Zasady współpracy między uspołecznionym handlem i przemysłem.

UCHWAŁA NR 95
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 kwietnia 1958 r.
w sprawie zasad współpracy między uspołecznionym handlem i przemysłem.

§  1.
1.
Dostawy towarów z uspołecznionych przedsiębiorstw przemysłowych do uspołecznionych przedsiębiorstw handlowych dokonywane są na podstawie umów, zawieranych stosownie do przepisów dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umowach dostawy pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Podstawową formą umów są akceptowane zamówienia odbiorców lub oferty dostawców.
2.
Ministrowie resortów przemysłowych, produkujących towary na cele rynkowe, wydadzą w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego oraz Zarządem Głównym Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" branżowe warunki dostaw, regulujące między innymi tryb i terminy zawierania umów oraz okres czasu, na jaki powinny być zawierane umowy między przedsiębiorstwami przemysłowymi a przedsiębiorstwami handlowymi. Branżowe warunki dostaw powinny między innymi oprócz wynagrodzenia szkód i kar umownych określać gwarancje i ewentualnie inną odpowiedzialność przedsiębiorstw przemysłowych za jakość towarów, odpowiadającą normom, standardom oraz warunkom umowy, oraz odpowiedzialność przedsiębiorstw handlowych za nieprzyjęcie zamówionych towarów i inne uchybienia postanowieniom zawartych umów. Treść branżowych warunków dostaw uzgadniana będzie w razie potrzeby na konferencjach, zwoływanych w tym celu przez Prezesa Głównej Komisji Arbitrażowej.
§  2.
W celu zapewnienia równomiernego zaopatrzenia rynku różnych regionów kraju przy jednoczesnym maksymalnym ograniczeniu nieuzasadnionych ekonomicznie i krzyżujących się przewozów towarów, właściwi ministrowie resortów przemysłowych produkujących towary na cele rynkowe ustalą na wniosek i w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego zasady rejonizacji zawierania umów na dostawy towarów na cele rynkowe. Zasady powyższe powinny między innymi określać:
1)
jaki producent całej produkcji danej branży na cele rynkowe podatek naliczony skierowany na zaopatrzenie rynku poszczególnych województw;
2)
tryb uzgodnienia między jednostkami nadrzędnymi przedsiębiorstw przemysłowych a właściwymi jednostkami nadrzędnymi przedsiębiorstw handlowych, które przedsiębiorstwa przemysłowe mają dostarczać towary na teren województwa lub jaka część produkcji towarów na cele rynkowe poszczególnych przedsiębiorstw przemysłowych ma być dostarczona na teren poszczególnych województw;
3)
terminy zawierania umów w ramach obowiązków wynikających z rejonizacji.
§  3.
Umowy dostawy, o których mowa w § 1 ust. 1, zawierane są pomiędzy przedsiębiorstwami przemysłowymi, które zgodnie z rejonizacją (§ 2) zaopatrują teren określonego województwa, a przedsiębiorstwami handlowymi (hurtu, detalu i przemysłu gastronomicznego), działającymi na terenie tych województw. Jeżeli zapotrzebowania zgłoszone przez przedsiębiorstwa handlowe do dostawcy przewyższają możliwości dostawy, o zawarciu umowy dostawy decyduje w zasadzie kolejność złożonych zamówień. W przypadkach uzasadnionych koniecznością równomiernego zaopatrzenia terenu województwa prezydium wojewódzkiej rady narodowej, właściwe dla siedziby odbiorcy, może określić wielkość dostaw dla poszczególnych odbiorców. Jeżeli zapotrzebowania zgłoszone dostawcy przez przedsiębiorstwa handlowe nie wyczerpują całej masy towarowej, jaką dostawca powinien zaoferować zgodnie z ustalonymi zasadami rejonizacji, dostawca ma prawo po upływie terminu, o którym mowa w § 2 pkt 3, sprzedać nadwyżkę innemu odbiorcy bez względu na rejonizację.
§  4.
1.
Rejonizacja zawierania umów na dostawy artykułów, należących do grup towarowych wymienionych w wykazach stanowiących załączniki nr 1 i nr 2 do uchwały (artykułów rynkowych rozdzielanych centralnie), powinna określać rozmiar dostaw tych artykułów (ilość i wartość) przez poszczególne przedsiębiorstwa przemysłowe z podziałem na województwa. Przedsiębiorstwa przemysłowe - dostawcy zawierają umowy dostawy na te artykuły w zasadzie tylko z przedsiębiorstwami handlu hurtowego, działającymi na terenie województw określonych rejonizacją, a umowy na dostawy bezpośrednie do przedsiębiorstw handlu detalicznego i przemysłu gastronomicznego mogą być zawarte w odniesieniu do tych towarów tylko z tymi przedsiębiorstwami, które uzyskały przydział tych towarów od wydziału prezydium rady narodowej właściwego do administrowania handlem i tylko na ilości towarów, określone przydziałem.
2.
W razie nieskorzystania w terminie, o którym mowa w § 2 pkt 3, z uprawnień wynikających z rejonizacji dostaw artykułów rynkowych rozdzielanych centralnie przez przedsiębiorstwo handlu hurtowego lub uprawnione przedsiębiorstwa handlu detalicznego (przemysłu gastronomicznego), dostawca może żądać od wydziału prezydium rady narodowej właściwego do administrowania handlem wskazania innego odbiorcy, a w razie niewskazania innego odbiorcy w terminie 14 dni - przedsiębiorstwo przemysłowe ma prawo sprzedać te artykuły bez względu na rejonizację.
3.
Minister Handlu Wewnętrznego może w miarę potrzeby zmieniać listę artykułów rynkowych rozdzielanych centralnie, o której mowa w ust. 1. O każdej zmianie listy artykułów rynkowych rozdzielanych centralnie Minister Handlu Wewnętrznego powiadamia Prezesa Rady Ministrów.
§  5.
Rejonizacja, o której mowa w § 2 i 4, powinna być ustalana na okresy roczne. Zmiany mogą być dokonywane na okresy kwartalne najpóźniej na 30 dni przed początkiem kwartału, którego dostawa dotyczy. W gospodarczo uzasadnionych przypadkach zmiana rejonizacji może nastąpić w ciągu kwartału. Zmiany rejonizacji nie naruszają uprzednio zawartych umów, chyba że strony zmienią zawarte umowy lub od nich odstąpią.
§  6.
1.
W tych gałęziach gospodarki narodowej, w których współpraca jednostek organizacyjnych handlu z jednostkami organizacyjnymi przemysłu natrafia na trudności, Minister Handlu Wewnętrznego w porozumieniu z właściwym ministrem przemysłu powoła komisję branżową, której zadaniem będzie ustalanie w drodze negocjacji szczegółowych zasad współpracy między przedsiębiorstwami handlowymi a przedsiębiorstwami przemysłowymi danej branży. W skład komisji wejdą przedstawiciele resortu handlu i resortu przemysłu wyznaczeni w takiej samej ilości przez Ministra Handlu Wewnętrznego i właściwego ministra przemysłu.
2.
Komisje powinny w miarę potrzeby zapraszać do udziału w posiedzeniach przedstawicieli Narodowego Banku Polskiego, Państwowej Komisji Cen oraz Ministerstwa Handlu Zagranicznego.
3.
Jeżeli komisja dojdzie do wniosku, że sporne zagadnienie nie może być rozstrzygnięte w trybie, o którym mowa w ust. 1, wystąpi do Głównej Komisji Arbitrażowej o wszczęcie sporu przedumownego. Prezes Głównej Komisji Arbitrażowej ustali skład zespołu orzekającego spośród przedstawicieli resortu handlu i właściwego resortu przemysłu w równych ilościach oraz wyznaczy przewodniczącego zespołu orzekającego.
§  7.
Zamieszczone w zawartych umowach klauzule, ograniczające odpowiedzialność przedsiębiorstw przemysłowych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umów, pozbawione są skutków prawnych. Zakres tej odpowiedzialności ustalany będzie na podstawie wytycznych uchwalanych przez Kolegium Głównej Komisji Arbitrażowej. W celu umożliwienia przedsiębiorstwom przemysłowym regresu do przedsiębiorstw handlu zagranicznego Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów wyda nowe ogólne warunki dostaw związane z obrotem z zagranicą, określające zasady pobierania przez kontrahentów tych przedsiębiorstw kar umownych za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zawartych umów.
§  8.
Zakłady przemysłowe będą informować właściwe przedsiębiorstwa państwowego handlu hurtowego odpowiedzialne za zaopatrzenie rynku w artykuły danej branży o zawartych umowach na dostawy bezpośrednie z przedsiębiorstwami handlu detalicznego i przemysłu gastronomicznego oraz bieżąco informować je o przebiegu realizacji zawartych umów, przesyłając kopie faktur.
§  9.
Do czasu generalnego uregulowania nowych zasad premiowania pracowników przemysłu właściwi ministrowie przemysłów uwzględnią w regulaminach premiowania zasadę, że wysokość premii jest uzależniona od stopnia wykonania umów na dostawy towarów, zawartych z odbiorcami rynkowymi.
§  10.
Minister Przemysłu Lekkiego zmieni przepisy zarządzenia nr 69 z dnia 13 marca 1957 r. w sprawie powołania komisji ocen wzorów i modeli przemysłowych w kierunku zapewnienia w komisjach udziału przedstawicieli handlu na równych prawach z przedstawicielami przemysłu. Minister Handlu Wewnętrznego i Minister Handlu Zagranicznego zapewnią dostarczanie przemysłowi wzorów, modeli, opisów itp. towarów rynkowych w celu wprowadzenia ich do produkcji.
§  11.
Przepisy uchwały odnoszą się do zakładów eksperymentujących, o ile treścią eksperymentu nie jest odmiennie od zasad niniejszej uchwały ustalona współpraca z przedsiębiorstwami handlowymi.
§  12.
Wykonanie uchwały porucza się właściwym ministrom.
§  13.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1.

LISTA ARTYKUŁÓW RYNKOWYCH ROZDZIELANYCH CENTRALNIE MIĘDZY WOJEWÓDZTWA (MIASTA WYŁĄCZONE Z WOJEWÓDZTW)

I.

Artykuły spożywcze.

1.
Masa mięsno-tłuszczowa (bez koniny) w surowcu

w tym: wołowina i cielęcina

2.
Ryby i przetwory rybne
3.
Jaja
4.
Tłuszcze roślinne

w tym: olej

margaryna

5.
Mąka żytnia

II.

Artykuły przemysłowe.

1.
Tkaniny wełniane
2.
" bawełniane
3.
" jedwabne
4.
Wyroby dziewiarskie
5.
Obuwie skórzane
6.
Żarówki
7.
Rowery
8.
Motocykle
9.
Telewizory
10.
Pralki elektryczne

ZAŁĄCZNIK  Nr 2.

LISTA TOWARÓW RYNKOWYCH ROZDZIELANYCH CENTRALNIE MIĘDZY WOJEWÓDZTWA (MIASTA WYŁĄCZONE Z WOJEWÓDZTW) Z PODZIAŁEM NA ZAOPATRZENIE MIAST I WSI

1.
Tarcica
2.
Cement
3.
Materiały ścienne
4.
Wapno budowlane
5.
Szkło
6.
Węgiel kamienny
7.
Wyroby hutnicze

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1958.33.189

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady współpracy między uspołecznionym handlem i przemysłem.
Data aktu: 01/04/1958
Data ogłoszenia: 08/05/1958
Data wejścia w życie: 08/05/1958