Zasady bilansowania robót budowlano-montażowych i uproszczenie trybu ich zlecania.

ZARZĄDZENIE Nr 39
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 10 kwietnia 1972 r.
w sprawie zasad bilansowania robót budowlano-montażowych i uproszczenia trybu ich zlecania.

W celu uproszczenia trybu i przyspieszenia bilansowania robót budowlano-montażowych oraz ograniczenia rozpraszania potencjału wykonawstwa budowlanego zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zarządzenie określa począwszy od planu na 1973 r. zasady oraz organizację bilansowania i zlecania robót budowlano-montażowych.
2.
Podstawę do sporządzenia planu stanowią porozumienia wstępne i umowy zawarte między zleceniodawcami a wykonawcami robót budowlano-montażowych z uwzględnieniem przepisu § 7 ust 1.
§  2.
1.
Bilansowaniem robót budowlano-montażowych kieruje Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z ministrami (kierownikami urzędów centralnych) i prezydiami wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw), nadzorującymi przedsiębiorstwa budowlano-montażowe.
2.
W sprawach bilansowania robót budowlano-montażowych w poszczególnych regionach kraju Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych działa przez zjednoczenia wiodące w regionalnej i ogólnokrajowej koordynacji branżowej budownictwa.
3.
Bilansowaniem robót górniczych, linii energetycznych, komunikacyjnych i telekomunikacyjnych kierują Ministrowie Górnictwa i Energetyki, Komunikacji i Łączności. Wojewódzkie wycinki tych bilansów właściwe zjednoczenia przekazują do zjednoczeń wiodących w regionalnej koordynacji branżowej budownictwa.
4.
Bezpośredni nadzór nad zlecaniem robót budowlano-montażowych sprawują jednostki nadrzędne przedsiębiorstw budowlano-montażowych.
§  3.
1.
Przez bilansowanie robót budowlano-montażowych należy rozumieć równoważenie zapotrzebowania na roboty budowlano-montażowe i możliwości jego pokrycia zdolnością produkcyjną przedsiębiorstw budowlano-montażowych.
2.
Zapotrzebowanie na roboty budowlano-montażowe obejmuje nakłady na roboty objęte planem inwestycyjnym i roboty spoza planu inwestycyjnego.
3.
Bilanse robót budowlano-montażowych opracowywane są na okresy wieloletnie i roczne. Podstawą sporządzania bilansów są pięcioletnie plany inwestycyjne i remontów oraz plany budownictwa z uwzględnieniem zmian wynikających z planów rocznych.
§  4.
1.
Wieloletnie bilanse robót budowlano-montażowych są sporządzane na podstawie regionalnych zapotrzebowań na roboty, wynikające z planowych nakładów inwestycyjnych i szacunku robót spoza planu inwestycyjnego. W bilansach wieloletnich należy uwzględniać przede wszystkim zaangażowanie zdolności produkcyjnej przedsiębiorstw budowlano-montażowych w robotach kontynuowanych i ważniejszych dla gospodarki narodowej, imiennie zgłaszanych, nowo rozpoczynanych inwestycjach.
2.
Bilanse wieloletnie są podstawą do opracowania programu rozwoju sieci przedsiębiorstw budowlano-montażowych i rozbudowy zdolności produkcyjnej tych przedsiębiorstw.
3.
Aktualizacja zapotrzebowań wieloletnich oraz weryfikacja programów rozwoju potencjału produkcyjnego powinna być dokonywana przez przedsiębiorstwa budowlano-montażowe i ich jednostki nadrzędne w sposób ciągły.
§  5.
1.
Podstawą do opracowania bilansów rocznych są:
1)
zaangażowanie zdolności produkcyjnej przedsiębiorstw budowlano-montażowych w robotach kontynuowanych,
2)
zlecenia na roboty nowo rozpoczynane określone w § 7 ust. 1 i na pozostałe roboty nowo rozpoczynane,
3)
rezerwa zdolności produkcyjnej przedsiębiorstw budowlano-montażowych przeznaczona na roboty poślizgowe, skracanie cykli realizacji budów i roboty dodatkowe wprowadzane w toku realizacji planu.
2.
Rachunek zaangażowania zdolności produkcyjnej przedsiębiorstw budowlano-montażowych w robotach kontynuowanych wynika z zawartych umów o realizację inwestycji. W razie zmian w realizacji w stosunku do ustaleń harmonogramu rachunek ten powinien być aktualizowany w bilansach rocznych, stosownie do uzgodnień między zleceniodawcami a wykonawcami.
3.
Wielkości zaangażowania nakładów inwestycyjnych w robotach kontynuowanych stanowią podstawę do wprowadzenia przez Komisję Planowania przy Radzie Ministrów korekty limitów inwestycyjnych na roboty budowlano-montażowe, określonych dla poszczególnych resortów i prezydiów rad narodowych w planach 5-letnich.
4.
Uzgodniona między wykonawcami a inwestorami wielkość robót kontynuowanych na rok planowy w trybie, o którym mowa w ust. 2, nie może być zmieniana w toku zlecania nowych robót.
5.
Odstępstwo od zasady ustalonej w ust. 4 może być dokonane jedynie w wyjątkowych wypadkach na podstawie decyzji:
1)
ministrów (kierowników urzędów centralnych) nadzorujących inwestorów - w odniesieniu do inwestycji planu centralnego,
2)
przewodniczących prezydiów wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) - w odniesieniu do inwestycji planu terenowego.

W razie ograniczenia w danym okresie na wniosek inwestora zakresu robót kontynuowanych inwestor obowiązany jest pokryć wykonawcy straty związane z zamrożeniem środków w robotach w toku na skutek wydłużenia okresu realizacji robót, nie mniej jednak niż 1% wartości ograniczonych robót. Dodatkowe koszty związane z ograniczeniem zakresu robót kontynuowanych obciążają rachunek strat nadzwyczajnych inwestora lub fundusz rezerwowy zjednoczenia nadzorującego inwestora.

§  6.
1.
Zlecanie przez inwestorów nowych robót może dotyczyć wyłącznie zadań inwestycyjnych z programów objętych zatwierdzonym planem 5-letnim oraz posiadających zatwierdzone założenia techniczno-ekonomiczne lub dokumentację jednostadiową dla inwestycji prostych. Zlecanie robót budowlano-montażowych objętych zadaniami nie posiadającymi zatwierdzonych założeń techniczno-ekonomicznych może nastąpić jedynie za zgodą właściwego organu centralnego.
2.
Zlecanie przez inwestorów nowych robót może być dokonywane w zakresie inwestycji limitowanych do wysokości wolnego limitu, a w zakresie inwestycji pozalimitowych do wysokości posiadanych środków własnych lub przyznanych kredytów, po zapewnieniu nakładów na inwestycje kontynuowane.
3.
Przedsiębiorstwa budowlano-montażowe przyjmują zlecenia na nowe roboty do wysokości posiadanej zdolności produkcyjnej, po zapewnieniu wykonawstwa robót kontynuowanych i wydzieleniu rezerwy, o której mowa w § 5 ust. 1 pkt 3.
§  7.
1.
Przy formułowaniu programu produkcji przedsiębiorstwa budowlano-montażowe obowiązane są zapewnić w pierwszej kolejności wykonawstwo:
1)
inwestycji szczególnie ważnych dla gospodarki narodowej określonych imiennie przez Radę Ministrów lub Prezydium Rządu,
2)
budownictwa mieszkaniowego łącznie z budownictwem podstawowych urządzeń towarzyszących, uzbrojeniem terenów i robotami komunalnymi,
3)
budownictwa służby zdrowia.
2.
Pozostałe zlecenia na roboty budowlano-montażowe przedsiębiorstwa przyjmują w ramach wolnej zdolności produkcyjnej, według ważności i kolejności ustalonej przez:
1)
ministrów (kierowników urzędów centralnych) w odniesieniu do inwestycji planu centralnego,
2)
przewodniczących prezydiów wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) w odniesieniu do inwestycji planu terenowego.

W razie nadwyżki zleceń nad możliwościami wykonawczymi przedsiębiorstw budowlano-montażowych kolejność przyjmowania poszczególnych zleceń ustalają prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych i województw) po porozumieniu z przedstawicielami poszczególnych ministerstw (urzędów centralnych). Sprawy sporne rozstrzyga ostatecznie Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, biorąc pod uwagę całość bilansu krajowego i bilansów wojewódzkich.

3.
Decyzje dotyczące inwestycji szczególnie ważnych dla gospodarki narodowej oraz hierarchii ważności i kolejności pozostałych zadań inwestycyjnych powinny być przekazane przedsiębiorstwom budowlano-montażowym przed okresem zlecania robót.
4.
Przedsiębiorstwa budowlano-montażowe obowiązane są w pełni zapewnić wykonawstwo robót podwykonawczych zgłoszonych przez generalnych wykonawców niezależnie od ich resortowego podporządkowania oraz robót zleceniodawców własnego resortu.
§  8.
1.
Przyjęcie przez przedsiębiorstwo budowlano-montażowe akceptowanego przez jednostkę nadrzędną inwestora zlecenia stanowi podstawę do podjęcia prac przygotowawczych związanych z rozpoczęciem budowy.
2.
Przyjęcie przez przedsiębiorstwo budowlano-montażowe zlecenia uwarunkowane jest dokonaniem przez inwestora przedpłaty w wysokości 1% wartości robót przewidzianych do wykonania w pierwszym roku realizacji inwestycji. Wpłaconą kwotę zalicza się na poczet wynagrodzenia wykonawcy.
3.
W razie wycofania zlecenia przedpłata, o której mowa w ust. 2, ulega przepadkowi na rzecz wykonawcy robót budowlano-montażowych i obciąża rachunek strat nadzwyczajnych inwestora lub fundusz rezerwowy zjednoczenia nadzorującego inwestora. Jeżeli wycofanie zlecenia następuje w wyniku decyzji właściwego ministra (kierownika urzędu centralnego) lub prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) przedpłata podlega zwrotowi.
§  9.
1.
Bilans robót budowlano-montażowych powinien być sporządzony w terminach umożliwiających ustalenie programów produkcji przedsiębiorstw budowlano-montażowych, przed opracowaniem projektów planów na rok następny.
2.
Przedsiębiorstwa budowlano-montażowe są obowiązane przekazywać w ustalonych terminach zjednoczeniom wiodącym w regionalnej i ogólnokrajowej koordynacji branżowej budownictwa bilanse robót budowlano-montażowych przyjęte przez swoje jednostki nadrzędne.
§  10.
Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych ustali szczegółowe zasady i tryb bilansowania i zlecania robót budowlano-montażowych.
§  11.
Traci moc zarządzenie nr 52 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 czerwca 1969 r. w sprawie ramowych zasad, trybu oraz organizacji bilansowania i rozdziału robót budowlano-montażowych (Monitor Polski z 1969 r. Nr 24, poz. 188 i z 1971 r. Nr 45, poz. 289).
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1972.25.141

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zasady bilansowania robót budowlano-montażowych i uproszczenie trybu ich zlecania.
Data aktu: 10/04/1972
Data ogłoszenia: 25/04/1972
Data wejścia w życie: 25/04/1972