Tryb postępowania przy zawieraniu przez przedsiębiorstwa górnicze ugód dotyczących naprawiania niektórych szkód górniczych powstałych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina.

ZARZĄDZENIE NR 94
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 14 maja 1958 r.
w sprawie trybu postępowania przy zawieraniu przez przedsiębiorstwa górnicze ugód dotyczących naprawiania niektórych szkód górniczych powstałych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina.

Na podstawie art. 81 ust. 2 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1955 r. Nr 10, poz. 65) oraz § 4 ust. 3 uchwały nr 453 Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1957 r. w sprawie usuwania szkód górniczych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina zarządza się, co następuje:
§  1.
Zarządzenie dotyczy szkód górniczych w nieruchomościach, budynkach lub innych częściach składowych nieruchomości położonych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina, które ujawniły się lub ujawnią się do końca 1959 r., jeżeli zostały zgłoszone w terminie przewidzianym w przepisach dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1955 r. Nr 10, poz. 65).
§  2.
1.
W razie gdy związek przyczynowy pomiędzy robotami górniczymi a szkodą powstałą w nieruchomości, budynku lub innej części składowej nieruchomości jest niewątpliwy, a istnieje obowiązek naprawy szkody albo pokrycia kosztów tych napraw przez przedsiębiorstwa górnicze stosownie do przepisów prawa górniczego i naprawienie szkody przez przywrócenie uszkodzonej rzeczy do stanu poprzedniej użyteczności jest gospodarczo i techniczne uzasadnione, przedsiębiorstwo górnicze obowiązane jest wystąpić z wnioskiem do poszkodowanego o załatwienie sprawy naprawienia szkody w drodze ugody, ustalającej sposób i zakres naprawienia szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniej użyteczności.
2.
Wniosek o rozpatrzenie sprawy naprawienia szkody w postępowaniu ugodowym powinien być zgłoszony w terminie jednego roku od dnia ujawnienia się szkody.
3.
Przedmiotem ugody nie może być naprawienie szkód górniczych w urządzeniach przemysłowych, elektrycznych, telekomunikacyjnych, gazowych niekomunalnych oraz w urządzeniach kolejowych należących do wykonawców narodowych planów gospodarczych, a także szkód górniczych w zasiewach i uprawach.
§  3.
1.
Ugody zawiera się z osobami, które wykażą posiadanie tytułu własności uszkodzonej nieruchomości lub budynku.
2.
Ugody w sprawie naprawienia szkód górniczych w nieruchomościach i budynkach państwowych zawiera się z upoważnionymi przedstawicielami państwowych jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami i budynkami zarządzają.
3.
Ugody w sprawie naprawy szkód górniczych w nieruchomościach i budynkach stanowiących mienie opuszczone, stosownie do przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87), zawiera się z właściwym organem prezydium rady narodowej powołanym do zarządu tym mieniem.
§  4.
Jeżeli poszkodowany nie będący wykonawcą narodowych planów gospodarczych wyraził zgodę na zawarcie ugody, przedsiębiorstwo górnicze zawiadamia o tym właściwy organ prezydium miejskiej rady narodowej w celu wyrażenia opinii co do sposobu i zakresu naprawy szkody oraz w celu wzięcia udziału przy zawarciu ugody.
§  5.
Jeżeli jest niewątpliwy związek pomiędzy szkodą a robotami górniczymi kilku przedsiębiorstw górniczych, z wnioskiem o zawarcie ugody występują i ugodę zawierają wszystkie te przedsiębiorstwa górnicze, jeżeli nie upoważniły do tych czynności jedno spomiędzy siebie wybranych przedsiębiorstw.
§  6.
1.
Ugoda w sprawie naprawienia szkody górniczej powinna być zawarta na piśmie i określać:
1)
strony, a w razie gdy działają przez swoich przedstawicieli - również te osoby, z podaniem tytułu prawnego ich działania,
2)
rodzaj i przeznaczenie uszkodzonej rzeczy, a gdy uszkodzona jest nieruchomość albo jej część składowa - położenie oraz oznaczenie hipoteczne i porządkowe nieruchomości,
3)
rodzaj i rozmiar uszkodzeń i data ich ujawnienia się,
4)
uznanie przez przedsiębiorstwo górnicze związku pomiędzy tymi uszkodzeniami a jego robotami górniczymi,
5)
sposób i zakres naprawienia szkody górniczej,
6)
koszt naprawienia szkody górniczej (przybliżony lub na podstawie kosztorysu), a jeżeli szkoda wynikła wskutek robót dwóch lub więcej przedsiębiorstw górniczych, również procentowy ich udział w pokryciu kosztów naprawienia tej szkody, chyba że postanowiły o solidarnym swoim obowiązku pokrycia kosztów naprawienia szkody,
7)
termin naprawienia szkody górniczej,
8)
określenie jednostki obowiązanej do wykonania robót naprawczych.
2.
Jeżeli poszkodowany nie jest wykonawcą narodowych planów gospodarczych, ustalenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 oraz 5-8, powinny być uprzednio uzgodnione z właściwym organem prezydium miejskiej rady narodowej.
§  7.
1.
Przedsiębiorstwo górnicze przekazuje przewodniczącemu właściwej okręgowej komisji do spraw szkód górniczych projekt ugody, uzgodniony z poszkodowanym.
2.
Ugodę zawiera się przed przedstawicielem okręgowej komisji do spraw szkód górniczych w obecności wszystkich stron, a w przypadku określonym w § 4 - również przedstawiciela właściwego organu prezydium miejskiej rady narodowej.
3.
Przedstawiciel okręgowej komisji do spraw szkód górniczych bada, czy naprawienie szkody podlega uregulowaniu w trybie niniejszego zarządzenia oraz czy zachowane zostały prawne warunki, ogólne i określone w niniejszym zarządzeniu, do zawarciu ugody.
§  8.
1.
Ugoda zostaje zawarta przez podpisanie jej przez obie strony oraz przez przedstawiciela okręgowej komisji do spraw szkód górniczych pod klauzulą następującej treści:

"Ugoda niniejsza zawarta została na podstawie uchwały nr 453 Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1957 r. powziętej na podstawie art. 81 ust. 2 prawa górniczego z dnia 6 maja 1953 r. (Dz. U. z 1955 r. Nr 10, poz. 65) i zgodnie z zarządzeniem nr 94 Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 maja 1958 r. (Monitor Polski Nr 40, poz. 229) i posiada moc ostatecznego w toku instancji orzeczenia komisji do spraw szkód górniczych, wydanego na podstawie art. 66 prawa górniczego".

2.
Ugodę zaopatruje się w odcisk okrągłej pieczęci okręgowej komisji do spraw szkód górniczych.
3.
Ugodę sporządza się w potrzebnej ilości egzemplarzy, z których po 1 egzemplarzu doręcza się każdej ze stron. Jeden egzemplarz ugody pozostaje w aktach okręgowej komisji do spraw szkód górniczych.
§  9.
1.
Wykonanie określonych w ugodzie robót naprawczych należy, gdy poszkodowany jest:
1)
wykonawcą narodowych planów gospodarczych - do tego wykonawcy,
2)
osobą nie będącą wykonawcą narodowych planów gospodarczych - do właściwego organu prezydium miejskiej rady narodowej.
2.
W przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 można w ugodzie ustalić, że przedsiębiorstwo górnicze wykona naprawę szkody górniczej we własnym zakresie lub też zobowiąże do wykonania tej naprawy poszkodowanego; w tym ostatnim przypadku przedstawiciel właściwego organu prezydium miejskiej rady narodowej może złożyć przy zawarciu ugody oświadczenie, że organ ten dostarczy poszkodowanemu niezbędnych do naprawy materiałów w całości lub określonej części.
§  10.
Właściwy organ prezydium miejskiej rady narodowej zobowiązany do wykonania robót naprawczych powinien, w granicach gospodarczej celowości, stosować przepis art. 62 ust. 2 prawa górniczego, przydzielając poszkodowanemu w razie potrzeby materiały niezbędne do wykonania naprawy.
§  11.
W razie upoważnienia poszkodowanego do wykonania robót naprawczych na podstawie ugody (§ 9 ust. 2) lub w trybie § 10 właściwy organ prezydium miejskiej rady narodowej włączy te roboty do rocznego planu naprawiania szkód górniczych oraz sprawować będzie techniczny nadzór nad sposobem i zakresem naprawienia szkody górniczej.
§  12.
1.
Jeżeli przedsiębiorstwo górnicze nie zostało zobowiązane w ugodzie do naprawienia szkody górniczej we własnym zakresie, wypłaca ono z funduszu szkód górniczych koszty naprawienia tej szkody, zgodnie z przyjętym kosztorysem robót naprawczych, a także koszty sporządzenia dokumentacji projektowo-kosztorysowej, gdy do wykonania robót naprawczych zobowiązano:
1)
wykonawcę narodowych planów gospodarczych - temu wykonawcy,
2)
właściwy organ prezydium miejskiej rady narodowej - temu organowi,
3)
poszkodowanego - właściwemu organowi prezydium miejskiej rady narodowej celem rozliczenia się z poszkodowanym.
2.
Wypłata następuje na podstawie rachunku końcowego. Przedsiębiorstwo górnicze obowiązane jest jednak udzielać na rozpoczęcie robót i w czasie ich wykonywania zaliczek do wysokości 95% określonego w ugodzie kosztu naprawienia szkody górniczej. Wypłacone zaliczki ulegają potrąceniu z ogólnej sumy końcowego rachunku.
§  13.
1.
Gdyby zobowiązany do wykonania robót naprawczych stwierdził w toku tych robót, że ustalona w ugodzie suma kosztów naprawienia szkody górniczej jest nie wystarczająca, powinien bezzwłocznie zawiadomić przedsiębiorstwo górnicze o konieczności podwyższenia ustalonych w ugodzie kosztów naprawienia szkody górniczej. Podwyższenie kosztów naprawy następuje w drodze zawarcia przez strony dodatkowej ugody na zasadach i w trybie określonym w § 3-8 dla zawierania ugód.
2.
W razie różnicy stanowisk przedsiębiorstwa górniczego i wykonawcy w sprawie podwyższenia kosztów naprawienia szkody górniczej przedsiębiorstwo górnicze przekazuje sprawę właściwej okręgowej komisji do spraw szkód górniczych celem wydania orzeczenia co do podwyższenia kosztów naprawienia szkody. O przekazaniu sprawy przedsiębiorstwo górnicze zawiadamia wykonawcę, a gdy wykonawcą jest poszkodowany - również właściwy organ prezydium miejskiej rady narodowej.
§  14.
1.
Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od dnia wszczęcia przez przedsiębiorstwa górnicze postępowania ugodowego lub od dnia złożenia przez poszkodowanego do tego przedsiębiorstwa wniosku o ugodowe załatwienie roszczenia z tytułu szkody górniczej nie zostanie zawarta ugoda w trybie określonym w niniejszym zarządzeniu, przedsiębiorstwo górnicze obowiązane jest bezzwłocznie przekazać akta sprawy właściwej okręgowej komisji do spraw szkód górniczych celem wydania orzeczenia. Również poszkodowany może w tym przypadku zwrócić się do tej komisji z wnioskiem o rozpoznanie jego roszczenia.
2.
Zgłoszenie wniosku o wszczęcie postępowania ugodowego w terminie oznaczonym w § 2 ust. 2 jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia z tytułu szkody górniczej, przewidzianym w art. 65 prawa górniczego.
§  15.
1.
Toczące się w dniu wejścia w życie zarządzenia przed właściwymi okręgowymi komisjami do spraw szkód górniczych postępowanie w sprawach o naprawienie szkód objętych niniejszym zarządzeniem ulega zawieszeniu na okres 3 miesięcy. O zawieszeniu zawiadamia przewodniczący komisji strony, wzywając je do przekazania sprawy, na drogę postępowania ugodowego.
2.
W razie zawarcia ugody zawieszone postępowanie ulega umorzeniu.
3.
Okręgowa komisja do spraw szkód górniczych podejmuje zawieszone postępowanie na wniosek jednej ze stron, jeżeli po upływie 3 miesięcy od zawieszenia strony ugody nie zawarły.
§  16.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i obowiązuje do dnia 31 grudnia 1960 roku.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1958.40.229

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb postępowania przy zawieraniu przez przedsiębiorstwa górnicze ugód dotyczących naprawiania niektórych szkód górniczych powstałych na terenie miast: Bytomia, Zabrza i Będzina.
Data aktu: 14/05/1958
Data ogłoszenia: 23/05/1958
Data wejścia w życie: 23/05/1958