Zasady działania oraz gospodarka finansowa przedsiębiorstw jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI TERENOWEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA ORAZ MINISTRA FINANSÓW
z dnia 21 stycznia 1974 r.
w sprawie zasad działania oraz gospodarki finansowej przedsiębiorstw jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.

Na podstawie § 7 ust. 3 uchwały nr 22 Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1972 r. w sprawie jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego (Monitor Polski Nr 9, poz. 60) i § 5 pkt 3 uchwały nr 178 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1970 r. w sprawie oprocentowania środków trwałych przedsiębiorstw państwowych (Monitor Polski Nr 40, poz. 295) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w niniejszym zarządzeniu jest mowa o:
1)
wojewodzie, należy przez to rozumieć także prezydenta miasta wyłączonego z województwa,
2)
przedsiębiorstwie, należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego dla ludności nierolniczej.
§  2.
1.
Wojewodowie powołują przedsiębiorstwa w trybie i na zasadach określonych obowiązującymi przepisami.
2.
Bezpośredni nadzór nad przedsiębiorstwem sprawuje wojewoda.
3.
Zwierzchni nadzór nad przedsiębiorstwem sprawuje Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska.
§  3.
1.
Przedmiotem działania przedsiębiorstwa jest realizacja jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego dla ludności nierolniczej na obszarze objętym działaniem przedsiębiorstwa, a w szczególności:
1)
opracowywanie na okresy planów 5-letnich i rocznych programów jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego w zakresie ilości, lokalizacji, kosztów i cen oraz technologii z uwzględnieniem potrzeb większych zakładów pracy oraz przedstawianie tych programów do zatwierdzenia wojewodzie,
2)
opracowywanie dokumentacji projektowej zespołów i osiedli domów jednorodzinnych łącznie z urządzeniami towarzyszącymi oraz dokumentacji uzbrojenia terenu,
3)
opracowywanie programów ogólnomiejskiego uzbrojenia terenów dla projektowanych zespołów i osiedli domów jednorodzinnych i przedstawianie ich właściwym wojewodom w celu włączenia do 5-letnich i rocznych planów inwestycyjnych,
4)
budowa domów w pełni wykończonych w stanie surowym lub wykonanie stosownie do umowy innych zadań budowlano-montażowych,
5)
zawieranie z przyszłymi użytkownikami, w tym w pierwszej kolejności z użytkownikami wskazanymi przez zakłady pracy, umów o realizację budownictwa jednorodzinnego i sprzedaż domów,
6)
świadczenie usług w zakresie doradztwa organizacyjno-technicznego, sporządzania dokumentacji projektowej, transportu, wypożyczania sprzętu budowlanego oraz sprzedaży elementów i materiałów budowlanych osobom podejmującym budowę,
7)
załatwianie spraw związanych z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego terenu dla nabywców domów jednorodzinnych wybudowanych przez przedsiębiorstwo.
2.
W celu wykonania zadań określonych w ust. 1 przedsiębiorstwo może powoływać odpowiednie jednostki, działające w jego ramach, w tym również pracownie projektowe, zakłady produkcji prefabrykatów i innych materiałów budowlanych oraz zakłady usługowe.
§  4.
1.
Rozpoczęcie budowy domu następuje po zawarciu umowy przedsiębiorstwa z zamawiającym; umowa powinna odpowiadać przepisom prawa cywilnego, a w szczególności powinna określać cenę sprzedaży i wysokość przedpłaty wnoszonej przez zamawiającego.
2.
Przedsiębiorstwo sprzedaje wybudowane domy według cen ryczałtowych zatwierdzonych przez wojewodę. Ceny sprzedaży domów, jak również świadczonych usług powinny być ustalone na poziomie zapewniającym pokrycie planowanych kosztów własnych i potrzeb związanych z rozwojem przedsiębiorstwa.
3.
Materiały budowlane wytwarzane przez przedsiębiorstwo są sprzedawane według obowiązujących cen zbytu dla jednostek gospodarki uspołecznionej oraz według cen detalicznych dla ludności.
4.
Wojewoda może ustalić zasadę, że pierwszeństwo w nabyciu wybudowanych domów mają osoby, które dokonają przedpłaty w wysokości co najmniej 25% wartości ceny domu określonej w umowie.
§  5.
Przedsiębiorstwo działa według zasad rozrachunku gospodarczego.
§  6.
Przedsiębiorstwo prowadzi gospodarkę finansową zgodnie z przepisami uchwały nr 53 Rady Ministrów z dnia 9 marca 1973 r. w sprawie gospodarki finansowej objętych planowaniem terenowym państwowych przedsiębiorstw przemysłowych, budowlanych, usług rolniczych i gospodarki komunalnej oraz ich zjednoczeń (Monitor Polski Nr 14, poz. 85), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów niniejszego zarządzenia.
§  7.
Pierwsze wyposażenie przedsiębiorstwa w środki trwale następuje z budżetu wojewódzkiej rady narodowej.
§  8.
Przedsiębiorstwo jest zwolnione z oprocentowania środków trwałych.
§  9.
1.
Zysk przedsiębiorstwa, zmniejszony o dokonane wpłaty z zysku do budżetu, pozostaje w dyspozycji przedsiębiorstwa.
2.
Wpłatę z zysku do budżetu ustala się według następujących zasad:
1)
przedsiębiorstwo osiągające rentowność do 4% nie dokonuje wpłat z zysku do budżetu,
2)
przedsiębiorstwo osiągające rentowność od 4 do 5% wpłaca do budżetu 10% zysku osiągniętego ponad 4% rentowności,
3)
przedsiębiorstwo osiągające rentowność powyżej 5% wpłaca do budżetu 10% zysku osiągniętego w granicach od 4 do 5% rentowności oraz 70% zysku osiągniętego ponad 5% rentowności.
3.
Za rentowność przedsiębiorstwa uważa się stosunek zysku bilansowego po potrąceniu zysku niezależnego od działalności przedsiębiorstwa i zysku nieprawidłowego - do kosztu własnego ogółem.
4.
Pozostałość zysku, o której mowa w ust. 1, przedsiębiorstwo przeznacza w dowolnej kolejności na fundusz inwestycyjny i na fundusz rezerwowy.
§  10.
1.
Przedsiębiorstwo tworzy następujące fundusze:
1)
fundusz inwestycyjny,
2)
fundusz rezerwowy,
3)
zakładowy fundusz nagród,
4)
zakładowy fundusz socjalny,
5)
zakładowy fundusz mieszkaniowy,
6)
inne fundusze.
2.
Szczegółowe zasady tworzenia i wykorzystania funduszów wymienionych w ust. 1 pkt 3-6 regulują odrębne przepisy.
§  11.
1.
Fundusz inwestycyjny tworzy się:
1)
z całości amortyzacji,
2)
z odpisów z zysku,
3)
z innych środków przewidzianych odrębnymi przepisami.
2.
Środki funduszu inwestycyjnego przeznaczone są na cele określone w przepisach o finansowaniu inwestycji w jednostkach państwowych.
§  12.
1.
Fundusz rezerwowy przedsiębiorstwa tworzy się z odpisów z zysku oraz innych źródeł przewidzianych odrębnymi przepisami.
2.
Środki funduszu rezerwowego mogą być przeznaczone na finansowanie kosztów związanych z rozruchem i organizacją nowej produkcji, jeżeli zadania podjęte nie zostały sfinansowane z funduszu postępu techniczno-ekonomicznego, na zasilanie funduszu inwestycyjnego, jak również na pokrycie poniesionych strat niezależnych od działalności przedsiębiorstwa, a także w razie powstania dodatkowych potrzeb przedsiębiorstwa nie przewidzianych w planie.
3.
Środki funduszu rezerwowego przedsiębiorstwa są gromadzone na rachunku rozliczeniowym.
§  13.
1.
Zapasy bieżące i nieprawidłowe oraz zapasy sezonowe i rezerwy są finansowane w całości kredytem bankowym.
2.
Bank udzielając przedsiębiorstwu kredytów zmniejsza ich wysokość o występujące w przedsiębiorstwie zobowiązania prawidłowe.
3.
Do zobowiązań prawidłowych zalicza się:
1)
nie przeterminowane zobowiązania przedsiębiorstwa, a w szczególności z tytułu:
a)
płac,
b)
ubezpieczeń społecznych,
c)
rozliczeń międzyokresowych biernych,
d)
rozliczeń za dostawy i usługi,
e)
wpłat z zysku do budżetu,
2)
kwoty przedpłat pobranych od osób zamawiających domy jednorodzinne.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.5.37

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady działania oraz gospodarka finansowa przedsiębiorstw jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.
Data aktu: 21/01/1974
Data ogłoszenia: 31/01/1974
Data wejścia w życie: 31/01/1974