Realizacja ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.

UCHWAŁA
SEJMU POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ
z dnia 19 grudnia 1986 r.
w sprawie realizacji ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.

Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej stwierdza, że w ponad dwuletnim okresie obowiązywania ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego potwierdziła się społeczna i polityczna zgodność jej postanowień z kierunkami socjalistycznej odnowy zapoczątkowanej uchwałami IX Nadzwyczajnego Zjazdu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i akceptowanej w Programie Partii uchwalonym na X Zjeździe. Potwierdziła się również jej spójność z koncepcją i zasadami reformy gospodarczej, zakładającej decentralizację zarządzania oraz umacnianie pozycji ciał przedstawicielskich i samorządu społecznego.
Sejm z uznaniem przyjmuje do wiadomości aktywne współdziałanie partii i stronnictw politycznych, organizacji społecznych oraz Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, a także organów państwowych na rzecz pełnego wdrożenia ustawy.

Ustawa o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego stała się ważnym instrumentem prawnoustrojowym tworzącym warunki do upodmiotowienia rad narodowych jako gospodarzy terenu pobudzających i skupiających inicjatywy społeczne na rzecz rozwoju ekonomicznego i społecznego gmin, miast i regionów.

Ustawa ta zajmuje szczególne miejsce wśród aktów normatywnych tworzących system prawa w państwie. Ze względu na jej ustrojowe znaczenie powinna być traktowana w toku wszelkich działań legislacyjnych jako akt normatywny, z którego postanowieniami nie mogą być niezgodne inne ustawy ani tym bardziej akty normatywne niższej rangi. W związku z tym Sejm zwraca się do Rady Państwa i do Rady Ministrów o przeprowadzenie, do końca bieżącej kadencji rad, weryfikacji obowiązujących ustaw oraz aktów wykonawczych, zwłaszcza z zakresu prawa administracyjnego i finansowego, w celu doprowadzenia do ich zgodności z ustawą o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.

Kierując się troską o pełną realizację intencji zawartych w ustawie, Sejm uznaje, iż potrzebny jest nadal konsekwentny wysiłek, zwłaszcza organów państwowych, w celu zapewnienia radom narodowym prawnych i gospodarczych podstaw do samodzielnego i samorządnego decydowania o sprawach terenu.

W tym celu należy w szczególności:

- ustabilizować, co najmniej w ramach okresów objętych narodowymi planami społeczno-gospodarczymi dochody budżetów rad narodowych,

- zapewnić radom pełną samodzielność w dysponowaniu ponadplanowymi dochodami, osiąganymi dzięki własnej przedsiębiorczości bądź gospodarności,

- konsekwentnie realizować zasadę wyłączności uprawnień rad narodowych do dysponowania funduszami celowymi tworzonymi na szczeblu wojewódzkim lub gminnym (miejskim),

- zapewnić postęp w decentralizacji zadań i kompetencji, miedzy innymi przez przykładowe określenie spraw należących do właściwości wojewódzkich rad narodowych, które mogą być przekazywane na rzecz rad narodowych stopnia podstawowego, oraz spraw należących do właściwości rad narodowych stopnia podstawowego, które mogą być przekazywane do rozpatrzenia i rozstrzygania organom samorządu mieszkańców w miastach i wsiach; upowszechniać dobre doświadczenia w tym zakresie i udzielać stałej metodycznej pomocy radom narodowym w kształtowaniu rozwiązań decentralizacyjnych,

- ustalić zasady odpowiedzialności kierowników urzędów i izb skarbowych wobec rad narodowych w zakresie dochodów podatkowych realizowanych przez aparat skarbowy na rzecz rad.

Sejm z uznaniem ocenia rosnącą samodzielność rad narodowych w planowaniu społeczno-gospodarczym oraz w sporządzaniu, uchwalaniu i realizowaniu planów przestrzennych. Umocnienie tych tendencji jest ważnym zadaniem wszystkich organów państwowych i będzie pozostawało pod szczególną pieczą Sejmu.

Sejm zwraca się do rad narodowych o szersze korzystanie z uprawnień ustawowych w celu pełniejszego wiązania treści planów społeczno-gospodarczych z planami przedsiębiorstw i innych organizacji gospodarczych działających na danym terenie.

Ustawa stworzyła także normatywne podstawy do właściwego kształtowania organizacyjno-prawnych i funkcjonalnych układów między dwoma ważnymi elementami terenowego aparatu państwa - wybieralnym organem władzy państwowej i jej organem wykonawczym, terenowym organem administracji państwowej. Sejm oczekuje, że stosunki między tymi organami rozwijać się będą nadal zgodnie z zasadą ustrojowej pozycji rad narodowych i ich nadrzędności nad terenowymi organami administracji państwowej. Rosnąca jakość działania i współdziałania tych ważnych ogniw systemu władzy ludowej powinna sprzyjać realizacji zadań społeczno-gospodarczych w terenie oraz zwiększeniu roli czynnika społecznego w decydowaniu o sprawach publicznych.

Rady narodowe powinny doskonalić własny styl pracy, zapobiegać przejawom formalizmu w swojej działalności, konsekwentnie prowadzić kontrolę realizacji uchwał i programów, w tym zwłaszcza realizacji postulatów wyborczych. Szczególnie ważnym zadaniem rad jest zwalczanie wszelkich przejawów biurokracji w działalności administracji, służb komunalnych i placówek usługowych.

Sejm przyjmuje do aprobującej wiadomości informację Rady Państwa o realizacji ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego w pierwszej połowie kadencji rad. Sejm zwraca się do Prezydium Sejmu, do Rady Państwa i Rady Ministrów o wykorzystanie treści informacji, a zwłaszcza wynikających z niej szczegółowych wniosków, w celu tworzenia warunków do pełnej realizacji postanowień ustawy. Sejm oczekuje także, iż w tym samym kierunku wykorzystana będzie niniejsza uchwała.

Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zwraca się do Rady Państwa o przygotowanie i przedłożenie kolejnej informacji o realizacji ustawy oraz o wykonaniu niniejszej uchwały w pierwszym półroczu 1988 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1986.34.259

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Realizacja ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego.
Data aktu: 19/12/1986
Data ogłoszenia: 30/12/1986
Data wejścia w życie: 30/12/1986