Zamiana lokali mieszkalnych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI KOMUNALNEJ
z dnia 18 stycznia 1972 r.
w sprawie zamiany lokali mieszkalnych.

Na podstawie § 17 ust. 4 uchwały nr 280 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 1971 r. w sprawie zasad przydziału mieszkań (Monitor Polski Nr 60, poz. 397) w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych i Centralnym Związkiem Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przedmiotem zamiany mogą być lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji rad narodowych, zakładów pracy i spółdzielni budownictwa mieszkaniowego.
2.
Zamiana może polegać na zamianie lokali pomiędzy najemcami i członkami spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, jak również na dostarczeniu najemcy (członkowi spółdzielni) lokalu zamiennego przez jego dysponenta w zamian za lokal dotychczasowy.
3.
W celu umożliwienia dostarczenia lokali zamiennych, szczególnie przy zamianach lokali o większej powierzchni użytkowej na lokale o mniejszej powierzchni, należy wydzielić w miarę potrzeby niezbędną na ten cel rezerwę mieszkań.
§  2.
Powierzchnia mieszkań uzyskiwanych w wyniku zamiany określana jest na podstawie obowiązujących zasad zasiedlania mieszkań. Jeżeli przydział lokalu uzyskiwanego w drodze zamiany następuje według normy powierzchni mieszkalnej, nadwyżka nie może stanowić odrębnego pokoju.
§  3.
1.
Uzyskanie w wyniku zamiany mieszkania o większej od dotychczas zajmowanej powierzchni użytkowej, pozostającego w dyspozycji rady narodowej, uzależnione jest od wniesienia wpłaty na rzecz miejskiego (powiatowego) funduszu mieszkaniowego.
2. 1
Wysokość wpłaty określa organ do spraw lokalowych w granicach stawek ustalonych w tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia, biorąc pod uwagę wysokość dochodu i wartość użytkową uzyskiwanego lokalu. Ustalone w tabelach stawki stosuje się do uzyskanej w wyniku zamiany powierzchni mieszkalnej; w stosunku do pozostałej powierzchni stawki obniża się o 70%.
3. 2
Dokonanie wpłaty, o której mowa w ust. 1, może być rozłożone na dwadzieścia cztery raty miesięczne; o rozłożeniu na raty decyduje organ do spraw lokalowych prezydium rady narodowej.
4.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób, których dochód łącznie z dochodem wszystkich wspólnie zamieszkałych członków rodziny nie przekracza 1.000 zł miesięcznie netto w przeliczeniu na jedną osobę.
5.
W razie dokonania ponownej zamiany na mieszkanie o mniejszej powierzchni użytkowej wpłata podlega zwrotowi w wysokości odpowiadającej różnicy powierzchni tych mieszkań.
§  4.
1.
Osoby uzyskujące w wyniku zamiany lokal o większej powierzchni użytkowej, niezależnie od wpłaty za uzyskaną dodatkowo powierzchnię, ponoszą opłaty za urządzenia techniczne uzyskane w wyniku zamiany, których dotychczas nie posiadały, oraz uiszczają kaucję na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
2.
W razie zamiany na mniejsze mieszkania, w którym nadwyżka powierzchni mieszkalnej stanowi co najmniej jeden pokój, najemca zwolniony jest z opłat za uzyskane urządzenia techniczne, a administracja domu nie może żądać odnowienia opróżnionego lokalu. Ponadto najemca zwolniony jest z obowiązku uiszczania kaucji w razie zamiany mieszkania o większej powierzchni mieszkalnej na mieszkanie o mniejszej powierzchni mieszkalnej, jeżeli przy najmie lokalu kaucji nie uiścił.
3.
Przepis ust. 2 nie ma zastosowania do osób opróżniających mieszkania zajmowane dotychczas na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu.
§  5.
Zakłady pracy, dokonując zamiany mieszkań służbowych zajmowanych przez pracowników, kierują się zasadami określonymi w zarządzeniu, z tym że przy zamianie takich mieszkań nie mają zastosowania przepisy § 3.
§  6.
1.
Zamiana lokali wymaga zezwolenia dysponentów lokali na jej dokonanie.
2.
Zezwolenie na dokonanie zamiany powinno być udzielone we wszystkich wypadkach, gdy jest uzasadnione ze względu na słuszne interesy stron.
3.
Za słuszne interesy stron, uzasadniające udzielenie zezwolenia na dokonanie zamiany, uważa się w szczególności:
1)
opróżnienie części wspólnie zajmowanego lokalu,
2)
występowanie nadwyżki powierzchni mieszkalnej w zajmowanych lokalach lub nadmiernego zagęszczenia lokali,
3)
możliwość uzyskania w drodze zamiany mieszkania położonego w pobliżu miejsca pracy,
4)
warunki rodzinne, jak chęć zamieszkania członków rodziny w jednym lokalu, uzyskania lokalu w pobliżu miejsca zamieszkania krewnych, zmiany środowiska przez osoby przysposabiające nieletnie dzieci, ubiegania się jednego lub obojga wspólnie mieszkających rozwiedzionych małżonków o uzyskanie oddzielnych mieszkań,
5)
względy zdrowotne uzasadniające konieczność zamieszkania w innym lokalu,
6)
nieporozumienia pomiędzy osobami wspólnie zamieszkałymi w lokalu.
4.
Odmowa udzielenia zezwolenia na zamianę mieszkania może nastąpić jedynie w wypadku wyraźnego naruszenia przepisów prawa i wymaga szczegółowego uzasadnienia, wskazującego przesłanki takiego rozstrzygnięcia.
§  7.
1.
Zezwolenia na zamianę lokali wydawane są przez dysponentów lokali będących przedmiotem zamiany na wniosek strony zawierający jedynie niezbędne dane, których prawdziwość potwierdza wnioskodawca. Wzór wniosku stanowi załącznik nr 2 do zarządzenia.
2.
Postępowanie wyjaśniające zmierzające do udzielenia zezwolenia powinno być przeprowadzone wnikliwie i szybko, w sposób możliwie najprostszy i bez zbierania zbędnej dokumentacji.
§  8.
1.
Zezwolenie na zamianę lokali podlegających przydziałowi przez organ do spraw lokalowych prezydium rady narodowej stanowi decyzję o przydziale lokalu.
2.
Zakład pracy przydzieli mieszkanie służbowe pracownikowi, który uzyskał zezwolenie na zamianę mieszkania wydane przez ten zakład, a zarząd spółdzielni budownictwa mieszkaniowego przyjmie na członka spółdzielni i przydzieli określone mieszkanie osobie, która uzyskała zezwolenie na zamianę lokalu, wydane przez ten zarząd.
§  9.
W celu ułatwienia i przyśpieszenia dokonywania zamian lokali właściwe wydziały prezydiów rad narodowych dokonają analizy działalności powołanych dotychczas biur pośrednictwa zamiany mieszkań i przedstawią tym prezydiom wnioski zmierzające do zwiększenia usługowego charakteru tych biur i wzmożenia operatywności ich działania.
§  10.
Traci moc okólnik nr 6 Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 27 lipca 1965 r. w sprawie zamiany lokali mieszkalnych (Dz. Urz. MGK Nr 12, poz. 59) oraz okólnik nr 12 Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 5 listopada 1965 r. w sprawie zamiany mieszkań na wniosek osób przysposabiających nieletnie dzieci (Dz. Urz. MGK Nr 17, poz. 79).
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr 1 3

TABELA

A.

stawek wpłat za dodatkowo uzyskiwaną w wyniku zamiany powierzchnię mieszkania.

Lp. Rodzaj urządzeń technicznych w uzyskiwanym mieszkaniu Wielkość miejscowości Strefa Wysokość stawki za 1 m2 w zł
1 Urządzenia elektryczne i gazowe lub tylko elektryczne we wszystkich miejscowościach wszystkie lokale 300
2 W mieszkaniach wyposażonych w urządzenia wymienione w pkt 1 i ponadto w: we wszystkich miejscowościach wszystkie lokale 300–400
a) urządzenia wodociągowo-

kanalizacyjne

b) urządzenia wodociągowo-

kanalizacyjne i łazienka

we wszystkich miejscowościach wszystkie lokale 400–500
c) urządzenia wodociągowo-

kanalizacyjne, łazienka i

centralne ogrzewanie

w miejscowościach do 20 tys. mieszkańców wszystkie lokale 500–600
w miejscowościach od 20 tys. do 100 lokale na przedmieściach 500–700
tys. mieszkańców lokale w śródmieściu 600–800
w miejscowościach powyżej 100 tys. mieszkańców lokale w dzielnicach pośrednich i na przedmieściach 600–900
lokale w śródmieściu 700–1.000
Uwaga: Przy zastosowaniu lp. 2 lit. c) tabeli bierze się pod uwagę strefy ustalone dla wymiaru czynszu za lokale mieszkalne.

B.

opłat za urządzenia techniczne uzyskiwane przy zamianie lokali:

a) za instalację wodociągową 2.000 zł
b) za instalację kanalizacyjną 3.000 zł
c) za instalację elektryczną 1.000 zł
d) za instalację gazową 1.500 zł
e) za centralne ogrzewanie 3.500 zł
f) za łazienkę (bez urządzeń kąpielowych) 4.000 zł
Uwaga: Opłaty powyższe ustalone zostały rozporządzeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 14 sierpnia 1962 r. w sprawie opłat za urządzenia uzyskiwane przy zamianie lokali (Dz. U. Nr 52, poz. 257 z późniejszymi zmianami). Organy do spraw lokalowych prezydiów właściwych rad narodowych uprawnione są do stosowania ulg przewidzianych w § 2 powołanego rozporządzenia.

ZAŁĄCZNIK Nr 2

WNIOSEK

o zamianę mieszkania.

1. Imię i nazwisko wnioskodawcy .............................

2. Adres zamieszkania .......................................

3. Liczba osób ..............................................

4. Wysokość dochodów uzyskiwanych miesięcznie: 1. ...........

2. ................ 3. .................. 4. .............

5. Wielkość mieszkania: 1 p. .... m2, 2 p. .... m2, 3 p. ....

m2, 4 p. .... m2, kuchnia ..... m2. Powierzchnia użytkowa

ogółem ...... m2.

6.*) Mieszkanie samodzielne, wspólne - rozkładowe,

nierozkładowe.

7.*) Wyposażenie lokalu: instalacja wodociągowo-kanalizacyjna,

w.c., gaz, ogrzewanie piecowe,, centralne, łazienka.

8. Kondygnacja .......... winda .............................

9. Życzenia wnioskodawcy ....................................

..........................................................

*) właściwe podkreślić.

Wiarygodność powyższych danych

potwierdzam własnoręcznym podpisem

Data ........... ..................................

(podpis wnioskodawcy)

1 § 3 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia z dnia 8 kwietnia 1973 r. (M.P.73.19.116) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 21 kwietnia 1973 r.
2 § 3 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 8 kwietnia 1973 r. (M.P.73.19.116) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 21 kwietnia 1973 r.
3 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 zarządzenia z dnia 8 kwietnia 1973 r. (M.P.73.19.116) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 21 kwietnia 1973 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1972.8.53

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zamiana lokali mieszkalnych.
Data aktu: 18/01/1972
Data ogłoszenia: 08/02/1972
Data wejścia w życie: 08/02/1972