Dysponowanie mocą urządzeń elektroenergetycznych w krajowym systemie elektroenergetycznym.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ENERGETYKI I ENERGII ATOMOWEJ
z dnia 4 maja 1977 r.
sprawie dysponowania mocą urządzeń elektroenergetycznych w krajowym systemie elektroenergetycznym. *

Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 4, w związku z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. z 1962 r. Nr 32, poz. 150, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i 117 i z 1976 r. Nr 12, poz. 71), zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Do dysponowania mocą urządzeń elektroenergetycznych w krajowym systemie elektroenergetycznym upoważnione są następujące organy dyspozytorskie:
1)
Państwowa Dyspozycja Mocy, działająca w tym zakresie przez naczelnego dyrektora i upoważnionych przez niego dyspozytorów,
2)
okręgowe i obszarowe dyspozycje mocy oraz zakładowe i rejonowe dyspozycje ruchu w zakładach energetycznych podległych Ministrowi Energetyki i Energii Atomowej, działające w tym zakresie przez upoważnionych dyspozytorów.
2.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o krajowym systemie elektroenergetycznym, należy przez to rozumieć wspólną sieć elektryczną, to jest zbiór urządzeń elektroenergetycznych służących do przetwarzania, przesyłania i rozdzielania energii elektrycznej, pozostających w zarządzie zakładów energetycznych podległych Ministrowi Energetyki i Energii Atomowej, oraz urządzenia elektroenergetyczne przyłączone do wspólnej sieci elektrycznej, z wyjątkiem:
1)
urządzeń wytwórczych o mocy do 0,1 MW,
2)
urządzeń odbiorczych nie związanych z ograniczaniem pobieranej mocy elektrycznej lub wstrzymywaniem dostawy energii elektrycznej odbiorcom w razie niedoboru mocy lub energii elektrycznej albo zagrożenia niezawodności pracy lub awarii krajowego systemu elektroenergetycznego oraz w razie zagrożenia życia ludzkiego lub mienia.
3.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o urządzeniach elektroenergetycznych bez bliższego określenia, należy przez to rozumieć urządzenia elektroenergetyczne w krajowym systemie elektroenergetycznym, o których mowa w ust. 2.
§  2.
1.
Do organów dyspozytorskich należy w szczególności:
1)
programowanie i operatywne kierowanie pracą krajowego systemu elektroenergetycznego w sposób zapewniający ciągłość dostawy energii elektrycznej odbiorcom przy najniższych kosztach eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych,
2)
programowanie i operatywne kierowanie pracą równoległą krajowego systemu elektroenergetycznego z systemami elektroenergetycznymi innych państw, zgodnie z umowami międzynarodowymi obowiązującymi w tym zakresie,
3)
sporządzanie bilansów mocy i energii elektrycznej w skali krajowej i kontrola ich dotrzymania,
4)
koordynacja, ustalanie i kontrola programów pracy i układów połączeń urządzeń elektroenergetycznych oraz ogólnokrajowa koordynacja programów wyłączania z ruchu do remontu urządzeń elektroenergetycznych,
5)
wydawanie poleceń i zezwoleń w zakresie planowego i operatywnego włączania i wyłączania z ruchu urządzeń elektroenergetycznych,
6)
operatywna regulacja wytwarzania mocy czynnej oraz częstotliwości i napięcia w krajowym systemie elektroenergetycznym,
7)
kierowanie i nadzór nad likwidacją zaburzeń i awarii w krajowym systemie elektroenergetycznym,
8)
koordynacja opracowań koncepcji, doboru, nastawień, współdziałania i eksploatacji układów automatyki regulacji, zabezpieczeń i łączeń w urządzeniach elektroenergetycznych, układów automatyki przetwarzania danych i sterowania oraz układów telekomunikacji elektroenergetycznej o podstawowym znaczeniu dla niezawodnej pracy krajowego systemu elektroenergetycznego - w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań związanych z dysponowaniem mocą urządzeń elektroenergetycznych,
9)
udzielanie zezwoleń na przeprowadzanie prób związanych z pracą urządzeń elektroenergetycznych, które mogą wpłynąć na niezawodność pracy krajowego systemu elektroenergetycznego,
10)
ogłaszanie i odwoływanie stanu niedoboru mocy i energii elektrycznej oraz zagrożenia niezawodności pracy lub awarii krajowego systemu elektroenergetycznego albo jego części,
11)
wydawanie poleceń w zakresie ograniczania pobieranej mocy elektrycznej lub wstrzymywania dostawy energii elektrycznej odbiorcom w razie:
a)
niedoboru mocy lub energii elektrycznej w krajowym systemie elektroenergetycznym, zgodnie z planami ograniczeń, ustalonymi w odrębnym trybie w porozumieniu z zainteresowanymi ministerstwami,
b)
zagrożenia niezawodności pracy albo awarii krajowego systemu elektroenergetycznego lub jego części oraz w razie zagrożenia życia ludzkiego lub mienia, poza planami ograniczeń, o których mowa pod lit. a),
12)
ustalanie zasad stosowania nazw i oznaczeń w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań związanych z dysponowaniem mocą urządzeń elektroenergetycznych,
13)
zgłaszanie wniosków i wydawanie opinii w sprawie rozbudowy, modernizacji i poprawy niezawodności pracy urządzeń elektroenergetycznych w zakresie związanym z dysponowaniem mocą tych urządzeń.
2.
Plany ograniczeń pobieranej mocy elektrycznej w razie wystąpienia niedoboru mocy lub energii elektrycznej (ust. 1 pkt 11 lit. a) organy dyspozytorskie realizują zgodnie z ustalonym uprzednio szczegółowym planem postępowania, po wykorzystaniu wszelkich środków i możliwości zbilansowania mocy w krajowym systemie elektroenergetycznym.
3.
Szczegółowe instrukcje dotyczące dysponowania mocą urządzeń elektroenergetycznych w krajowym systemie elektroenergetycznym ustala naczelny dyrektor Państwowej Dyspozycji Mocy.
§  3.
Jednostki organizacyjne zarządzające urządzeniami elektroenergetycznymi zobowiązane są do podporządkowania się poleceniom organów dyspozytorskich w zakresie określonym w art. 7 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. z 1962 r. Nr 32, poz. 150, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i 117 i z 1976 r. Nr 12, poz. 71), a w szczególności do:
1)
realizacji ustalonych programów pracy i układów połączeń urządzeń elektroenergetycznych,
2)
regulacji do określonej wartości parametrów pracy urządzeń elektroenergetycznych, z uwzględnieniem warunków skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej,
3)
niezwłocznego informowania właściwych organów dyspozytorskich o gotowości ruchowej urządzeń elektroenergetycznych, ich zdolności produkcyjnej, aktualnym stanie technicznym i zmianach przebiegu pracy,
4)
występowania do właściwych organów dyspozytorskich o zezwolenie na uruchomienie i przerwanie pracy urządzeń elektroenergetycznych wytwórczych,
5)
ograniczania lub czasowego przerywania pobierania mocy elektrycznej na polecenie organu dyspozytorskiego,
6)
uzgadniania z właściwymi organami dyspozytorskimi programów wyłączeń z ruchu urządzeń elektroenergetycznych wytwórczych, przetwórczych, przesyłowych i rozdzielczych w celu ich remontu,
7)
uzgadniania z właściwymi organami dyspozytorskimi planów produkcji energii elektrycznej,
8)
instalowania i utrzymywania w niezawodnym ruchu urządzeń automatyki regulacji, zabezpieczeń i łączeń oraz telekomunikacji energetycznej, niezbędnych do prawidłowej pracy urządzeń elektroenergetycznych,
9)
realizacji wniosków i zaleceń organów dyspozytorskich zmierzających do poprawy warunków pracy urządzeń elektroenergetycznych,
10)
dostarczania organom dyspozytorskim aktualnej dokumentacji technicznej urządzeń elektroenergetycznych i innych danych niezbędnych do wykonywania zadań związanych z dysponowaniem mocą tych urządzeń.
§  4.
Polecenia dyspozytorskie mogą wydawać i przyjmować tylko upoważnieni do tego dyspozytorzy.
§  5.
1.
Jednostki organizacyjne zarządzające urządzeniami elektroenergetycznymi obowiązane są wyznaczyć pracowników uprawnionych do przyjmowania poleceń dyspozytorskich.
2.
Jednostki organizacyjne zarządzające urządzeniami elektroenergetycznymi powinny zapewnić, aby operatywne polecenia dyspozytorskie mogły być przyjęte w ciągu całej doby, nie wyłączając dni wolnych od pracy.
§  6.
1.
Polecenia dyspozytorskie należy wykonywać niezwłocznie lub w terminach ustalonych w poleceniach.
2.
Jeżeli wykonanie polecenia dyspozytorskiego może zagrozić życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo może wywołać szkodę w mieniu, należy natychmiast powiadomić o tym organ dyspozytorski, który powinien niezwłocznie podjąć ostateczną decyzję.
3.
Szczegółowe polecenia wydawane są jednostkom organizacyjnym zarządzającym urządzeniami elektroenergetycznymi w zasadzie przez właściwe organy dyspozytorskie, jednakże w pilnych przypadkach organ dyspozytorski wyższego szczebla może wydać bezpośrednio szczegółowe polecenie każdej jednostce organizacyjnej zarządzającej urządzeniami elektroenergetycznymi, zawiadamiając o tym następnie organ dyspozytorski niższego szczebla.
§  7.
Na wniosek jednostki organizacyjnej, której na polecenie dyspozytorskie ograniczono lub wstrzymano dostawę energii elektrycznej, organ dyspozytorski pisemnie potwierdza wydane polecenie.
§  8.
Traci moc zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 9 lipca 1968 r. w sprawie dysponowania mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci elektrycznej oraz rozdzielania energii elektrycznej (Monitor Polski Nr 31, poz. 211).
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
* Z dniem 1 czerwca 1984 r. zarządzenie zachowuje moc w części niesprzecznej z ustawą z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej (Dz.U.84.21.96) do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych - zobacz art. 45 ust. 2 powołanej ustawy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1977.12.72

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Dysponowanie mocą urządzeń elektroenergetycznych w krajowym systemie elektroenergetycznym.
Data aktu: 04/05/1977
Data ogłoszenia: 23/05/1977
Data wejścia w życie: 23/05/1977