Udzielanie przedsiębiorstwom gospodarki komunalnej dopłat budżetowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 29 grudnia 1970 r.
w sprawie udzielania przedsiębiorstwom gospodarki komunalnej dopłat budżetowych.

Na podstawie § 51 pkt 2 uchwały nr 177 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1970 r. w sprawie gospodarki finansowej państwowych przedsiębiorstw przemysłowych, budowlanych, usług rolniczych i gospodarki komunalnej oraz ich zjednoczeń objętych planowaniem terenowym (Monitor Polski Nr 40, poz. 294) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa:
1)
o uchwale, należy przez to rozumieć uchwałę nr 177 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1970 r. w sprawie gospodarki finansowej państwowych przedsiębiorstw przemysłowych, budowlanych, usług rolniczych i gospodarki komunalnej oraz ich zjednoczeń objętych planowaniem terenowym (Monitor Polski Nr 40, poz. 294),
2)
o przedsiębiorstwie, należy przez to rozumieć przedsiębiorstwo gospodarki komunalnej, objęte przepisami uchwały,
3)
o zjednoczeniu, należy przez to rozumieć zjednoczenie przedsiębiorstw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej w miastach wyłączonych z województw lub wojewódzkie zrzeszenie przedsiębiorstw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej albo wydział gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium wojewódzkiej rady narodowej w województwie, w którym nie zostało utworzone zrzeszenie,
4)
o organie finansowym, należy przez to rozumieć:
a)
wydział finansowy prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) i powiatowej rady narodowej (rady narodowej miasta stanowiącego powiat),
b)
prezydium rady narodowej miasta nie stanowiącego powiatu albo osiedla, której przedsiębiorstwo podlega,
5)
o wydziale gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, należy przez to rozumieć:
a)
dysponenta głównego części budżetu terenowego prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) i powiatowej rady narodowej (rady narodowej miasta stanowiącego powiat),
b)
prezydium rady narodowej miasta nie stanowiącego powiatu albo osiedla, której przedsiębiorstwo podlega.
§  2.
1.
Jeżeli obowiązujące opłaty i stawki taryfowe nie pokrywają planowanych kosztów własnych świadczonych usług (wyrobów), powiększonych o podatek obrotowy i marżę zysku, przedsiębiorstwo otrzymuje na wyrównanie różnicy odpowiednią dopłatę z budżetu.
2.
Wysokość dopłaty budżetowej ustalana jest przy uchwalaniu planu i budżetu właściwej rady narodowej i powinna uwzględniać łącznie wszelkie formy działalności podstawowej przedsiębiorstwa.
3.
Dopłata budżetowa powinna zapewniać planowaną marżę zysku w wysokości:
1)
5% - w jednobranżowych przedsiębiorstwach komunikacji miejskiej,
2)
3% - w pozostałych przedsiębiorstwach.
4.
Zmiana w ciągu roku wysokości planowanej dopłaty budżetowej może nastąpić wskutek zmiany rentowności przedsiębiorstwa spowodowanej warunkami od niego niezależnymi.
5.
Przedsiębiorstwo otrzymuje z wydziału gospodarki komunalnej i mieszkaniowej ogólną kwotę planowanych dopłat budżetowych na zadania określone w planie rocznym, stanowiące podstawę ustalania dopłat. Dopłaty budżetowe podlegają zróżnicowaniu w okresach kwartalnych zależnie od sezonowości usług występującej w poszczególnych kwartałach. Zróżnicowanie dopłat następuje na podstawie zatwierdzonego planu techniczno-ekonomicznego przedsiębiorstwa.
6.
Zwiększenie w ciągu roku wysokości planowanej dopłaty budżetowej z tytułu przekroczenia planu usług deficytowych przedsiębiorstwa uzależnia się od przyznania przez prezydium rady narodowej dodatkowej dopłaty.
7.
Jeżeli zaplanowana w budżecie roczna suma dopłat budżetowych nie wystarcza na pokrycie należnych dopłat wskutek przekroczenia za zgodą prezydium rady narodowej planu świadczonych usług, przedsiębiorstwo zmniejsza roczną kwotę wpłat z zysku do budżetu o różnicę między planowaną a należną sumą dopłat. Jeżeli ponadplanowa dopłata budżetowa jest wyższa od należnych wpłat z zysku do budżetu, przedsiębiorstwo otrzymuje na pokrycie tej różnicy środki z budżetu właściwej rady narodowej.
8.
Do czasu otrzymania dopłaty budżetowej na pokrycie różnicy, o której mowa w ust. 7, przedsiębiorstwo może otrzymać pożyczkę ze środków funduszu rezerwowego zjednoczenia (§ 31 ust. 1 pkt 5 uchwały), a w razie braku środków tego funduszu może korzystać z kredytu bankowego na zasadach ustalonych przez bank finansujący.
§  3.
Wysokość dopłaty budżetowej powinna być ustalana:
1)
w jednobranżowych przedsiębiorstwach wodociągów i kanalizacji - w stosunku do 1 m3 sprzedanej wody,
2)
w jednobranżowych przedsiębiorstwach komunikacji miejskiej - w stosunku do przebiegu wozu na trasie o długości jednego kilometra, zwanego dalej "jednostką przebiegu",
3)
w innych przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej - proporcjonalnie do wartości sprzedaży działalności podstawowej.
§  4.
1.
W terminie do dnia 7 każdego miesiąca przedsiębiorstwo otrzymuje zaliczkowo jedną trzecią planowanej na kwartał dopłaty budżetowej.
2.
W kwartalnych i rocznych sprawozdaniach finansowych przedsiębiorstwo wykazuje dopłaty budżetowe należne za dany okres sprawozdawczy. W terminie 7 dni od daty sporządzenia kwartalnego i rocznego sprawozdania finansowego wydział gospodarki komunalnej i mieszkaniowej przekazuje różnicę należnych przedsiębiorstwu dopłat budżetowych.
3.
Przy ustalaniu i rozliczaniu należnych dopłat budżetowych przedsiębiorstwo sporządza raz na kwartał zestawienie na formularzach według wzoru Min. Fin. nr 2093, 2094, 2095.
4.
Jeżeli przekazane przedsiębiorstwu zaliczkowo dopłaty budżetowe przekraczają kwotę należnych dopłat, organ finansowy zalicza nadpłacone kwoty na poczet okresu następnego lub zażąda zwrotu tych kwot w określonym terminie.
§  5.
1.
W razie nieotrzymania w terminie dopłaty budżetowej przedsiębiorstwo dokonuje wpłaty z zysku do budżetu jedynie w wysokości różnicy między należną od przedsiębiorstwa wpłatą z zysku a przysługującą mu dopłatą.
2.
W razie otrzymania dopłaty budżetowej przedsiębiorstwo obowiązane jest dokonać w ciągu 5 dni przelewu, z tytułu różnicy wpłaty z zysku do budżetu.
§  6.
Organ finansowy może wstrzymać przekazanie należnych dopłat budżetowych przedsiębiorstwu, które nie złożyło rozliczenia i nie dokonało wpłat w obowiązujących terminach.
§  7.
1.
W przedsiębiorstwie wodociągów i kanalizacji do ustalenia i rozliczenia należnej przedsiębiorstwu w okresie sprawozdawczym dopłaty budżetowej do 1 m3 sprzedanej wody (wzór Min. Fin. nr 2093) przyjmuje się:
1)
w planie - ilość m3 wody planowanej do sprzedaży, pomnożoną przez kwotę stanowiącą różnicę między planowanym jednostkowym kosztem własnym sprzedaży działalności podstawowej, zwiększonym o 3% marży zysku, a planowaną średnią ceną sprzedaży,
2)
w wykonaniu - sprzedaną ilość m3 wody, pomnożoną przez planowaną kwotę dopłaty budżetowej do 1 m3 wody.
2.
Przez planowaną średnią cenę sprzedaży należy rozumieć ogólną wartość planowanej sprzedaży działalności podstawowej bez dopłaty budżetowej, podzieloną przez ilość m3 wody planowanej do sprzedaży.
3.
Planowany jednostkowy koszt własny sprzedaży ustala się, dzieląc sumę planowanych na dany okres kosztów wszystkich form działalności podstawowej łącznie, zwiększonych o 3% marży zysku, przez ilość m3 wody planowanej do sprzedaży w tym samym okresie.
4.
Należne przedsiębiorstwu dopłaty budżetowe za okres sprawozdawczy oblicza się od początku roku do ostatniego dnia okresu sprawozdawczego i zmniejsza się je o dopłaty za poprzednie kwartały.
§  8.
W przedsiębiorstwie komunikacji miejskiej podstawą do ustalania i rozliczania dopłaty budżetowej jest plan jednostek przebiegu opracowany według wzoru Min. Fin. nr 2095 i zatwierdzony przez jednostkę nadrzędną.
§  9.
1.
W planie, o którym mowa w § 8, należy dla poszczególnych trakcji wyodrębnić, w granicach ogólnej liczby jednostek przebiegu, jednostki przebiegu wykonywane przez wozy dodatkowe w godzinach największego nasilenia ruchu (godziny szczytu).
2.
Przez poszczególne trakcje należy rozumieć trakcje tramwajową, autobusową, trolejbusową, taksówkową osobową, taksówkową bagażową i mikrobusową.
3.
Szczegółowe określenie jednostek przebiegu i zasady ich planowania oraz zasady opracowywania rozkładów jazdy dla poszczególnych trakcji ustalają odrębne przepisy.
§  10.
1.
W celu obliczenia planowanej dopłaty budżetowej w poszczególnych trakcjach należy od kwoty planowanych kosztów, zwiększonych o 5% marży zysku, odjąć planowaną wartość sprzedaży.
2.
W trakcjach deficytowych oraz w trakcjach wykazujących rentowność poniżej 5% różnica, o której mowa w ust. 1, stanowi planowaną dopłatę budżetową.
3.
W trakcjach wykazujących rentowność powyżej 5% różnica, o której mowa w ust. 1, stanowi część zysku, o którą należy zmniejszyć planowaną dopłatę budżetową dla trakcji deficytowych.
4.
Planowana dopłata budżetowa do całokształtu działalności podstawowej przedsiębiorstwa stanowi sumę dopłat budżetowych w trakcjach deficytowych, zmniejszoną o część zysku, o której mowa w ust. 3.
§  11.
W celu rozliczenia planowanej dopłaty budżetowej w poszczególnych trakcjach przedsiębiorstwo ustala:
1)
planowaną dopłatę do jednostki przebiegu - wynikającą z podzielenia ogólnej sumy planowanej dopłaty dla określonej trakcji przez planowaną do wykonania liczbę jednostek przebiegu,
2)
planowany koszt jednostki przebiegu - wynikający z podzielenia planowanych kosztów określonej trakcji, zwiększonych o 5% marży zysku, przez liczbę planowanych jednostek przebiegu.
§  12.
1.
Niewykonanie zaplanowanych jednostek przebiegu przez wozy całodzienne i w godzinach szczytu przez wozy dodatkowe w trakcjach objętych planowaną dopłatą budżetową stanowi podstawę do zmniejszenia w przedsiębiorstwie planowanej dopłaty budżetowej.
2.
Kwotę, o którą należy zmniejszyć planowaną dopłatę budżetową, oblicza się mnożąc liczbę jednostek przebiegu nie wykonanych przez wozy całodzienne i w godzinach szczytu przez wozy dodatkowe przez planowaną dopłatę do jednostki przebiegu w każdej trakcji.
§  13.
1.
Jeżeli przedsiębiorstwo przekroczy zaplanowaną liczbę jednostek przebiegu w trakcjach planowo-deficytowych, może otrzymać dodatkową dopłatę budżetową:
1)
na jednostki przebiegu wykonane ponad plan przez wozy całodzienne w wysokości planowanej dopłaty budżetowej do jednostki przebiegu,
2)
na jednostki przebiegu wykonane ponad plan przez wozy dodatkowe w godzinach szczytu w wysokości planowanego kosztu jednostki przebiegu (§ 11 pkt 2).
2.
Kwotę dodatkowej dopłaty budżetowej oblicza się mnożąc:
1)
liczbę wykonanych jednostek przebiegu wozów całodziennych przez planowaną dopłatę budżetową do jednostki przebiegu,
2)
liczbę wykonanych jednostek przebiegu wozów dodatkowych przez planowany koszt jednostki przebiegu.
3.
Dopłaty dodatkowe nie mogą występować w trakcji taksówkowej.
§  14.
Jeżeli przedsiębiorstwo wykona w trakcjach objętych planowaną dopłatą budżetową dodatkowe jednostki przebiegu w jednych trakcjach i jednocześnie nie wykona planu jednostek przebiegu w innych trakcjach, wówczas ustala się:
1)
dodatkową dopłatę za dodatkowe jednostki przebiegu (§ 13),
2)
kwotę z tytułu niewykonania planu jednostek przebiegu (§ 12),
3)
różnicę między dodatkową dopłatą a kwotą z tytułu niewykonania planu jednostek przebiegu, przy czym różnica ta stanowi bądź zmniejszoną dodatkową dopłatę budżetową, bądź - gdy kwota za niewykonanie jednostek przebiegu jest większa od dodatkowej dopłaty - sumę, o którą należy zmniejszyć planowaną dopłatę budżetową.
§  15.
1.
Podstawą do ustalenia i rozliczenia należnej przedsiębiorstwu w okresie sprawozdawczym dopłaty budżetowej, obliczonej proporcjonalnie do wartości sprzedaży (§ 3 pkt 3), jest kwota planowanej dopłaty budżetowej za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego (wzór Min. Fin. nr 2094).
2.
Planowaną kwotę dopłaty budżetowej otrzymuje się przez odjęcie od planowanych kosztów własnych sprzedaży działalności podstawowej, zwiększonych o 3% marży zysku, planowanej na ten sam okres wartości sprzedaży działalności podstawowej. Otrzymaną w ten sposób dopłatę budżetową należy powiększyć o podatek obrotowy.
3.
W celu ustalenia należnej dopłaty budżetowej za okres sprawozdawczy należy:
1)
obliczyć planowaną stawkę dopłaty budżetowej na 1 zł sprzedaży, którą otrzymuje się przez podzielenie planowanej sumy dopłaty budżetowej bez podatku obrotowego za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego przez sumę wartości sprzedaży działalności podstawowej bez dopłaty budżetowej za ten sam okres,
2)
pomnożyć sumę wartości sprzedaży działalności podstawowej podlegającej dopłacie budżetowej (§ 2 ust. 5 i 6) za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego przez stawkę planowanej dopłaty budżetowej na 1 zł wartości sprzedaży, wynikającą z obliczenia określonego w pkt 1.

Ustaloną dopłatę budżetową należy powiększyć o podatek obrotowy. Uzyskana w ten sposób kwota stanowi sumę należnej dopłaty budżetowej za okres od początku roku do końca okresu sprawozdawczego.

4.
Sumę dopłaty budżetowej należnej za kwartał otrzymuje się przez odjęcie od kwoty ustalonej w sposób określony w ust. 3 kwot dopłat budżetowych należnych za poprzednie kwartały okresu sprawozdawczego.
§  16.
Organy finansowe sprawdzają prawidłowość rozliczeń przedsiębiorstw z tytułu dopłat budżetowych na podstawie rocznych zadań planowych przedsiębiorstw, rozliczeń kwartalnych i rocznych oraz wskaźników planów techniczno-ekonomicznych.
§  17.
Traci moc zarządzenie Ministrów Finansów i Gospodarki Komunalnej z dnia 14 lutego 1969 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej przedsiębiorstw gospodarki komunalnej (Monitor Polski Nr 6, poz. 61).
§  18.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1971.6.38

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Udzielanie przedsiębiorstwom gospodarki komunalnej dopłat budżetowych.
Data aktu: 29/12/1970
Data ogłoszenia: 30/01/1971
Data wejścia w życie: 30/01/1971