Tworzenie przez przedsiębiorstwa państwowe rezerw na pokrycie niektórych roszczeń pieniężnych.

UCHWAŁA Nr 168
RADY MINISTRÓW
z dnia 11 maja 1962 r.
w sprawie tworzenia przez przedsiębiorstwa państwowe rezerw na pokrycie niektórych roszczeń pieniężnych.

§  1.
1.
Przedsiębiorstwa państwowe i jednostki organizacyjne przedsiębiorstw państwowych, które sporządzają samodzielne bilanse, oraz zjednoczenia prowadzące działalność gospodarczą według zasad rozrachunku gospodarczego – zwane dalej "przedsiębiorstwami" – obowiązane są tworzyć rezerwy na pokrycie:
1)
roszczeń pieniężnych z tytułu stwierdzonych ilościowych i wartościowych niedoborów materiałowo-towarowych (materiały, towary, wyroby i produkcja nie zakończona) i gotówkowych,
2)
roszczeń spornych dochodzonych w trybie postępowania sądowego i arbitrażowego od odbiorców i dostawców z tytułu dostaw, robót i usług oraz na pokrycie należności i roszczeń z tego tytułu zgłoszonych do postępowania upadłościowego.
2.
Przedsiębiorstwa państwowe, obsługi ratalnej sprzedaży oraz państwowe przedsiębiorstwa handlu wewnętrznego dokonujące sprzedaży ratalnej obowiązane są ponadto do tworzenia rezerwy na pokrycie należności nie zapłaconych w terminie przez zobowiązanych.
3.
Na wniosek zainteresowanego ministra Minister Finansów może wyrazić zgodę na tworzenie rezerwy na pokrycie roszczeń dochodzonych w drodze postępowania sądowego, arbitrażowego lub upadłościowego z innych tytułów niż wymienione w ust. 1 i 2.
§  2.
Nie należy tworzyć rezerwy na pokrycie należności, co do których nie nastąpiła odmowa zapłaty, a które zostały skierowane na drogę postępowania arbitrażowego w celu przyspieszenia ich zainkasowania.
§  3.
1.
Rezerwy tworzy się w ciężar strat przedsiębiorstwa.
2.
Rezerwa tworzona przez państwowe przedsiębiorstwa budowlano-montażowe oraz biura (samodzielne pracownie) projektów na pokrycie roszczeń do odbiorców za wykonane roboty i usługi zmniejsza obroty z tytułu sprzedaży za okres, w którym utworzono rezerwę.
§  4.
1.
Rezerwę, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, tworzy się w wysokości równej cenie zakupu brakujących materiałów i towarów lub kosztowi wytworzenia brakujących materiałów i produkcji nie zakończonej albo w wysokości brakującej gotówki – pod datą, w której nastąpiło stwierdzenie niedoboru.
2.
Rezerwę określoną w ust. 1 zwiększa się o kwotę różnicy między kwotę roszczenia wobec osoby materialnie odpowiedzialnej a kwotą niedoboru – pod datą, w której nastąpiło ustalenie wysokości roszczenia.
3.
Rezerwę określoną w ust. 1 zmniejsza się:
1)
o kwotę wyegzekwowanej należności – przez zwiększenie zysku przedsiębiorstwa,
2)
o kwotę umorzonej należności (roszczenia) – przez zmniejszenie straty przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy,
3)
o kwotę oddalonego roszczenia w postępowaniu sądowym – przez zmniejszenie straty przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy.
4.
Zmniejszenia rezerwy dokonuje się pod datą wyegzekwowania lub umorzenia należności albo oddalenia powództwa.
§  5.
1.
Rezerwę, o której mowa w § 1 ust. 1 pkt 2, tworzy się w wysokości roszczenia nie później niż sześćdziesiątego dnia od wpływu dokumentu stwierdzającego odmowę zapłaty. W razie wcześniejszego skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego lub arbitrażowego albo zgłoszenia wniosku do masy upadłości – rezerwę tworzy się pod datą tych czynności.
2.
Rezerwę określoną w ust. 1, z wyjątkiem rezerwy tworzonej przez państwowe przedsiębiorstwa budowlano-montażowe oraz biura (samodzielne pracownie) projektów na pokrycie roszczeń do odbiorców za wykonane roboty i usługi (§ 3 ust. 2), zmniejsza się:
1)
o kwotę wyegzekwowanej należności – przez zwiększenie zysku przedsiębiorstwa,
2)
o kwotę umorzonej należności (roszczenia) – przez zmniejszenie straty przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy,
3)
o kwotę oddalonego roszczenia w postępowaniu sądowym, arbitrażowym lub upadłościowym – przez zmniejszenie straty przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy.
3.
Rezerwę tworzoną przez państwowe przedsiębiorstwa budowlano-montażowe oraz biura (samodzielne pracownie) projektów na pokrycie roszczeń do odbiorców za wykonane roboty i usługi (§ 3 ust. 2) zmniejsza się:
1)
o kwotę wyegzekwowanej należności – przez zwiększenie obrotów przedsiębiorstwa z tytułu sprzedaży,
2)
o kwotę umorzonej należności (roszczenia) – przez zmniejszenie należności przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy,
3)
o kwotę oddalonego roszczenia w postępowaniu sądowym, arbitrażowym lub upadłościowym – przez zmniejszenie należności przedsiębiorstwa z tytułu utworzenia rezerwy.
4.
Zmniejszeń rezerwy, o których mowa w ust. 2 i 3, dokonuje się pod datą wyegzekwowania lub umorzenia należności albo oddalenia powództwa (zgłoszenia w postępowaniu upadłościowym).
§  6.
1.
Rezerwę, o której mowa w § 1 ust. 2, tworzy się w wysokości kwoty należności pod datą stwierdzenia, że należność nie została zapłacona w terminie.
2.
Przepisy § 4 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
§  7.
Rezerwy utworzone na podstawie przepisów uchwały powiększa się o zasądzone koszty postępowania sądowego, arbitrażowego lub upadłościowego oraz o zarachowane odsetki.
§  8.
W ciągu 30 dni od daty wejścia w życie niniejszej uchwały należy utworzyć rezerwę na pokrycie roszczeń z tytułów określonych w § 1 ust. 1 pkt 2, jeżeli:
1)
na należności (roszczenia) te nie została utworzona rezerwa zgodnie z § 5 ust. 1 z powodu braku podstaw,
2)
należności te dochodzone były w drodze postępowania sądowego, arbitrażowego lub upadłościowego i nie uległy przedawnieniu lub prekluzji przed dniem wejścia w życie niniejszej uchwały.
§  9.
Jednostki gospodarcze uprawnione do tworzenia funduszu zakładowego skorygują wyniki działalności przedsiębiorstwa za 1962 r. o kwotę utworzonej rezerwy na pokrycie roszczeń powstałych przed dniem 31 grudnia 1961 r., jeżeli na podstawie obowiązujących przepisów na pokrycie tych roszczeń nie mogła być utworzona rezerwa w okresie wcześniejszym. Zasady przeprowadzenia korekty ustalą zainteresowani ministrowie.
§  10.
Zaleca się zarządom centralnych związków spółdzielni wprowadzenie zasad wynikających z niniejszej uchwały w spółdzielczych jednostkach organizacyjnych.
§  11.
Prezes Rady Ministrów może rozciągnąć przepisy uchwały na organizacje społeczne prowadzące działalność gospodarczą.
§  12.
Właściwi ministrowie mogą w uzasadnionych przypadkach, w porozumieniu z Ministrem Finansów, zwolnić niektóre rodzaje przedsiębiorstw od tworzenia rezerw, o których mowa w niniejszej uchwale, oraz ustalić dla niektórych rodzajów przedsiębiorstw odmienny tryb tworzenia i likwidowania rezerw.
§  13.
1.
Tracą moc:
1)
uchwała nr 16 Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 1958 r. w sprawie tworzenia rezerw na pokrycie roszczeń z tytułu niedoborów materiałowo-towarowych i gotówkowych w przedsiębiorstwach uspołecznionych (Monitor Polski Nr 7, poz. 38),
2)
uchwała nr 48a Rady Ministrów z dnia 5 marca 1953 r. w sprawie utworzenia rezerwy na należności z tytułu sprzedaży ratalnej, niezapłacone w terminie (Monitor Polski Nr 33, poz. 187),
3)
uchwała nr 118 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1959 r. w sprawie tworzenia przez państwowe przedsiębiorstwa przemysłowe, budowlano-montażowe, handlowe i usługowe rezerw na roszczenia dochodzone w postępowaniu sądowym lub arbitrażowym (Monitor Polski Nr 33, poz. 149).
2.
Z dniem wprowadzenia w spółdzielczych jednostkach organizacyjnych zasad wynikających z niniejszej uchwały (§ 10) traci moc w stosunku do tych jednostek uchwała nr 371 Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 1959 r. w sprawie tworzenia przez spółdzielcze jednostki organizacyjne prowadzące działalność przemysłową, budowlano-montażową, handlową i usługową rezerw na roszczenia dochodzone w postępowaniu sądowym i arbitrażowym.
§  14.
Wykonanie uchwały porucza się właściwym ministrom oraz prezydiom wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw).
§  15.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1962 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1962.45.213

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Tworzenie przez przedsiębiorstwa państwowe rezerw na pokrycie niektórych roszczeń pieniężnych.
Data aktu: 11/05/1962
Data ogłoszenia: 31/05/1962
Data wejścia w życie: 01/06/1962