Wstępny staż pracy absolwentów szkół wyższych.

UCHWAŁA NR 195
RADY MINISTRÓW
z dnia 13 czerwca 1958 r.
o wstępnym stażu pracy absolwentów szkół wyższych.

Rada Ministrów w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
W rozumieniu niniejszej uchwały absolwentem szkoły wyższej jest osoba, która uzyskała dyplom stwierdzający ukończenie szkoły wyższej.
§  2.
1.
Absolwenci szkół wyższych podejmujący w przedsiębiorstwach, urzędach i instytucjach pierwszą po ukończeniu szkoły pracę zawodową w wyuczonym zawodzie lub w zawodach pokrewnych obowiązani są do odbycia wstępnego stażu pracy.
2.
Absolwenci szkół wyższych odbywają wstępny staż pracy w zakresie potrzebnym do uzyskania pełnego praktycznego przygotowania do pracy w zakładzie pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami oraz innymi warunkami przewidzianymi w taryfikatorach kwalifikacyjnych lub innych przepisach określających zasady zaszeregowania pracowników.
3.
Czas wstępnego stażu pracy wlicza się do czasu pracy zawodowej.
4.
Pracą absolwenta w okresie odbywania wstępnego stażu pracy powinien kierować pracownik wykwalifikowany w danym zawodzie.
§  3.
1.
Zakład pracy przyjmując absolwenta do odbycia wstępnego stażu pracy zawiera z nim na piśmie umowę o pracę na czas nieokreślony.
2.
Umowa o pracę powinna określać:
1)
czas trwania wstępnego stażu pracy,
2)
zasadnicze prawa i obowiązki pracownika, z tym że w umowie zakład pracy może powołać się na obowiązujący w zakładzie układ zbiorowy pracy lub inne przepisy szczególne, określające prawa i obowiązki pracowników,
3)
wysokość wynagrodzenia zasadniczego,
4)
zakres wstępnego stażu pracy.
3.
Po ukończeniu wstępnego stażu pracy i po sprawdzeniu przez komisję kwalifikacyjną kwalifikacji pracownika w trybie przewidzianym w § 8 zakład pracy uzupełnia odpowiednio zawartą z pracownikiem umowę o pracę, w szczególności przez określenie przydzielonego pracownikowi stanowiska pracy i wysokości wynagrodzenia.
§  4.
1.
Przerw faktycznych w odbywaniu wstępnego stażu pracy trwających jednorazowo dłużej niż 6 tygodni, nie wlicza się do okresu wstępnego stażu pracy.
2.
W razie rozwiązania umowy o pracę przed zakończeniem wstępnego stażu pracy czas odbytego wstępnego stażu pracy może być zaliczony w całości lub w części do okresu wstępnego stażu pracy przez zakład pracy, w którym absolwent podejmuje ponownie wstępny staż pracy, na podstawie opinii komisji kwalifikacyjnej (§ 8) wydanej po sprawdzeniu kwalifikacji pracownika.
3.
Czas zasadniczej służby wojskowej lub innej czynnej służby wojskowej (jak powołanie na ćwiczenia lub przeszkolenie wojskowe) trwający dłużej niż 6 tygodni zalicza się do wstępnego stażu pracy tylko wówczas, gdy pracownik odbywał służbę wojskową w wyuczonym zawodzie lub w zawodzie pokrewnym i przedstawił odpowiednie zaświadczenie dowódcy jednostki wojskowej, w której odbywał służbę wojskową.
4.
Przepis ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do absolwentów, którzy przed rozpoczęciem wstępnego stażu pracy odbywali czynną służbę wojskową określoną w ust. 3.
5.
Zaliczenie czasu wstępnego stażu pracy odbytego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej oraz czasu służby wojskowej w przypadkach przewidzianych w ust. 3 następuje bez względu na to, czy pracownik podejmie pracę w tym samym zakładzie pracy.
6.
Przepis ust. 3 nie narusza przewidzianych w przepisach szczególnych uprawnień pracowników do zaliczenia okresów odbytej czynnej służby wojskowej do okresów zatrudnienia w zakresie wszelkich innych uprawnień uzależnionych od okresu pracy w zakładzie pracy lub od ciągłości pracy w danym zatrudnieniu.
§  5.
1.
Jednostka nadrzędna może zlecić zakładowi pracy przyjęcie do odbycia wstępnego stażu pracy większej liczby absolwentów, niż to wynika z potrzeb zakładu.
2.
Zasady zapewnienia środków finansowych na zatrudnienie zwiększonej liczby absolwentów odbywających wstępny staż pracy określą właściwi ministrowi w porozumieniu z Ministrem Finansów.
3.
Przypadki, w których może być nałożony na zakład pracy obowiązek przyjęcia do odbycia wstępnego stażu pracy zwiększonej liczby absolwentów, określą właściwi ministrowie.
§  6.
1.
Czas wstępnego stażu pracy dla absolwentów szkół wyższych wynosi od 1 do 2 lat zależnie od zawodu i stanowiska, na które pracownik jest przewidziany po odbyciu wstępnego stażu pracy.
2.
Czas trwania i programy wstępnego stażu pracy dla poszczególnych zawodów (grup zawodów) lub w poszczególnych rodzajach zakładów pracy ustalają jednostki bezpośrednio nadrzędne nad zakładami pracy na podstawie wytycznych właściwego ministra wydanych w porozumieniu z Ministrem Szkolnictwa Wyższego, a w odniesieniu do typowych zawodów nietechnicznych występujących w różnych gałęziach pracy - na podstawie wytycznych Ministra Pracy i Opieki Społecznej wydanych w porozumieniu z Ministrem Szkolnictwa Wyższego.
§  7.
1.
Absolwenci inżynierowie i absolwenci posiadający tytuł inżyniera magistra powinni odbywać wstępny staż pracy bezpośrednio w zakładzie produkcyjnym.
2.
Absolwenci wymienieni w ust. 1 w czasie odbywania wstępnego stażu pracy powinni zaznajomić się z pracą na stanowiskach robotniczych.
3.
Zatrudnienie absolwentów wymienionych w ust. 1 w administracji państwowej, urzędach, instytucjach państwowych, placówkach naukowo-technicznych oraz w biurach projektów jest dopuszczalne dopiero po odbyciu przez absolwenta wstępnego stażu pracy w zakładzie produkcyjnym.
4.
Zatrudnianie absolwentów szkół wyższych o kierunkach nietechnicznych w centralnych urzędach jest dopuszczalne dopiero po odbyciu wstępnego stażu pracy w zakładzie pracy nie będącym centralnym urzędem.
5. 1
Właściwi ministrowie mogą określić zawody, w których dopuszczalne jest odbywanie wstępnego stażu pracy przez absolwentów wymienionych w ust. 1 w nieprodukcyjnych zakładach pracy, oraz zawody, w których nie stosuje się zakazu przewidzianego w ust. 3 i 4.
§  8.
1.
Po ukończeniu wstępnego stażu pracy absolwenci szkół wyższych obowiązani są złożyć przed komisją kwalifikacyjną egzamin z zakresu programu wstępnego stażu pracy. Celem egzaminu jest sprawdzenie umiejętności stosowania w praktyce wiadomości zawodowych z uwzględnieniem specyficznych zadań danego działu pracy oraz stanowisk, na które absolwent jest przewidziany po ukończeniu wstępnego stażu pracy.
2.
Zasady powoływania i ustalania składu komisji kwalifikacyjnych, tryb i zakres egzaminów, zasady postępowania w przypadku ujemnego wyniku egzaminu oraz wzory zaświadczeń o odbyciu wstępnego stażu pracy określą właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Szkolnictwa Wyższego.
§  9.
1.
Absolwentom szkół wyższych w okresie odbywania wstępnego stażu pracy przysługuje najniższe wynagrodzenie przewidziane dla stanowiska, na które absolwent jest przewidziany zgodnie z kwalifikacjami po odbyciu wstępnego stażu pracy. Jeżeli czas wstępnego stażu pracy przekracza 1 rok, w drugim roku wynagrodzenie absolwenta może być podwyższone, nie więcej jednak niż o 20%. Wynagrodzenie absolwenta w drugim roku wstępnego stażu pracy nie może przewyższać wynagrodzenia ustalonego dla stanowiska, na które absolwent jest przewidziany po odbyciu wstępnego stażu pracy.
2.
Właściwi ministrowie w porozumieniu z zarządami głównymi właściwych związków zawodowych mogą określić dla poszczególnych zawodów (grup zawodów) wynagrodzenie zasadnicze w czasie odbywania wstępnego stażu pracy na odmiennych zasadach niż przewidziane w ust. 1, z tym jednak, że wynagrodzenie to nie może być wyższe od wynikającego z przepisów ust. 1.
3.
W okresie odbywania wstępnego stażu pracy absolwentowi szkoły wyższej może być przyznana premia za jakościowe osiągnięcia w pracy, jeżeli zgodnie z obowiązującymi w zakładzie pracy przepisami pracownicy zajmujący dane stanowisko mogą być premiowani. Wysokość premii nie może przekraczać górnej granicy premii przewidzianej dla pracowników w danym zakładzie pracy i nie może być wyższa niż 25% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego absolwenta odbywającego wstępny staż pracy.
§  10.
1.
Od obowiązku odbycia wstępnego stażu pracy zwolnieni są pracownicy, którzy przed ukończeniem nauki w szkole byli zatrudnieni w tym samym lub pokrewnym zawodzie albo na takim samym lub pokrewnym stanowisku co najmniej przez okres 1 1/2 roku, pod warunkiem zdania egzaminu przewidzianego w § 8.
2.
Jednostka nadrzędna nad zakładem pracy może w indywidualnych przypadkach, na uzasadniony wniosek zakładu pracy, zwolnić od obowiązku odbycia wstępnego stażu pracy pracownika, który przed podjęciem pracy zawodowej w wyuczonym zawodzie był już zatrudniony w innym zawodzie co najmniej przez 2 lata, pod warunkiem zdania egzaminu przewidzianego w § 8.
§  11. 2
Właściwi ministrowie mogą skrócić czas trwania wstępnego stażu pracy dla określonych grup absolwentów lub zwolnić określone grupy absolwentów od obowiązku odbycia wstępnego stażu pracy oraz od obowiązku złożenia egzaminu przewidzianego w § 8, jeżeli nauka w szkole zapewnia odpowiednie przygotowanie praktyczne lub jeżeli jest to uzasadnione innymi szczególnymi względami. Skrócenie czasu trwania wstępnego stażu pracy oraz zwolnienie od obowiązku odbycia wstępnego stażu i złożenia egzaminu dla określonych grup absolwentów może nastąpić w oparciu o wytyczne ustalone przez Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac w porozumieniu z Ministrem Oświaty i Szkolnictwa Wyższego.
§  11a. 3
1.
W wyjątkowych wypadkach absolwenci inżynierowie i absolwenci posiadający tytuł magistra inżyniera, wykazujący szczególne uzdolnienie do pracy naukowo-badawczej, mogą odbywać wstępny staż pracy w określonych jednostkach zaplecza naukowo-technicznego, o ile jednostki te posiadają bazę doświadczalną, prowadzą prace wdrożeniowe, opracowują prototypy bądź nowe technologie itp., co może zapewnić nabycie przez absolwenta należytego przygotowania produkcyjnego.
2.
Wykaz zawodów i jednostek, w jakich może być stosowany przepis ust. 1, ustalają ministrowie, którym podlegają te jednostki, w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Nauki i Techniki.
3.
O przyjęciu absolwenta na wstępny staż pracy w tych jednostkach decyduje dyrektor jednostki. Opinia o uzdolnieniu absolwenta do pracy naukowo-badawczej powinna być stwierdzona przez szkołę, którą absolwent ukończył.
§  12.
Przepisów niniejszej uchwały nie stosuje się w odniesieniu:
1)
do tych działów i stanowisk pracy, dla których obowiązek odbycia praktyki zawodowej przewidziany jest w szczególnych przepisach prawnych,
2)
do osób podejmujących pracę zawodową w rzemieślniczych zakładach pracy,
3)
do nauczycieli i fachowych pracowników służby bibliotecznej oraz fachowych pracowników służby zdrowia,
4)
do absolwentów szkół artystycznych,
5)
do oficerów i podoficerów nadterminowych zwolnionych z czynnej służby wojskowej w związku z redukcjami Sił Zbrojnych oraz zwalnianych na podstawie obowiązujących przepisów, z wyjątkiem przypadków zwolnienia oficera (podoficera) w trybie karnym lub dyscyplinarnym,
6)
do osób objętych uchwałą nr 707 Rady Ministrów z dnia 13 listopada 1956 r. w sprawie zatrudnienia funkcjonariuszów zwolnionych ze służby w organach bezpieczeństwa publicznego i ich materialnego zaopatrzenia (Monitor Polski z 1956 r. Nr 96, poz. 1056 i z 1957 r. Nr 8, poz. 58).
§  13.
1.
Przepisy niniejszej uchwały nie dotyczą kopalnictwa oraz przedsiębiorstw budowlanych i budowlano-montażowych, przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", przedsiębiorstw gospodarki rolnej, a także administracji leśnej.
2.
Zobowiązuje się odpowiednio Ministrów: Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Chemicznego, Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, Komunikacji, Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego do określenia w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej i Ministrem Szkolnictwa Wyższego w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały zasad odbywania wstępnego stażu pracy w zakładach pracy wymienionych w ust. 1.
§  14.
Przepisy niniejszej uchwały stosuje się do absolwentów szkół wyższych podejmujących po dniu wejścia w życie uchwały po raz pierwszy po ukończeniu szkoły pracę zawodową w wyuczonych zawodach lub zawodach pokrewnych.
§  15.
W zakładach pracy, w których stosunki pracy normują układy zbiorowe pracy, wprowadzenie w życie niniejszej uchwały powinno nastąpić w porozumieniu z zarządami głównymi właściwych związków zawodowych w formie protokołów dodatkowych do tych układów.
§  16.
Zainteresowani ministrowie wydadzą najpóźniej w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały wytyczne wymienione w § 6 ust. 2 oraz przepisy, o których mowa w § 8 ust. 2. Do czasu wydania wytycznych, o których mowa w § 6 ust. 2 zakłady pracy ustalają dla przyjmowanych absolwentów tymczasowe programy wstępnego stażu pracy zgodnie z przepisami niniejszej uchwały.
§  17.
1.
Upoważnia się Ministra Pracy i Opieki Społecznej do określenia w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami zasad kierowania absolwentów do zakładów pracy w celu odbycia wstępnego stażu pracy.
2.
Do czasu wydania przepisów, o których mowa w ust. 1, mają odpowiednio zastosowanie przepisy uchwały nr 112 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1957 r. w sprawie zasad zatrudniania absolwentów średnich szkół zawodowych oraz szkół wyższych (Monitor Polski Nr 27, poz. 183).
3.
Traci moc § 4 uchwały nr 112 Rady Ministrów wymienionej w ust. 1.
§  18.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym wprowadzenie w jednostkach spółdzielczych analogicznych zasad odbywania wstępnego stażu pracy przez absolwentów szkół wyższych.
§  19.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 7 ust. 5 zmieniony przez § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały nr 83 z dnia 8 maja 1969 r. w sprawie usprawnienia pracy resortów przy wykonywaniu niektórych uchwał i innych aktów. (M.P.69.19.156) z dniem 15 maja 1969 r.
2 § 11 zmieniony przez § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały nr 83 z dnia 8 maja 1969 r. w sprawie usprawnienia pracy resortów przy wykonywaniu niektórych uchwał i innych aktów. (M.P.69.19.156) z dniem 15 maja 1969 r.
3 § 11a dodany przez § 1 uchwały nr 280 z dnia 27 sierpnia 1968 r. (M.P.68.37.259) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 9 września 1968 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1958.47.272

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Wstępny staż pracy absolwentów szkół wyższych.
Data aktu: 13/06/1958
Data ogłoszenia: 23/06/1958
Data wejścia w życie: 23/06/1958