Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby albo wskutek istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku z tymi właściwościami lub warunkami służby w więziennictwie.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 23 maja 1961 r.
w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby albo wskutek istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku z tymi właściwościami lub warunkami służby w więziennictwie.

Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 12, poz. 70) i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 69, poz. 436) zarządza się, co następuje:
§  1.
Wykazy chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w więziennictwie oraz chorób, które powstały lub ujawniły się wskutek istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku z tymi właściwościami lub warunkami służby, ustalają załączniki do niniejszego zarządzenia.
§  2.
Za pozostające w związku ze służbą w więziennictwie uważa się również określone w obowiązujących przepisach wydanych na podstawie dekretu z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 97) choroby zawodowe, które spowodowały inwalidztwo lub śmierć funkcjonariusza w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych.
§  3.
Jeżeli inwalidztwo lub śmierć funkcjonariusza Służby Więziennej nastąpiły przed wejściem w życie zarządzenia, a związek inwalidztwa lub śmierci z tą służbą nie mógł być uznany na podstawie przepisów dotychczasowych, uznanie tego związku na podstawie niniejszego zarządzenia może nastąpić najwcześniej od dnia wejścia w życie zarządzenia:
1)
na wniosek zainteresowanego zgłoszony po tym dniu albo
2)
z urzędu przy przeprowadzaniu kontrolnego badania lekarskiego.
§  4.
Traci moc zarządzenie nr 228 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 listopada 1955 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Milicji Obywatelskiej i Służbie Więziennej (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Nr 8, poz. 49), w części dotyczącej funkcjonariuszów Służby Więziennej.
§  5.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

WYKAZ CHORÓB POWSTAŁYCH W ZWIĄZKU ZE SZCZEGÓLNYMI WŁAŚCIWOŚCIAMI LUB WARUNKAMI SŁUŻBY W WIĘZIENNICTWIE

Lp. Nazwa choroby Czynnik szkodliwy wywołujący chorobę Rodzaj służb, w których dana choroba przeważnie występuje
1 2 3 4
1 Zatrucia środkami chemicznymi lub gazami spalinowymi Stała służba w bezpośredniej styczności ze szkodliwymi dla zdrowia środkami chemicznymi lub gazami spalinowymi Kierowcy ciągników i samochodów, mechanicy, lakiernicy itp., dezynfektorzy
2 Uszkodzenie skóry (zapalenia, zaniki, owrzodzenia itp.) oraz układu krwiotwórczego i innych narządów Promienie rentgenowskie i związki ciał promieniotwórczych, promienie kosmiczne oraz prądy ultrawysokiej częstotliwości Personel gabinetów rentgenowskich i fizykoterapeutycznych oraz osoby stykające się z ciałami promieniotwórczymi
3 Rozlegle żylaki kończyn dolnych z owrzodzeniami lub bez, zniekształcenia kończyn, zniekształcenia stóp Właściwość służby wymagająca długotrwałej pozycji stojącej lub przymusowej, jeśli choroba powstała po 5 latach służby w więziennictwie Funkcjonariusze, których służba połączona jest z długotrwałym staniem
4 Choroby zakaźne (z wrotami zakażenia w obrębie dróg oddechowych i pokarmowych, krwiopochodne skórne), robaczyce oraz grzybice wskutek styczności z materiałem zakaźnym, jeżeli brak dowodów, że źródło choroby znajdowało się poza warunkami pracy służbowej Stykanie się z nosicielami chorób zakaźnych, z materiałem zakaźnym lub z chorymi zwierzętami Funkcjonariusze stykający się stale z nosicielami chorób zakaźnych, z materiałem zakaźnym lub z chorymi zwierzętami

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

WYKAZ CHORÓB, KTÓRE POWSTAŁY LUB UJAWNIŁY SIĘ WSKUTEK ISTOTNEGO POGORSZENIA STANÓW CHOROBOWYCH W ZWIĄZKU ZE SZCZEGÓLNYMI WŁAŚCIWOŚCIAMI LUB WARUNKAMI SŁUŻBY W WIĘZIENNICTWIE

Lp. Nazwa choroby Czynnik szkodliwy wywołujący chorobę Rodzaje służb, w których dana choroba przeważnie występuje
1 2 3 4
1 Gruźlica Długotrwała służba w trudnych warunkach atmosferycznych, specjalne warunki zakwaterowania sprzyjające zachorowaniu, jeżeli gruźlicę stwierdzono bezpośrednio po pełnieniu służby w tych warunkach przez okres co najmniej 6 miesięcy Funkcjonariusze tych rodzajów służb, które narażone są na szczególnie ciężkie warunki
2 Choroba reumatyczna (ostry gościec stawowy), gościec przewlekle postępujący, zapalenie zesztywniające kręgosłupa, gościec zwyradniający, gościec tkanek miękkich oraz gośćcowe zmiany układu krążenia nie ulegające poprawie po leczeniu w warunkach służby Służba związana z pracą fizyczną, narażająca stale na urazy mechaniczne, oziębienie, ujemne wpływy atmosferyczne itp. Funkcjonariusze tych rodzajów służb, które często narażone są na styczność z czynnikiem szkodliwym
3 Przewlekłe powtarzające się nieżyty dróg oddechowych nie poddające się wyleczeniu w warunkach służby więziennej bez lub z objawami rozedmy płuc albo rozstrzeni oskrzeli Długotrwała służba w warunkach usposabiających do częstych przeziębień lub związana z wdychaniem pyłu, dymu lub gazów drażniących, o ile przed wstąpieniem do służby nie stwierdzono chorób narządu oddychania lub krążenia Funkcjonariusze tych rodzajów służb, które często narażone są na styczność z czynnikiem szkodliwym
4 Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz przewlekłe powtarzające się nieżyty żołądka lub jelit upośledzające stan odżywienia- nie poddające się wyleczeniu w warunkach służby w więziennictwie Niemożność przestrzegania higieny żywienia koniecznej do wyleczenia tej choroby Funkcjonariusze wszystkich rodzajów służb
5 Podostre i przewlekłe zapalenie nerek i miedniczek nerkowych - nie poddające się wyleczeniu w warunkach służby w więziennictwie Długotrwała ciężka praca fizyczna, częste przeziębienia, a zwłaszcza dłuższe oziębienie ustroju i działanie wilgoci. Uraz na okolice nerek Funkcjonariusze tych rodzajów służb, które często narażone są na styczność z czynnikiem szkodliwym
6 Choroba wieńcowa Służba w więziennictwie na stanowiskach dowódczych, wymagająca znacznych wysiłków umysłowych i fizycznych oraz nieograniczonego czasu pracy Funkcjonariusze wszystkich rodzajów służb
7 Zakrzepowo-zarostowe zapalenie żył (choroba Bürgera), które ujawniło się podczas służby i uległo znacznemu pogorszeniu z powodu właściwości tej służby Długotrwała służba w warunkach znacznego ochłodzenia atmosferycznego Funkcjonariusze wszystkich rodzajów służb w specjalnych warunkach (np. służba wartownicza i oddziałowa)
8 Nerwice reaktywne, które nie ulegają poprawie w warunkach służby w więziennictwie pomimo leczenia Ostre urazy psychiczne związane z warunkami służby Funkcjonariusze wszystkich rodzajów służb
9 Inne choroby nie wymienione, do których powstania przyczyniła się w sposób zasadniczy służba w więziennictwie i które nie poddają się wyleczeniu w warunkach pełnienia tej służby Szczególne właściwości i warunki służby w więziennictwie nie wymienione w niniejszym wykazie Funkcjonariusze wszystkich rodzajów służb

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1961.44.203

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby albo wskutek istotnego pogorszenia stanów chorobowych w związku z tymi właściwościami lub warunkami służby w więziennictwie.
Data aktu: 23/05/1961
Data ogłoszenia: 07/06/1961
Data wejścia w życie: 07/06/1961