Szczegółowe wytyczne projektowania i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GÓRNICTWA I ENERGETYKI
z dnia 28 stycznia 1985 r.
w sprawie szczegółowych wytycznych projektowania i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.

Na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1980 r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed elektromagnetycznym promieniowaniem niejonizującym szkodliwym dla ludzi i środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 101) zarządza się, co następuje:
§  1.
Wprowadza się "Szczegółowe wytyczne projektowania i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego", zwane dalej "wytycznymi", stanowiące załącznik do zarządzenia.
§  2.
1.
Jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, które projektują i eksploatują urządzenia elektroenergetyczne oraz projektują obiekty położone w otoczeniu tych urządzeń, są obowiązane do przestrzegania wytycznych, o których mowa w § 1.
2.
Wytyczne nie dotyczą prac wykonywanych pod napięciem lub w pobliżu napięcia przez pracowników uprawnionych do eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych.
§  3.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

SZCZEGÓŁOWE WYTYCZNE PROJEKTOWANIA I EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ ELEKTROENERGETYCZNYCH W ZAKRESIE OCHRONY LUDZI I ŚRODOWISKA PRZED ODDZIAŁYWANIEM POLA ELEKTROMAGNETYCZNEGO

1.

 Przepisy ogólne.

§  1.
Wytyczne określają zasady projektowania i eksploatacji napowietrznych linii elektroenergetycznych o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym oraz napowietrznych stacji elektroenergetycznych o napięciu znamionowym 220 kV i wyższym, zwanych dalej urządzeniami elektroenergetycznymi, wytwarzających pola elektromagnetyczne o częstotliwości 50 Hz przy natężeniu pola elektrycznego wyższym od 1 kV/m.
§  2.
Ilekroć w wytycznych jest mowa o:
1)
strefie ochronnej pierwszego stopnia - rozumie się przez to obszar otaczający źródło pola elektromagnetycznego, w którym natężenie pola elektrycznego przekracza 10 kV/m przy najwyższym napięciu roboczym urządzenia,
2)
strefie ochronnej drugiego stopnia - rozumie się przez to obszar otaczający źródło pola elektromagnetycznego, w którym natężenie pola elektrycznego wynosi od 1 kV/m do 10 kV/m przy najwyższym napięciu roboczym urządzenia.
§  3.
1.
Urządzenia elektroenergetyczne mogą wpływać na ludzi i środowisko przez składową elektryczną pola elektromagnetycznego.
2.
Miarą bezpośredniego oddziaływania składowej elektrycznej pola elektromagnetycznego jest natężenie pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz.
3.
Miarą pośredniego oddziaływania pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz jest prąd pojemnościowy płynący przez ciało człowieka do ziemi. Ustalona wartość tego prądu przy dotykaniu metalowych pojazdów, konstrukcji, ogrodzeń oraz innych przedmiotów usytuowanych w pobliżu urządzeń elektroenergetycznych nie powinna przekraczać 4 mA.
4.
Przy projektowaniu i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych należy uwzględniać oddziaływanie urządzeń elektroenergetycznych na urządzenia telekomunikacyjne w postaci zakłóceń radioelektrycznych oraz szumów akustycznych, określone w odrębnych przepisach.

2.

 Zasady projektowania elektroenergetycznych linii napowietrznych.

§  4.
1.
Trasy elektroenergetycznych linii napowietrznych o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym oraz parametry tych linii należy dobierać tak, aby:
1)
natężenie pola elektrycznego nie przekraczało:
a)
1 kV/m na wysokości 1,8 m od poziomu ziemi na obszarach lokalizacji budynków mieszkalnych i innych (zwłaszcza szpitali, internatów, żłobków, przedszkoli itp.), w odległości 1 m od krawędzi balkonu lub tarasu tych budynków, oraz na wysokości 1,8 m od dachów wykorzystywanych jako tarasy i od innych płaszczyzn poziomych, przeznaczonych na pobyt ludzi przez czas dłuższy niż 8 godzin na dobę,
b)
10 kV/m na wysokości 1,8 m od poziomu ziemi i innych płaszczyzn poziomych (w tym również dachów i tarasów budynków), przeznaczonych na pobyt ludzi przez czas nie przekraczający 8 godzin,
2)
w otoczeniu linii zasięg strefy ochronnej drugiego stopnia był jak najmniejszy.
2.
Wymagania określone w ust. 1 uważa się za spełnione niezależnie od typu (konstrukcji) linii, jeżeli zostaną zastosowane odległości nie mniejsze od podanych w tabeli.
Napięcie znamionowe linii kV Najmniejsza odległość w metrach między najbliższym przewodem linii (lub inną częścią pod napięciem) a krawędzią balkonu lub tarasu oraz dachem, tarasem lub płaszczyzną poziomą, przy której natężenie pola elektrycznego nie przekroczy wartości 1 kV/m (kolumna 2) i 10 kV/m (kolumna 3)
1 2 3
110 14,5 4,0
220 26,0 5,5
400 33 8,5
750 65 15
Uwagi:

1) W odniesieniu do linii elektroenergetycznych o napięciach znamionowych 400 kV i 750 kV wartości podane w kolumnie 2 oznaczają najmniejszą odległość poziomą przewodu od krawędzi balkonu lub tarasu.

2) Zachowanie podanych w kolumnie 3 odległości między przewodem a ziemią zapewnia ograniczenie natężenia pola elektrycznego na wysokości 1,8 m nad ziemią do wysokości 10 kV/m. Wartości podane w kolumnie 3 służą do ustalenia najmniejszych odległości od części budynków mieszkalnych przeznaczonych na pobyt ludzi przez czas nie przekraczający 8 godz. na dobę (dachy, ściany itp) przy założeniu, że budynki te są lokalizowane na obszarach, na których natężenie pola elektrycznego na wysokości 1,8 m nad ziemią nie przekracza 1 kV/m. Odległości podane w kolumnie 3 powinny być utrzymane również między przewodami linii a częściami budynków niemieszkalnych.

§  5.
W wypadkach uzasadnionych zastosowaną konstrukcją (typem) linii, warunkami terenowymi lub względami technicznymi mogą być przyjęte mniejsze odległości od podanych w tabeli, pod warunkiem dotrzymania wartości dopuszczalnych natężenia pola elektrycznego zgodnie z wymaganiami § 4 ust. 1. Spełnienie tego warunku powinno być stwierdzone w drodze szczegółowych obliczeń, pomiarów modelowych lub pomiarów w otoczeniu istniejących linii.
§  6.
Metalowe ogrodzenia, poręcze powyżej 2 m, szyny i inne metalowe przedmioty usytuowane w odległościach mniejszych od podanych w tabeli w kol. 2 należy uziemiać w taki sposób, aby ustalony prąd pojemnościowy nie przekraczał wartości podanej w § 3 ust. 3.

3.

 Zasady projektowania elektroenergetycznych stacji napowietrznych.

§  7.
1.
Stacje elektroenergetyczne o górnym napięciu znamionowym 220 kV i wyższym należy tak projektować, aby na terenie stacji i w jej otoczeniu na wysokości 1,8 m od poziomu ziemi natężenie pola elektrycznego nie przekraczało 10 kV/m.
2.
Na terenach ruchu elektrycznego w stacjach w strefie ochronnej pierwszego stopnia dopuszcza się natężenie pola elektrycznego do 15 kV/m, a w wypadkach szczególnie uzasadnionych względami technicznymi lub ekonomicznymi - do 20 kV/m przy spełnieniu warunków podanych w § 9 ust. 3
§  8.
1.
Wartości natężenia pola elektrycznego na terenie stacji elektroenergetycznych należy w stadium projektowania wyznaczać w drodze szczegółowych obliczeń lub pomiarów modelowych.
2.
Miejsca i obszary na terenie stacji o natężeniu pola elektrycznego przekraczającym 10 kV/m należy wyznaczyć w drodze pomiarów bezpośrednio po włączeniu stacji pod napięcie, a strefy o natężeniu pola 10...15 kV/m oraz 15...20 kV/m podać w dokumentacji eksploatacyjnej.

4.

 Zasady eksploatacji.

§  9.
1.
Pomiary kontrolne natężenia pola elektrycznego o częstotliwości 50 Hz i ustalonego prądu pojemnościowego przepływającego przez ciało ludzkie do ziemi należy wykonywać w wypadkach, gdy obliczone lub pomierzone na modelach wartości oddziaływań mogą być obarczone błędem z powodu wpływu innych obiektów.
2.
W razie stwierdzenia w wyniku pomiarów kontrolnych, o których mowa w ust. 1, że wartości dopuszczalne są przekroczone, należy zastosować środki techniczne ograniczające oddziaływania do wartości dopuszczalnych. Środkami tymi mogą być:
1)
ekrany poziome lub pionowe,
2)
dodatkowe uziemienie wszelkich części i obiektów metalowych.
3.
Na terenach ruchu elektrycznego, przy wykonywaniu prac w miejscach o natężeniu pola elektrycznego przekraczającym 15 kV/m, należy zastosować jeden z następujących środków ochronnych:
1)
skuteczne ekranowanie miejsca przebywania pracowników,
2)
wyposażenie pracowników w indywidualne środki ochronne (specjalne ubrania i obuwie),
3)
ograniczenie czasu przebywania pracowników w polu elektrycznym do 2 godzin na dobę.
4.
Pomiary kontrolne wykonują oraz decyzje o stosowaniu środków ochronnych wydają Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki "Energopomiar" i Instytut Energetyki.
§  10.
Lokalizacja i wznoszenie budynków oraz innych obiektów w pobliżu istniejących linii w odległościach mniejszych niż podane w tabeli wymaga uzgodnienia z właściwym terenowo zakładem energetycznym.
§  11.
W zakresie nie uregulowanym niniejszymi wytycznymi stosuje się zasady eksploatacji, określone w przepisach dotyczących eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1985.3.24

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Szczegółowe wytyczne projektowania i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych w zakresie ochrony ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.
Data aktu: 28/01/1985
Data ogłoszenia: 28/02/1985
Data wejścia w życie: 28/02/1985