Tworzenie i gospodarowanie rezerwami funduszu płac.

UCHWAŁA Nr 163
RADY MINISTRÓW
z dnia 11 listopada 1977 r.
w sprawie tworzenia i gospodarowania rezerwami funduszu płac.

Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Uchwała dotyczy przedsiębiorstw, zakładów i innych jednostek gospodarki uspołecznionej na pełnym rozrachunku gospodarczym, nie wchodzących w skład przedsiębiorstw, zwanych dalej "jednostkami gospodarczymi", oraz nadzorujących je zjednoczeń (jednostek równorzędnych), zwanych dalej "organizacjami gospodarczymi".
2.
Ilekroć w uchwale jest mowa o ministrach, należy przez to rozumieć również kierowników urzędów centralnych i wojewodów (prezydentów miast stopnia wojewódzkiego), nadzorujących działalność jednostek wymienionych w ust. 1.
3.
Uchwała nie dotyczy kopalń węgla kamiennego.
§  2.
1.
Jednostki gospodarcze i organizacje gospodarcze mają prawo do tworzenia rezerw funduszu płac powstających z dodatnich nadwyżek pomiędzy:
-
planowanym (planowanym skorygowanym) funduszem płac w zakresie składników objętych dyrektywnymi wskaźnikami, pomniejszonym o obligatoryjne obciążenia z tytułu przyrostu zatrudnienia,
-
dyspozycyjnym funduszem płac, pomniejszonym o obligatoryjne obciążenia z tytułu przyrostu zatrudnienia i przyrostu dyspozycyjnego funduszu płac, zgodnie z odrębnymi przepisami,
a wykorzystanym funduszem płac.
2.
Poczynając od rozliczeń za rok 1977 organizacje gospodarcze uprawnione są do tworzenia rezerw funduszu płac gromadzonych w rachunku narastającym - w wysokości nie przekraczającej 6% funduszu płac, rozumianej jako suma rezerw organizacji gospodarczej i jednostek gospodarczych.
3.
Rezerwy, o których mowa w ust. 2, oblicza się w stosunku do planowanego (skorygowanego) lub dyspozycyjnego funduszu płac, pomniejszonego o obligatoryjne obciążenia, stosownie do obowiązującego daną organizację gospodarczą systemu rozliczeń funduszu płac.
4.
Dyrektor organizacji gospodarczej ustala, w jakiej wysokości mogą być gromadzone rezerwy w podległych jednostkach gospodarczych, z tym że w jednostkach gospodarczych działających według zmodyfikowanych zasad systemu ekonomiczno-finansowego wysokość ta nie może być niższa niż 2% dyspozycyjnego funduszu płac, pomniejszonego o obligatoryjne obciążenia.
5.
Nadwyżka rezerwy funduszu płac powyżej granicy, o której mowa w ust. 2 i 4, przekazywana jest przez jednostki gospodarcze do rezerwy organizacji gospodarczej, a przez organizację gospodarczą do resortowej rezerwy funduszu płac.
§  3.
1.
Ministrowie tworzą resortową rezerwę funduszu płac z:
1)
nadwyżek rezerw funduszu płac jednostek gospodarczych i organizacji gospodarczych ponad wielkości, o których mowa w § 2,
2)
obligatoryjnych obciążeń funduszu płac podległych jednostek gospodarczych i organizacji gospodarczych z tytułu przyrostu zatrudnienia i przyrostu dyspozycyjnego funduszu płac, zgodnie z odrębnymi przepisami.
2.
Rezerwę, o której mowa w ust. 1, zmniejsza się o kwoty spłacanych pożyczek na regulacje płac, zgodnie z umowami zawartymi przez właściwego ministra z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.
§  4.
1.
Ministrowie mają prawo do wykorzystywania w danym roku obliczeniowym funduszu płac w wysokości wynikającej z zadań, środków i relacji ekonomicznych, ustalonych uchwałą Rady Ministrów o narodowym planie społeczno-gospodarczym, powiększonego o:
1)
uzgodnione z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów kwoty:
a) 1
oszczędności funduszu płac, uzyskanych w roku poprzedzającym rok obliczeniowy w stosunku do skorygowanego narodowego planu społeczno-gospodarczego,
b)
rezerw funduszu płac organizacji gospodarczych i jednostek gospodarczych,
c)
części resortowej rezerwy funduszu płac,
2)
środki przeznaczone resortowi z centralnej rezerwy funduszu płac ponad fundusz płac ustalony w narodowym planie społeczno-gospodarczym dla resortu.
2.
Wysokość kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ustala Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów na wniosek zainteresowanego ministra, uzgodniony z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, w ramach kwot przewidzianych na te cele w centralnej rezerwie funduszu płac, ujętej w narodowym planie społeczno-gospodarczym na dany rok.
3. 2
(skreślony).
§  5.
1.
Ministrowie w stosunku do organizacji gospodarczych i podległych im jednostek gospodarczych, a dyrektorzy organizacji gospodarczych w stosunku do nadzorowanych jednostek gospodarczych ustalają:
1)
normatywy, mierniki zadań gospodarczych, współczynniki korekty funduszu płac - zgodnie z obowiązującymi zasadami ekonomiczno-finansowymi,
2)
dodatkowe kwoty funduszu płac, jakie mogą być wykorzystane w roku obliczeniowym w ciężar rezerw funduszu płac podległych jednostek gospodarczych i organizacji gospodarczych (§ 4 ust. 1 pkt 1 lit. b).
2.
Wykorzystanie rezerw funduszu płac powyżej wielkości wynikających z ustaleń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, traktowane jest jako nie usprawiedliwione przekroczenie funduszu płac w rozumieniu przepisów o bankowej kontroli funduszu płac.
§  6.
1.
Rezerwa funduszu płac jednostki gospodarczej może być wykorzystana w danym roku obliczeniowym do wysokości kwoty ustalonej w trybie określonym w § 5 ust. 1 pkt 2 na:
1)
pokrycie w pierwszej kolejności przekroczeń funduszu płac na koniec roku,
2)
dodatkowe zachęty materialne (premie i nagrody),
3)
pokrycie skutków zmian zasad wynagradzania ustalonych przez Radę Ministrów.
2.
Rezerwa funduszu płac organizacji gospodarczej w części przewidzianej do wykorzystania w danym roku obliczeniowym, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2, może być przeznaczona w formie pożyczki lub dotacji na:
1)
pokrycie w pierwszej kolejności przekroczeń funduszu płac powstałych na koniec roku w zgrupowanych jednostkach gospodarczych,
2)
pokrycie skutków zmian zasad wynagradzania ustalonych przez Radę Ministrów,
3)
zasilanie funduszu płac jednostek gospodarczych, zwłaszcza tych, które podejmują dodatkową produkcję na eksport lub rynek o wyższej niż przeciętna praco- i płacochłonności lub realizują przedsięwzięcia w zakresie postępu techniczno-ekonomicznego.
3.
Resortowa rezerwa funduszu płac w części przewidzianej do wykorzystania w danym roku obliczeniowym, zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 lit. c), może być w szczególności przeznaczona w formie pożyczki lub dotacji na:
1)
pokrycie przekroczeń funduszu płac organizacji gospodarczych i jednostek gospodarczych uznanych przez ministra za gospodarczo uzasadnione,
2)
zasilanie funduszu płac organizacji gospodarczych, zwłaszcza tych, które podejmują dodatkową pracochłonną produkcję na eksport i rynek,
3)
uzupełnienie funduszu płac organizacji gospodarczych, z przeznaczeniem na pokrycie skutków zmian zasad wynagradzania ustalonych przez Radę Ministrów.
4. 3
Przekroczenia funduszu płac na wszystkich szczeblach organizacyjnych w części nie pokrytej rezerwami funduszu płac, przewidzianymi do wykorzystania w roku obliczeniowym, pomniejszają stan rezerw funduszu płac do wysokości zaistniałego przekroczenia, niezależnie od obowiązujących sankcji.
§  7.
Właściwy minister może przejąć do resortowej rezerwy funduszu płac rezerwy funduszu płac organizacji gospodarczych i jednostek gospodarczych, w razie gdy resortowa rezerwa funduszu płac nie wystarcza na pokrycie:
1)
przekroczeń funduszu płac w skali resortu, w stopniu nie pokrytym przez organizację gospodarczą,
2)
skutków zmian zasad wynagradzania ustalonych przez Radę Ministrów w wysokości przekraczającej skutki zmian zasad wynagradzania danej organizacji gospodarczej lub jednostki gospodarczej.
§  8.
1.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wprowadzi zmiany do sprawozdawczości na rok 1978 uwzględniające przepisy uchwały.
2.
Minister Finansów dostosuje zasady rozliczeń funduszu płac do przepisów uchwały.
§  9.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym stosowanie przepisów uchwały.
§  10.
Tracą moc:
1)
§ 8, § 9 ust. 2 oraz § 22 uchwały nr 91 Rady Ministrów z dnia 7 maja 1971 r. w sprawie zasad korekty funduszu płac oraz zasad i trybu kontroli funduszu płac przedsiębiorstw uspołecznionych wykonywanej przez banki (Monitor Polski z 1971 r. Nr 32, poz. 201, z 1973 r. Nr 40, poz. 240 oraz z 1977 r. Nr 15, poz. 84),
2)
uchwała nr 43 Rady Ministrów z dnia 2 marca 1973 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem płac w przedsiębiorstwach państwowych oraz grupujących je zjednoczeniach (Monitor Polski z 1973 r. Nr 12, poz. 70 i z 1974 r. Nr 6, poz. 41),
3)
uchwała nr 33 Rady Ministrów z dnia 1 lutego 1974 r. w sprawie utworzenia zakładowych i branżowych funduszów regulacji płac (Monitor Polski Nr 6, poz. 40),
4)
uchwała nr 79 Rady Ministrów z dnia 2 maja 1975 r. w sprawie utworzenia międzyresortowej rezerwy funduszu płac,
5)
§ 5 uchwały nr 232 Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1975 r. w sprawie poprawy gospodarki funduszem płac w państwowych przedsiębiorstwach przemysłowych i budowlano-montażowych oraz w grupujących je zjednoczeniach,
6)
uchwała nr 19 Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 1976 r. w sprawie zasad tworzenia i gospodarowania rezerwami funduszu płac w organizacjach gospodarczych i ministerstwach nadzorujących te organizacje.
§  11.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1977 r.
1 § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) zmieniona przez § 1 pkt 1 lit. a) uchwały nr 72 z dnia 16 maja 1979 r. (M.P.79.14.80) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1979 r.
2 § 4 ust. 3 skreślony przez § 1 pkt 1 lit. b) uchwały nr 72 z dnia 16 maja 1979 r. (M.P.79.14.80) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1979 r.
3 § 6 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 2 uchwały nr 72 z dnia 16 maja 1979 r. (M.P.79.14.80) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1979 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1977.32.156

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Tworzenie i gospodarowanie rezerwami funduszu płac.
Data aktu: 11/11/1977
Data ogłoszenia: 10/12/1977
Data wejścia w życie: 01/01/1977, 10/12/1977