urzędach i instytucjach wymagają przepisy prawa,
2)
opiniuje podania w sprawach ulg i umorzeń należności podatkowych oraz innych państwowych należności pieniężnych od mieszkańców sołectwa, a także może odroczyć termin płatności tych należności na okres jednego miesiąca w razie choroby osoby zobowiązanej, śmierci w jej rodzinie, pożaru, pomoru inwentarza, powodzi, gradobicia lub innych wypadków losowych,
3)
sygnalizuje naczelnikowi gminy potrzebę przeprowadzenia przez właściwe organy kontroli działalności jednostek organizacyjnych urzędów i instytucji wykonujących obsługę ludności sołectwa,
4)
zawiadamia naczelnika gminy o okolicznościach mogących spowodować wstrzymanie egzekucji administracyjnej, polegającej na zajęciu lub odebraniu ruchomości, odebraniu nieruchomości, opróżnieniu lokalu lub innych pomieszczeń - informując o tym pracownika dokonującego egzekucji,
5)
uczestniczy przy czynnościach egzekucyjnych wykonywanych przez egzekutora lub poborcę skarbowego,
6)
doręcza rolnikom formularze zeznań podatkowych, nakazy płatnicze oraz upomnienia na należności pieniężne ustalane przez organ administracji państwowej stopnia podstawowego.
2.
Naczelnik gminy może określić inne obowiązki sołtysa z zakresu administracji państwowej, wynikające z odrębnych przepisów.
§  3.
W celu realizacji zadań, o których mowa w § 1 i 2, sołtys:
1)
organizuje mieszkańców wsi do wykonywania wspólnych zadań i przedsięwzięć,
2)
współpracuje z organizacjami politycznymi, społecznymi, społeczno-zawodowymi i młodzieżowymi działającymi na terenie sołectwa,
3)
współdziała z organami administracji państwowej w wykonywaniu przez nie czynności urzędowych,
4)
współpracuje z państwowymi, spółdzielczymi i społecznymi jednostkami poradnictwa rolniczego, upowszechniania wiedzy i postępu w rolnictwie oraz obsługi rolnictwa i mieszkańców wsi.
§  4.
1.
Zadania z zakresu administracji państwowej sołtys realizuje pod kierownictwem naczelnika gminy, który udziela sołtysowi pomocy w wykonywaniu tych zadań oraz sprawuje bieżącą kontrolę ich realizacji.
2.
Co najmniej raz w roku sołtys na zebraniu wiejskim składa sprawozdanie z realizacji swoich zadań z zakresu administracji państwowej, a zwłaszcza z wyników inkasa należności podatkowych oraz z wywiązywania się obywateli z innych obowiązków wobec państwa.
§  5.
Sołtys bierze udział w okresowych naradach organizowanych przez naczelnika gminy.
§  6.
1.
Przy wykonywaniu obowiązków sołtys korzysta z ochrony prawnej, jaka przysługuje funkcjonariuszom publicznym.
2.
W razie wykonywania czynności z zakresu administracji państwowej poza obszarem sołectwa, sołtysowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu na zasadach określonych dla pracowników urzędu gminy.
§  7.
1.
Sołtys w czasie pełnienia obowiązków nosi odznakę sołtysa i posługuje się pieczątką oraz legitymacją sołtysa.
2.
Odznaka sołtysa jest metalowa, okrągła, o średnicy 40 mm, z wytłoczonym wizerunkiem orła pośrodku i napisem u dołu "Sołtys". Odznakę nosi się na prawej stronie piersi.
3.
Wzór pieczątki oraz legitymacji sołtysa określa załącznik do uchwały.
4.
Przed domem, w którym mieszka sołtys, powinna znajdować się tablica koloru czerwonego z białym napisem "Sołtys" oraz tablica do wywieszania ogłoszeń.
5.
Sprawy związane z wręczaniem i przekazywaniem odznaki, legitymacji, pieczątki i tablicy sołtysa należą do naczelnika gminy.
§  8.
1.
Sołtys za wzorowe wykonywanie obowiązków może być wyróżniony przez wojewodę lub naczelnika gminy:
1)
listem pochwalnym,
2)
dyplomem uznania,
3)
nagrodą pieniężną lub rzeczową,
4)
w innej formie.
2.
Środki finansowe na nagrody, o których mowa w ust. 1, powinny być zapewnione w budżecie rady narodowej odpowiedniego stopnia.
3.
Wojewoda z inicjatywy własnej lub naczelnika gminy może wystąpić z wnioskiem o nadanie sołtysowi szczególnie wyróżniającemu się w wykonywaniu obowiązków odznaczenia państwowego lub odznaki regionalnej.
§  9.
Za czynności związane z wykonywaniem zadań z zakresu administracji państwowej sołtys pobiera ekwiwalent w wypadkach określonych w odrębnych przepisach.
§  10.
Przepisy uchwały stosuje się odpowiednio do członka rady sołeckiej zastępującego sołtysa w wypadkach określonych w przepisach o samorządzie mieszkańców wsi.
§  11.
Ilekroć w uchwale jest mowa:
1)
o gminnej radzie narodowej - rozumie się przez to również dzielnicową radę narodową, miejską radę narodową oraz radę narodową miasta i gminy,
2)
o wojewodzie - rozumie się przez to również prezydenta miasta: stołecznego Warszawy, Krakowa i Łodzi,
3)
o naczelniku gminy - rozumie się przez to również naczelnika dzielnicy, prezydenta miasta innego niż wymienione w pkt 2, naczelnika miasta oraz naczelnika miasta i gminy,
4)
o urzędzie gminy - rozumie się przez to również urząd dzielnicowy, urząd miejski oraz urząd miasta i gminy.
§  12.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

1. WZÓR PIECZĄTKI PODŁUŻNEJ SOŁTYSA

Sołectwo ..................
SOŁTYS
Gmina .....................
2. WZÓR LEGITYMACJI SOŁTYSA
(wizerunek orła)
LEGITYMACJA SOŁTYSA

Strony wewnętrzne legitymacji sołtysa:

............................................

(pieczęć podłużna gminnej rady narodowej)

Obywatel .........................

..................................

jest sołtysem

LEGITYMACJA Nr .... w sołectwie .....................
w gminie ........................
w kadencji ......................
Ważna z dowodem osobistym na rok: Przewodniczący

Rady Narodowej

..............

(podpis)

................

(data wydania)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1987.35.295

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Prawa i obowiązki sołtysa w realizacji zadań z zakresu administracji państwowej.
Data aktu: 09/11/1987
Data ogłoszenia: 08/12/1987
Data wejścia w życie: 08/12/1987