Zakres i tryb udzielania świadczeń leczniczych osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 9 marca 1981 r.
w sprawie zakresu i trybu udzielania świadczeń leczniczych osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.

Na podstawie art. 168 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1979 r. Nr 18, poz. 111) zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie określa zakres i tryb udzielania bezpłatnych świadczeń leczniczych zakładów społecznych służby zdrowia osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.
§  2.
1.
Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej korzystają z bezpłatnych świadczeń leczniczych zakładów społecznych służby zdrowia w razie:
1)
doznania uszczerbku na zdrowiu w związku z odbywaniem tej służby albo w bezpośredniej drodze do miejsca odbywania służby lub w drodze powrotnej,
2)
zachorowania w czasie odbywania zasadniczej służby, przeszkolenia na obozie szkoleniowym, odbywania ćwiczeń trwających w sposób ciągły do 15 dni przez osoby przeznaczone do pełnienia funkcji instruktorskich i kierowniczych w obronie cywilnej albo pełnienia czynnej służby w obronie cywilnej.
2.
Osobom określonym w ust. 1 przysługuje pomoc doraźna także w razie nagłego zachorowania podczas ćwiczeń odbywanych w czasie wolnym od pracy.
§  3.
1.
Bezpłatne świadczenia lecznicze przysługujące osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej obejmują:
1)
pomoc doraźną, w tym również pogotowie ratunkowe,
2)
leczenie ambulatoryjno-domowe, w tym również w miejscu zakwaterowania,
3)
leczenie szpitalne (kliniczne),
4)
leki i środki opatrunkowe,
5)
niezbędne protezy oraz środki przeciw zniekształceniu i kalectwu.
2.
Podstawą do bezpłatnego otrzymania leków i środków opatrunkowych z aptek otwartych są recepty wystawione przez lekarza zakładu społecznego służby zdrowia z adnotacją "obrona cywilna - bezpłatnie".
3.
Protezy oraz środki przeciw zniekształceniu i kalectwu przyznawane są w trybie określonym w przepisach o zaopatrywaniu ludności w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.
§  4.
Dokumentem uprawniającym do korzystania z bezpłatnych świadczeń leczniczych jest:
1)
w razie zachorowania (§ 2 ust. 1 pkt 2) - karta przydziału poborowego przeznaczonego do odbycia zasadniczej służby w obronie cywilnej, książeczka wojskowa junaka odbywającego zasadniczą służbę, wezwanie do odbycia ćwiczeń lub do przeszkolenia na obozie szkoleniowym albo zaświadczenie komendanta formacji obrony cywilnej lub kierownika jednostki organizacyjnej nie będącej formacją obrony cywilnej, w której jest odbywana służba w obronie cywilnej, stwierdzające udział w ćwiczeniach lub przeszkoleniu,
2)
w razie doznania uszczerbku na zdrowiu (§ 2 ust. 1 pkt 1) - zaświadczenie komendanta formacji obrony cywilnej albo kierownika jednostki organizacyjnej nie będącej formacją obrony cywilnej, w której jest odbywana służba w obronie cywilnej, stwierdzające, że wydarzenie, które spowodowało uszczerbek na zdrowiu, nastąpiło w związku z odbywaniem służby albo w bezpośredniej drodze do miejsca odbywania służby lub w drodze powrotnej.
§  5. 1
Osoby, które odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej, są kierowane na badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne, określone w przepisach o przeprowadzaniu badań lekarskich pracowników.
§  51. 2
 
1.
Osobom, które odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej, niezdolnym do zajęć z powodu choroby wydaje się orzeczenie o czasowej niezdolności do zajęć z powodu choroby.
2.
Orzeczenie o czasowej niezdolności do zajęć wydaje się w formie zaświadczenia z podaniem numeru statystycznego choroby i okresu niezdolności do zajęć oraz ewentualnie innych wskazań lekarskich. Treść orzeczenia wpisuje się do dokumentacji lekarskiej.
3.
Do wydawania orzeczeń o czasowej niezdolności do zajęć stosuje się odpowiednio przepisy § 8-13 i 20 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lutego 1968 r. w sprawie orzekania o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. z 1968 r. Nr 7, poz. 42, z 1970 r. Nr 16, poz. 141, z 1971 r. Nr 21, poz. 200 i z 1983 r. Nr 15, poz. 77).
§  52. 3
Nadzór zapobiegawczy i bieżący nad warunkami higienicznosanitarnymi żywienia, zakwaterowania i pracy na rzecz obrony cywilnej osób odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej sprawują właściwe organy inspekcji sanitarnej na zasadach i w trybie określonych odrębnymi przepisami.
§  6.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 10 grudnia 1983 r. (M.P.83.42.241) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 27 grudnia 1983 r.
2 § 51 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 10 grudnia 1983 r. (M.P.83.42.241) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 27 grudnia 1983 r.
3 § 52 dodany przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 10 grudnia 1983 r. (M.P.83.42.241) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 27 grudnia 1983 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1981.10.81

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zakres i tryb udzielania świadczeń leczniczych osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej.
Data aktu: 09/03/1981
Data ogłoszenia: 17/04/1981
Data wejścia w życie: 17/04/1981