Kontrola prac normalizacyjnych i stosowania norm.

ZARZĄDZENIE Nr 16
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 23 stycznia 1963 r.
w sprawie kontroli prac normalizacyjnych i stosowania norm.

Na podstawie art. 14 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa o:
1)
ministrach, ministerstwach lub resortach - rozumie się przez to również komisje i komitety sprawujące funkcje naczelnych organów administracji i urzędy centralne oraz ich kierowników,
2)
ośrodkach normalizacyjnych - rozumie się przez to instytucje, którym właściwi ministrowie powierzyli pełnienie funkcji centralnych międzybranżowych, centralnych branżowych lub branżowych ośrodków normalizacyjnych,
3)
zjednoczeniach - rozumie się przez to również inne jednostki bezpośrednio nadrzędne nad zakładami pracy oraz zjednoczenia wiodące na podstawie uchwały nr 195 Rady Ministrów z dnia 9 czerwca 1960 r. o współpracy i koordynacji branżowej (Monitor Polski Nr 56, poz. 268),
4)
zakładach pracy - rozumie się przez to uspołecznione zakłady pracy podległe właściwym ministrom lub kierownikom urzędów centralnych oraz prezydiom rad narodowych, jak również spółdzielnie - prowadzące działalność produkcyjną, handlową lub usługową (przedsiębiorstwa, centralne biura konstrukcyjne, biura projektów, instytuty, centralne laboratoria i inne jednostki gospodarcze),
5)
doraźnej kontroli stosowania norm - rozumie się przez to sprawdzenie na miejscu zagadnień objętych przedmiotem kontroli, przeprowadzane w miarę uzasadnionej potrzeby.

Rozdział  2.

Organy obowiązane do przeprowadzania kontroli.

§  2.
1.
Kontrola prac normalizacyjnych należy do obowiązków zjednoczeń, ministerstw i Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.
2.
Stała kontrola stosowania norm należy do obowiązków zakładów pracy.
3.
Doraźną kontrolę stosowania norm przeprowadzają: zjednoczenia, ministerstwa, Polski Komitet Normalizacyjny i ośrodki normalizacyjne w powierzonym im zakresie kontroli.
§  3.
Kontrola stosowania norm powinna również być przedmiotem działalności kontrolnej jednostek powołanych do kontroli gospodarki w zakresie należącym do ich statutowych zadań, w szczególności Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Handlowej, Państwowej Inspekcji Zbożowej, Urzędu Dozoru Technicznego, Wyższego Urzędu Górniczego, Głównego Urzędu Miar oraz jednostek im podległych i Biura Znaku Jakości przy Polskim Komitecie Normalizacyjnym.

Rozdział  3.

Zakres kontroli.

§  4.
1.
Kierownicy zakładów pracy obowiązani są do zorganizowania i wykonywania stałej kontroli stosowania norm w zakresie działalności danego zakładu.
2.
Kontrola, o której mowa w ust. 1, wchodzi w skład podstawowych zadań zakładów i obejmuje stosowanie Polskich Norm, norm branżowych i zakładowych oraz pozostających w mocy norm resortowych - w dokumentacji technicznej, poszczególnych fazach produkcji, kontroli technicznej, obrocie towarowym, zaopatrzeniu, gospodarce towarowej i magazynowej, transporcie, w ofertach, zamówieniach, reklamacjach, cennikach, katalogach i prospektach.
§  5.
1.
Zjednoczenia przeprowadzają w stosunku do zgrupowanych i podporządkowanych im jednostek organizacyjnych kontrolę prac normalizacyjnych i doraźną kontrolę stosowania norm.
2.
Kontrola prac normalizacyjnych obejmuje:
1)
terminowość opracowania planów prac normalizacyjnych;
2)
prawidłowe uwzględnienie w tych planach potrzeb wynikających z planów gospodarczych, a zwłaszcza z planów rozwoju techniki;
3)
powiązanie planów prac normalizacyjnych z potrzebami w zakresie unifikacji i typizacji produkcji oraz podwyższania jej poziomu jakościowego;
4)
terminowość wykonania planów prac normalizacyjnych;
5)
przestrzeganie obowiązującego trybu opracowywania, uzgadniania i ustanawiania norm zakładowych oraz opracowywania i uzgadniania projektów norm branżowych lub Polskich Norm;
6)
analizę wykonania wytycznych nadrzędnych jednostek organizacyjnych w sprawie organizacji działalności normalizacyjnej;
7)
zapewnienie środków finansowych przeznaczonych na działalność normalizacyjną oraz prawidłowość i ekonomiczność ich wykorzystania;
8)
analizę skutków ekonomicznych i technicznych stosowania norm;
9)
wykonanie innych zadań wynikających z obowiązujących przepisów o normalizacji (np. zaopatrywanie w normy poszczególnych stanowisk pracy, szkolenie pracowników w zakresie normalizacji).
3.
W stosunku do podporządkowanych zjednoczeniom jednostek organizacyjnych pełniących funkcje ośrodków normalizacyjnych kontrola prac normalizacyjnych powinna ponadto objąć:
1)
analizę wykonania planu prac naukowo-badawczych, doświadczalnych i statystycznych, niezbędnych do opracowania projektów norm;
2)
ocenę działalności ośrodków oraz ich współpracy z zakładami pracy w zakresie zagadnień normalizacyjnych.
4.
Doraźna kontrola stosowania norm obejmuje:
1)
przestrzeganie kompletności dokumentacji normalizacyjnej, niezbędnej do wykonywania produkcji, zwłaszcza nowo uruchamianej;
2)
przygotowanie zakładów pracy do stosowania nowo wprowadzonych norm w zakresie dokumentacji produkcyjnej, dostosowania procesów technologicznych, wyposażenia technicznego, wykonania związanych z tym inwestycji, regulacji stosunków z odbiorcami itp.;
3)
stosowanie norm, zwłaszcza w dokumentacji technicznej (konstrukcyjnej i technologicznej) w poszczególnych fazach produkcji, w odniesieniu do surowców, materiałów, półwyrobów, wyrobów i ich części, opakowań i innych zagadnień regulowanych normami;
4)
stosowanie oznaczeń i klasyfikacji ustalonych normami - w obrocie towarowym, zaopatrzeniu, gospodarce magazynowej i transporcie, w ofertach, zamówieniach, cennikach, katalogach i prospektach;
5)
celowość uzyskiwania zezwoleń na odstąpienie od norm oraz stosowanie obowiązującego trybu uzyskiwania zezwoleń i przestrzeganie warunków określonych w tych zezwoleniach;
6)
sprawdzenie, czy zakład pracy prowadzi stałą kontrolę stosowania norm.
5.
Kontrola, o której mowa w ust. 2-4, obok sprawdzania prawidłowości realizacji prac normalizacyjnych i dyscypliny stosowania norm powinna:
1)
ustalać przypadki niewystarczającego wykorzystania norm, ujawniać potrzeby opracowania nowych norm i aktualizacji postanowień norm;
2)
oceniać dostosowanie przedmiotu i zakresu prac normalizacyjnych do potrzeb postępu technicznego, organizacyjnego i ekonomicznego w produkcji, zaopatrzeniu i obrocie towarowym, z uwzględnieniem w szczególności potrzeb eksportu, wymagań kooperacji oraz potrzeb specjalizacji i automatyzacji produkcji;
3)
sprawdzać wykonanie poleceń i zarządzeń pokontrolnych dotyczących zagadnień normalizacyjnych, wydanych w wyniku poprzednich kontroli;
4)
doprowadzać do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej, karno-administracyjnej lub służbowej osób odpowiedzialnych za stwierdzone w toku kontroli uchybienia.
§  6.
1.
Ministerstwa przeprowadzają:
1)
kontrolę prac normalizacyjnych w stosunku do:
a)
zjednoczeń,
b)
bezpośrednio podporządkowanych zakładów pracy i instytucji pełniących funkcje ośrodków normalizacyjnych;
2)
doraźną kontrolę stosowania norm w stosunku do zakładów pracy - w zakresie wybranych zagadnień.
2.
Kontrola prac normalizacyjnych w stosunku do zjednoczeń obejmuje:
1)
terminowość opracowania planów prac normalizacyjnych oraz ich wykonania;
2)
prawidłowe uwzględnianie w tych planach potrzeb wynikających z planów gospodarczych, planów rozwoju techniki oraz osiągnięć postępu technicznego, zwłaszcza potrzeb o znaczeniu międzybranżowym;
3)
przestrzeganie wytycznych ministrów w sprawie organizacji działalności normalizacyjnej w branży oraz zapewnienia i wykorzystania środków przeznaczonych na działalność normalizacyjną;
4)
wykonywanie przez zjednoczenia nadzoru i kontroli prac normalizacyjnych i stosowania norm;
5)
przeprowadzanie oceny skutków ekonomicznych i technicznych stosowania Polskich Norm oraz norm branżowych.
3.
Kontrola prac normalizacyjnych w stosunku do bezpośrednio podporządkowanych instytucji pełniących funkcje ośrodków normalizacyjnych obejmuje w odpowiedni sposób funkcje określone w § 5 ust. 2, 3 i 5.
4.
Kontrola prac normalizacyjnych w zakładach pracy bezpośrednio podporządkowanych oraz doraźna kontrola stosowania norm, sprawowana w stosunku do zakładów pracy, obejmuje odpowiednio tematykę określoną w § 5 ust. 2, 4 i 5.
5.
Ministrowie mogą zlecić prowadzenie doraźnej kontroli stosowania norm w określonym zakresie instytucjom pełniącym funkcję ośrodków normalizacyjnych lub innym specjalistycznym jednostkom organizacyjnym.
§  7.
1.
Polski Komitet Normalizacyjny przeprowadza:
1)
kontrolę prac normalizacyjnych w stosunku do ministerstw,
2)
doraźną kontrolę prac normalizacyjnych i stosowania norm w stosunku do zjednoczeń, zakładów pracy oraz instytucji pełniących funkcje ośrodków normalizacyjnych.
2.
Kontrola prac normalizacyjnych w stosunku do ministerstw obejmuje:
1)
ogólną ocenę stanu znormalizowania produkcji w resorcie;
2)
sprawdzenie:
a)
prawidłowości organizacji działalności normalizacyjnej,
b)
terminowości opracowania i wykonania resortowych planów prac normalizacyjnych,
c)
racjonalnego wykorzystania przez resort środków finansowych, przeznaczonych na prace normalizacyjne;
3)
przeprowadzenie:
a)
analizy resortowych planów prac normalizacyjnych oraz ich wykonania w zakresie Polskich Norm i norm branżowych,
b)
analizy kompleksowej wybranych ważnych zagadnień normalizacyjnych w celu skoordynowania działalności normalizacyjnej różnych gałęzi gospodarki narodowej, dostosowania zakresu i tempa prac normalizacyjnych do postępu technicznego, uruchomienia nowych procesów technologicznych itp.
3.
Doraźna kontrola w stosunku do ośrodków normalizacyjnych w zakresie prac normalizacyjnych obejmuje:
1)
wykonanie instruktażu metodologicznego;
2)
stan organizacji prac nad normami;
3)
opracowywanie planów prac normalizacyjnych zgodnie z wytycznymi;
4)
właściwe wykorzystanie środków finansowych.
4.
Doraźna kontrola w stosunku do zjednoczeń i zakładów pracy w zakresie prac normalizacyjnych obejmuje:
1)
przestrzeganie i uwzględnianie w planach gospodarczych zadań normalizacji zgodnie z wytycznymi jednostek organizacyjnych nadrzędnych,
2)
prowadzenie przez zjednoczenia kontroli prac normalizacyjnych i stosowania norm w przedsiębiorstwach i ośrodkach normalizacyjnych podporządkowanych zjednoczeniom.
5.
Doraźna kontrola stosowania norm obejmuje:
1)
sprawdzenie:
a)
czy normy są wykorzystywane i stosowane w dokumentacji technicznej, w poszczególnych fazach produkcji, obrocie towarowym, zaopatrzeniu, gospodarce magazynowej, transporcie itp.,
b)
czy laboratoria przeprowadzają badania i wydają oceny zgodnie z normami;
2)
zbieranie materiałów dotyczących prawidłowości postanowień poszczególnych norm.
6.
Doraźną kontrolą Polskiego Komitetu Normalizacyjnego objęte są cenniki, katalogi i prospekty, pod względem ich zgodności z normami.
7.
Kontrolę, o której mowa w ust. 2 do 5, Polski Komitet Normalizacyjny wykonuje w ramach uprawnień ustawowych, stosownie do znaczenia zagadnień normalizacyjnych, przez analizę dostarczanej na żądanie Polskiego Komitetu Normalizacyjnego dokumentacji, planów i sprawozdań oraz, w miarę potrzeby, przez inspekcje przeprowadzane bezpośrednio w jednostkach kontrolowanych, także z udziałem specjalistów z zewnątrz.

Rozdział  4.

Koordynacja i tryb kontroli.

§  8.
Do zadań Polskiego Komitetu Normalizacyjnego w ramach koordynowania i organizacji działalności normalizacyjnej należy:
1)
występowanie z wnioskami do właściwych organów co do zakresu i tematyki kontroli prac normalizacyjnych oraz kontroli stosowania norm;
2)
uzgadnianie, w miarę potrzeby, zasad współpracy na odcinku kontroli stosowania norm z organami wymienionymi w § 3;
3)
występowanie do właściwych organów z wnioskami wynikającymi z materiałów pokontrolnych;
4)
ocena wykonania resortowych zadań w zakresie kontroli stosowania norm i przedkładanie w tym zakresie zbiorczych sprawozdań Prezesowi Rady Ministrów;
5)
określanie zasad i trybu przeprowadzania inspekcji oraz wydawania zarządzeń pokontrolnych.

Rozdział  5.

Przepisy końcowe.

§  9.
Właściwi ministrowie w porozumieniu z Prezesem Polskiego Komitetu Normalizacyjnego mogą w razie potrzeby wydawać instrukcje określające szczegółowy tryb przeprowadzania kontroli prac normalizacyjnych i stosowania norm w podległych jednostkach organizacyjnych, jak również określić zasady współdziałania jednostek powołanych do kontroli, wymienionych w § 3, z innymi organami.
§  10.
Przepisy zarządzenia nie dotyczą kontroli wykonywanej przez organy podległe Ministrowi Handlu Zagranicznego.
§  11.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1963.10.51

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Kontrola prac normalizacyjnych i stosowania norm.
Data aktu: 23/01/1963
Data ogłoszenia: 06/02/1963
Data wejścia w życie: 06/02/1963