Odprowadzanie i rozliczanie amortyzacji oraz odprowadzanie dochodów z likwidacji środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 19 marca 1962 r.
w sprawie odprowadzania i rozliczania amortyzacji oraz odprowadzania dochodów z likwidacji środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.

Na podstawie § 19 ust. 3 uchwały nr 54 Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1962 r. w sprawie zasad finansowania inwestycji i kapitalnych remontów jednostek państwowych w 1962 r. (Monitor Polski Nr 19, poz. 80) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przedsiębiorstwa państwowe dokonują odpisów amortyzacyjnych:
1)
od wartości środków trwałych,
2)
od pozostałych wartości trwałych.
2.
Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości środków trwałych reguluje uchwała nr 534 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1961 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych (Monitor Polski Nr 97, poz. 408).
3.
Zasady dokonywania odpisów amortyzacyjnych od pozostałych wartości trwałych reguluje § 4 ust. 2 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 28 października 1959 r. w sprawie zasad klasyfikacji kosztów inwestycji oraz wyceny składników majątkowych uzyskanych w wyniku inwestycji (Monitor Polski Nr 95, poz. 503).
§  2.
1.
Miesięczną kwotę amortyzacji podlegającą przelewowi (odprowadzeniu) w myśl § 3 ust. 1 stanowi suma rzeczywistych odpisów amortyzacyjnych dokonanych od wartości środków trwałych za dany miesiąc, powiększona o kwotę rzeczywistych odpisów amortyzacyjnych dokonanych od pozostałych wartości trwałych.
2.
Przedsiębiorstwa mogą przelewać zaliczkowo miesięczną kwotę amortyzacji w wysokości 1/3 amortyzacji planowanej na dany kwartał. Jeżeli rzeczywista kwota odpisów za dany miesiąc okaże się wyższa od kwoty przelanej zaliczkowo, przedsiębiorstwo obowiązane jest do przelania różnicy w ciągu 3 dni po dokonaniu odpisów.
§  3.
1.
Miesięczna kwota amortyzacji, obliczona w sposób określony w § 2, podlega podziałowi:
1)
na część pozostającą do dyspozycji przedsiębiorstwa i podlegającą przelewowi na rachunek funduszu inwestycyjno-remontowego przedsiębiorstwa,
2)
na część podlegającą odprowadzeniu:
a)
w przedsiębiorstwach rozliczających się z budżetem centralnym – na rachunek rozliczeń amortyzacji zjednoczenia,
b)
w przedsiębiorstwach rozliczających się z budżetami terenowymi – na dochód budżetu właściwej rady narodowej.
2.
Podziału miesięcznej kwoty amortyzacji według ust. 1 dokonują przedsiębiorstwa zgodnie z procentowymi wskaźnikami podziału amortyzacji, podanymi im przez jednostki nadrzędne do rocznych planów techniczno-ekonomicznych.
3.
Miesięczne kwoty amortyzacji należy przelewać na właściwe rachunki w terminie do dnia 15 miesiąca, którego dotyczy obliczenie amortyzacji.
4.
Od nie odprowadzonych w terminie kwot amortyzacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przedsiębiorstwo obowiązane jest opłacać odsetki zwłoki w wysokości obowiązującej dla odsetek od nie uiszczonych w terminie zobowiązań podatkowych. Odsetki podlegają odprowadzeniu na rachunki wymienione w ust. 1 pkt 2.
§  4.
1.
Przedsiębiorstwa w okresowych (kwartalnych i rocznych) sprawozdaniach finansowych sporządzają rozliczenie amortyzacji.
2.
Jeżeli ze sprawozdania finansowego wynika, że kwoty wygospodarowanej amortyzacji przypadającej na poszczególne rachunki według § 3 przekraczają kwoty przelane na te rachunki, przedsiębiorstwo powinno przekazać różnicę najpóźniej do dnia ustalonego dla sporządzenia okresowego sprawozdania finansowego.
3.
Nadpłaty na poszczególne rachunki, wynikające z okresowego sprawozdania finansowego, podlegają zaliczeniu na poczet następnych rat miesięcznych przypadających do odprowadzenia na te rachunki.
4.
Zjednoczenia w odniesieniu do przedsiębiorstw rozliczających się z budżetem centralnym, a w odniesieniu do przedsiębiorstw rozliczających się z budżetami terenowymi – jednostki pobierające amortyzację na dochód budżetu ściągają przymusowo zaległości amortyzacji przypadającej do odprowadzenia na rachunki wymienione w § 3 ust. 1 pkt 2 wynikające z okresowych sprawozdań finansowych przez wydanie bankowi prowadzącemu rachunek rozliczeniowy przedsiębiorstwa dyspozycji według wzoru stanowiącego załącznik do zarządzenia.
5.
Przepis § 3 ust. 4 stosuje się również do kwot, które zgodnie z rozliczeniem okresowym przypadają do odprowadzenia na rachunki rozliczeń amortyzacji zjednoczeń lub na rachunek dochodów budżetowych, a które nie zostały odprowadzone na te rachunki w terminie określonym w ust. 2.
§  5.
1.
Zjednoczenia w terminie do dnia 25 każdego miesiąca dokonują ze swego rachunku rozliczeń amortyzacji zaliczkowych przelewów na rachunki amortyzacji scentralizowanej. Miesięczne zaliczkowe przelewy na rachunki amortyzacji scentralizowanej wynoszą 1/3 kwoty planowanej do odprowadzenia na te rachunki w okresie danego kwartału.
2.
Po wykonaniu obowiązku wynikającego z ust. 1 zjednoczenia dokonują przelewów ze swego rachunku rozliczeń amortyzacji na rachunek swego funduszu inwestycyjnego. Zjednoczenia – w granicach środków przewidzianych do redystrybucji – mogą również udzielać dotacji na rachunki funduszów inwestycyjno-remontowych podporządkowanych przedsiębiorstw.
3.
Zjednoczenia opierając się na okresowych sprawozdaniach finansowych przedsiębiorstw dokonują zbiorczego rozliczenia amortyzacji. Rozliczenie polega na ustaleniu kwot przeznaczonych do odprowadzenia na rachunki amortyzacji scentralizowanej i na fundusz inwestycyjny zjednoczenia. Kwoty te ustala zjednoczenie w drodze zastosowania do wygospodarowanej przez przedsiębiorstwa amortyzacji wskaźników podziału funduszu amortyzacyjnego, ustalonych dla zjednoczenia przez ministerstwo we wskaźnikach dotyczących planów rocznych.
4.
Wynikające z rozliczenia, o którym mowa w ust. 3, kwoty przypadające do odprowadzenia na rachunki amortyzacji scentralizowanej zjednoczenie obowiązane jest odprowadzić w terminie obowiązującym dla sporządzenia zbiorczego sprawozdania finansowego. Wynikające natomiast z rozliczenia kwartalnego nadpłaty na te rachunki zalicza zjednoczenie na poczet kwot przypadających do odprowadzenia w przyszłym okresie.
5.
Banki finansujące inwestycje centralne uprawnione są do przymusowego ściągania nie odprowadzonych w terminie kwot na rachunki amortyzacji scentralizowanej z rachunków rozliczeń amortyzacji zjednoczeń.
§  6.
Ministerstwa w terminie do końca miesiąca dokonują przelewów ze swego rachunku amortyzacji scentralizowanej na rachunek dochodów budżetowych. Przelewy miesięczne wynoszą 1/3 kwoty planowanej do odprowadzenia w kwartale na rzecz budżetu. Po wykonaniu obowiązku w zakresie przelewów do budżetu ministerstwo udziela dotacji ze swego rachunku amortyzacji scentralizowanej na rzecz amortyzacji scentralizowanej zjednoczeń.
§  7.
1.
Przedsiębiorstwa w budowie odprowadzają amortyzację łącznie z amortyzacją swoich komórek usługowych i produkcyjnych:
1)
w części przeznaczonej na kapitalne remonty – na własny bankowy rachunek finansowania kapitalnych remontów,
2)
w pozostałej części:

- na rachunek rozliczeń amortyzacji zjednoczeń (przedsiębiorstwa centralne) lub

- na dochód budżetu właściwej rady narodowej (przedsiębiorstwa terenowe)

według wskaźników podziału ustalonych dla nich przez jednostki nadrzędne.

2.
Przepisy ust. 1 nie dotyczą zakładów (wydziałów) przekazywanych przez przedsiębiorstwa w budowie do eksploatacji. Zakłady te (wydziały) odprowadzają amortyzację według zasad obowiązujących w przedsiębiorstwach czynnych.
§  8.
1.
Zjednoczenia udzielają dotacji na fundusze inwestycyjno-remontowe podporządkowanych przedsiębiorstw z wpływów na rachunki rozliczeń amortyzacji nie przeznaczonych do odprowadzenia na rachunki amortyzacji scentralizowanej ani na własny fundusz inwestycyjny zjednoczeń.
2.
Udzielone przez zjednoczenia dotacje na fundusze inwestycyjno-remontowe przedsiębiorstw łącznie z amortyzacją pozostawioną do dyspozycji przedsiębiorstw nie mogą naruszyć wskaźnika procentowego wielkości amortyzacji przeznaczonej na fundusze inwestycyjno-remontowe przedsiębiorstw, ustalonego dla zjednoczenia przez ministerstwo we wskaźnikach dotyczących planów rocznych.
3.
W granicach uprawnień przewidzianych w przepisach o zasadach finansowania inwestycji i kapitalnych remontów zjednoczenie, niezależnie od przypadków przewidzianych w ust. 1 i 2, może wydać polecenie przedsiębiorstwu przelania na rzecz innego przedsiębiorstwa części amortyzacji, która według udzielonych przedsiębiorstwu wskaźników dotyczących planów rocznych przeznaczona jest do dyspozycji przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwo wykonuje polecenie w granicach – uzgodnionych z oddziałem banku – nie zaangażowanych środków funduszu w terminach ustalonych w poleceniu dokonania przelewu.
§  9.
1.
Pozostałości na rachunkach amortyzacji scentralizowanej w końcu roku podlegają zaliczeniu na pokrycie wypłat w zakresie inwestycji centralnych, a środki przekraczające wysokość wypłat podlegają odprowadzeniu na dochód budżetu centralnego.
2.
Środki pozostałe w końcu roku na rachunkach rozliczeń amortyzacji zjednoczeń przechodzą na rok następny.
§  10.
1.
Nadwyżkę dochodów nad kosztami likwidacji i sprzedaży środków trwałych przedsiębiorstwa odprowadzają na własne rachunki funduszu inwestycyjno-remontowego. W przedsiębiorstwach w budowie wpływy z likwidacji środków trwałych traktuje się jako zwroty środków inwestycyjnych.
2.
Nadwyżkę dochodów nad kosztami likwidacji i sprzedaży środków trwałych ustala się na podstawie okresowych sprawozdań finansowych jako różnicę pomiędzy sumą uzyskanych dochodów a sumą kosztów poniesionych przy likwidacji i sprzedaży wszystkich stanowiących przedmiot likwidacji lub sprzedaży środków trwałych. Rozliczenia z tego tytułu przeprowadzane są za czas od początku roku do końca okresu sprawozdawczego.
3.
Przez dochody z likwidacji środków trwałych należy rozumieć również wpływy z tytułu odszkodowań ubezpieczeniowych, uzyskane w związku ze szkodą poniesioną w likwidowanym środku trwałym.
§  11.
1.
Podległe i nadzorowane przez Ministra Rolnictwa państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej oraz działające według zasad rozrachunku gospodarczego pomocnicze gospodarstwa rolne odprowadzają zaliczkowo co miesiąc amortyzację w wysokości 1/12 planowanej rocznej amortyzacji. Ostatecznego odpisu jednostki te dokonują po zakończeniu roku gospodarczego zgodnie z § 6 ust. 3 uchwały nr 534 Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1961 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych.
2.
Amortyzacja jednostek, o których mowa w ust. 1, o ile inne przepisy nie stanowią inaczej, wpływa w całości na rachunki finansowania kapitalnych remontów.
§  12.
Amortyzacja zakładowych budynków mieszkalnych, jak też środków trwałych przeznaczonych na cele kulturalno-oświatowe podlega odprowadzeniu na rachunki określone w § 3 lub w § 11.
§  13.
1.
Przepisy dotyczące zjednoczeń stosuje się do innych jednostek nadzorujących przedsiębiorstwa rozliczające się z budżetem centralnym.
2.
Zjednoczenia na podstawie decyzji ministra uzgodnionej z centralą banku finansującego działalność eksploatacyjną przedsiębiorstw mogą upoważnić jednostki podległe, nadzorujące bezpośrednio przedsiębiorstwa, do wykonywania niektórych czynności zjednoczenia przewidzianych w niniejszym zarządzeniu.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1962.31.143

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Odprowadzanie i rozliczanie amortyzacji oraz odprowadzanie dochodów z likwidacji środków trwałych przedsiębiorstw państwowych.
Data aktu: 19/03/1962
Data ogłoszenia: 10/04/1962
Data wejścia w życie: 10/04/1962