Służba bezpieczeństwa i higiena pracy.

UCHWAŁA Nr 333
RADY MINISTRÓW
z dnia 22 listopada 1968 r.
w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91) Rada Ministrów na wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
Służba bezpieczeństwa i higieny pracy, zwana w dalszym ciągu uchwały "służbą BHP", działa:
1)
w produkcyjnych i usługowych zakładach pracy,
2)
w jednostkach nadrzędnych nad zakładami pracy wymienionymi w pkt 1,
3)
w ministerstwach (urzędach centralnych), którym podlegają lub przez które są nadzorowane zakłady wymienione w pkt 1.
§  2.
1.
Zadaniem służby BHP jest inicjowanie, organizowanie oraz koordynowanie wszystkich przedsięwzięć mających na celu zapobieganie zagrożeniom życia i zdrowia pracowników oraz poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy w jednostkach, o których mowa w § 1, jak też sprawowanie kontroli nad wykonywaniem zadań w tym zakresie.
2.
Zakres działania służby BHP określa instrukcja, stanowiąca załącznik do uchwały.
3.
Służba BHP nie może być obciążona zadaniami nie wchodzącymi w zakres jej działania, określony niniejszą uchwałą.
4.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) w uzgodnieniu z zarządami głównymi odpowiednich związków zawodowych mogą dostosowywać przepisy instrukcji do szczególnych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w podległych lub nadzorowanych zakładach pracy.
§  3.
1.
Pracownikiem służby BHP może być osoba, która:
1)
posiada wyższe wykształcenie techniczne lub inne wyższe wykształcenie odpowiednie dla danego rodzaju produkcji lub usług oraz co najmniej trzyletnią praktykę zawodową albo
2)
posiada średnie wykształcenie techniczne lub inne średnie wykształcenie odpowiednie dla danego rodzaju produkcji lub usług oraz co najmniej pięcioletnią praktykę zawodową

oraz złożyła przed komisją egzaminacyjną z wynikiem pomyślnym egzamin w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

2.
Przepisy uchwały nie naruszają przepisów szczególnych, określających wyższe niż przewidziane w uchwale wymagania w zakresie wykształcenia i praktyki zawodowej.
3.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) w uzgodnieniu z zarządami głównymi odpowiednich związków zawodowych określają zasady i sposób przeprowadzania egzaminów.
§  4.
1.
W produkcyjnych i usługowych zakładach pracy działają komórki organizacyjne lub stanowiska pracy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, podlegające bezpośrednio kierownikowi zakładu pracy lub jego zastępcy.
2.
W zakładzie pracy (ust. 1), w którym nie zachodzi potrzeba utworzenia komórki lub stanowiska, określonych w ust. 1, kierownik tego zakładu wyznacza pracownika do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzącego prace z tego zakresu obok innych stałych prac. Do pracowników tych stosuje się odpowiednio przepisy uchwały dotyczące służby BHP.
3.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) w uzgodnieniu z zarządami głównymi odpowiednich związków zawodowych wydają wytyczne w sprawie zasad organizacji służby BHP w zakładach pracy w zależności od rodzaju zakładu pracy, liczby zatrudnionych pracowników lub innych okoliczności.
§  5.
1.
Służba BHP w zakładzie pracy jest obowiązana:
1)
wydawać zalecenia kierownikom poszczególnych komórek organizacyjnych zakładu pracy zmierzające do usunięcia stwierdzonych uchybień w sprawach należących do kompetencji tych kierowników; w razie sporu co do treści zalecenia decyduje kierownik zakładu pracy;
2)
występować do kierownika zakładu pracy z wnioskami o usunięcie stwierdzonych uchybień.
2.
Służba BHP w zakładzie pracy ma prawo:
1)
wydawania poleceń natychmiastowego wstrzymania robót w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, zawiadamiając równocześnie o wydaniu polecenia kierownika zakładu pracy;
2)
występowania do kierownika zakładu pracy z wnioskami o pociągnięcie do odpowiedzialności służbowej winnych uchybień w zakresie przestrzegania zasad lub przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
3.
Kierownicy zakładów pracy obowiązani są podejmować właściwe środki zapewniające realizację zaleceń służby BHP (ust. 1 pkt 1).
§  6.
W jednostkach nadrzędnych nad zakładami pracy (§ 1 pkt 2) działają komórki organizacyjne lub stanowiska pracy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy podlegające bezpośrednio kierownikom tych jednostek lub ich zastępcom.
§  7.
1.
W ministerstwach (urzędach centralnych) (§ 1 pkt 3) działają główne inspektoraty bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
W zależności od stopnia zagrożenia życia i zdrowia pracowników w resorcie główny inspektorat bezpieczeństwa i higieny pracy może być stanowiskiem pracy, wydziałem, a w szczególnych przypadkach komórką organizacyjną na szczeblu departamentu.
§  8.
Zwolnienie lub przeniesienie kierownika komórki organizacyjnej BHP w zakładzie pracy (§ 1 pkt 1) może nastąpić jedynie za zgodą jednostki nadrzędnej nad zakładem pracy, natomiast w większych przedsiębiorstwach (kombinatach) określonych przez właściwych ministrów - za zgodą kierownika tego przedsiębiorstwa i rady zakładowej.
§  9.
Pracownicy służby BHP zatrudnieni w dniu wejścia w życie uchwały, a nie odpowiadający wymaganiom kwalifikacyjnym określonym w § 3, mogą być nadal zatrudnieni, jeżeli złożą w ciągu 1969 r. egzamin, o którym mowa w § 3.
§  10.
Ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) dostosują przepisy uchwały do potrzeb jednostek nie wymienionych w § 1.
§  11.
Traci moc uchwała nr 592 Prezydium Rządu z dnia 1 sierpnia 1953 r. w sprawie zapewnienia postępu w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Monitor Polski Nr A-83, poz. 979).
§  12.
Wykonanie uchwały porucza się Prezesowi Rady Ministrów oraz zainteresowanym ministrom (kierownikom urzędów centralnych).
§  13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1969 r.

ZAŁĄCZNIK

INSTRUKCJA W SPRAWIE ZAKRESU DZIAŁANIA SŁUŻBY BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY

I.

Zakres działania służby BHP w produkcyjnych i usługowych zakładach pracy.

Do zakresu działania służby BHP w produkcyjnych i usługowych zakładach pracy należy w szczególności:
1)
dokonywanie analizy stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie, przyczyn powodujących wypadki przy pracy i zagrożenie życia i zdrowia pracowników oraz sporządzanie sprawozdań z wypadków przy pracy i chorób zawodowych;
2)
inicjowanie i opracowywanie wniosków zmierzających do zapobiegania tym zagrożeniom, a zwłaszcza przyczynom powodującym wypadki przy pracy i choroby zawodowe;
3)
sprawowanie kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie oraz czuwanie nad przestrzeganiem przez osoby zajmujące stanowiska kierownicze oraz pozostałych pracowników zasad i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;
4)
udział w opracowywaniu i kontrola realizacji planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawidłowości wykorzystywania nakładów finansowych przeznaczonych na cele bezpieczeństwa i higieny pracy;
5)
współdziałanie w organizowaniu wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich pracowników oraz kontrola przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów dotyczących tych badań, a w szczególności kontrola terminowego przeprowadzania badań i zgłaszania się pracowników do tych badań;
6)
organizowanie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, a także sprawności urządzeń produkcyjnych i ochronnych oraz określanie wspólnie z kierownikami właściwych komórek organizacyjnych metod poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach roboczych;
7)
zgłaszanie i udział w opracowywaniu wniosków dotyczących uwzględniania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy opracowywaniu przez zakład pracy zamierzeń inwestycyjnych i modernizacyjnych oraz udział w odbiorach technicznych nowo budowanych lub przebudowywanych urządzeń produkcyjnych oraz innych urządzeń mających wpływ na warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
8)
udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy;
9)
współpraca przy organizowaniu szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przy ustalaniu programu tego szkolenia i nadzór w tym zakresie oraz inicjowanie i rozwijanie różnych form popularyzacji zagadnień dotyczących ochrony pracy;
10)
kontrola właściwego zaopatrzenia pracowników w odzież ochronną, roboczą i sprzęt ochrony osobistej;
11)
opiniowanie szczegółowych instrukcji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na poszczególnych stanowiskach pracy;
12)
zapewnienie, przy współpracy z lekarzem zakładowym, bezpiecznej i higienicznej pracy przy wprowadzaniu do produkcji nowych materiałów lub procesów technologicznych szkodliwych dla zdrowia pracowników,
13)
współpraca z radą zakładową, organami nadzoru nad warunkami pracy i przemysłową służbą zdrowia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontrolowanie realizacji przez zakład pracy nakazów, zaleceń i zarządzeń tych organów;
14)
udział w pracach przy ocenie projektów inwestycyjnych.

II.

Zakres działania służby BHP w jednostkach nadrzędnych nad produkcyjnymi i usługowymi zakładami pracy.

Do zakresu działania służby BHP w jednostkach nadrzędnych nad produkcyjnymi i usługowymi zakładami pracy należy w szczególności:
1)
dokonywanie okresowych kontroli i ocen oraz analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy;
2)
dokonywanie analizy i oceny przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych, opracowywanie wniosków o charakterze profilaktycznym oraz sporządzanie sprawozdań o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych;
3)
koordynowanie przedsięwzięć w zakresie zapobiegania zagrożeniom powodującym wypadki przy pracy i choroby zawodowe w zakładach pracy oraz opracowywanie projektów wytycznych w zakresie poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na podstawie ocen i analiz, o których mowa w pkt 1 i 2;
4)
opracowywanie przy współpracy odpowiednich komórek organizacyjnych danej jednostki nadrzędnej i zakładów pracy zbiorczych rocznych oraz wieloletnich planów poprawy warunków pracy;
5)
organizowanie wymiany doświadczeń między zakładami pracy oraz udzielanie fachowej pomocy służbie BHP działającej w zakładach pracy;
6)
kontrola prawidłowości i wykorzystania nakładów finansowych na cele bezpieczeństwa i higieny pracy;
7)
udział w pracach komisji przejmujących do eksploatacji nowo zbudowane lub przebudowane zakłady pracy, powoływanych przez daną jednostkę nadrzędną;
8)
współdziałanie przy realizowaniu przez inne komórki organizacyjne danej jednostki nadrzędnej zadań mających wpływ na warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
9)
współpraca z właściwymi instancjami odpowiednich związków zawodowych, organami nadzoru nad warunkami pracy i przemysłową służbą zdrowia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
10)
opracowywanie wniosków do planów szkolenia pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz sprawowanie kontroli nad tym szkoleniem;
11)
inicjowanie i współudział w opracowywaniu projektów branżowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;
12)
współpraca przy opracowywaniu i wprowadzaniu nowych wzorów odzieży ochronnej i sprzętu ochrony osobistej oraz urządzeń zabezpieczających i sprzętu zapewniającego higienę pracy;
13)
opracowywanie lub opiniowanie projektów przepisów dotyczących zaopatrzenia pracowników w odzież ochronną, roboczą i sprzęt ochrony osobistej oraz kontrola realizacji planów tego zaopatrzenia;
14)
udział w pracach komisji oceny projektów inwestycyjnych.

III.

Zakres działania służby BHP w ministerstwach (urzędach centralnych).

Do zakresu działania głównego inspektoratu bezpieczeństwa i higieny pracy należy w szczególności:
1)
inicjowanie oraz koordynowanie przedsięwzięć i poczynań zmierzających do poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy;
2)
dokonywanie kontroli oraz oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy w przemysłach (branżach) oraz w wybranych zakładach pracy;
3)
analizowanie kształtowania się wypadków przy pracy i chorób zawodowych w przemysłach (branżach) oraz w wybranych zakładach pracy, a także sporządzanie sprawozdań o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych;
4)
współudział z właściwymi komórkami organizacyjnymi ministerstwa (urzędu centralnego) w opracowywaniu resortowych programów lub wytycznych dotyczących poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz czuwanie nad ich realizacją;
5)
współdziałanie przy realizowaniu przez inne komórki organizacyjne ministerstwa (urzędu centralnego) zadań mających wpływ na warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
6)
współpraca przy opracowywaniu i wprowadzaniu nowych wzorów odzieży ochronnej i sprzętu ochrony osobistej oraz urządzeń zabezpieczających i sprzętu zapewniającego higienę pracy;
7)
inicjowanie i współpraca przy opracowywaniu projektów branżowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy;
8)
współdziałanie przy opracowywaniu ramowych programów szkolenia oraz wytycznych w zakresie popularyzacji bezpieczeństwa i higieny pracy;
9)
inicjowanie prac resortowych instytutów naukowo-badawczych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz współpraca z placówkami naukowo-badawczymi w zakresie postępu w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
10)
inicjowanie organizowania wymiany doświadczeń między zakładami pracy;
11)
współpraca z zarządami głównymi odpowiednich związków zawodowych oraz z organami nadzoru nad warunkami pracy;
12)
udział w pracach komisji oceny projektów inwestycyjnych.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1968.51.356

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Służba bezpieczeństwa i higiena pracy.
Data aktu: 22/11/1968
Data ogłoszenia: 04/12/1968
Data wejścia w życie: 01/01/1969