Likwidacja praktyki poufnego opiniowania pracowników.

ZARZĄDZENIE NR 284
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 13 października 1956 r.
w sprawie likwidacji praktyki poufnego opiniowania pracowników.

Szeroko rozpowszechniona w zakładach pracy praktyka wydawania poufnych opinii o pracownikach jest sprzeczna z zasadami jawności życia społecznego w Państwie Ludowym. Poufne opinie, wydawane bez kontroli ze strony czynnika społecznego i zainteresowanego pracownika, dają pole do nadużyć i są przyczyną wielu uzasadnionych skarg obywateli. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uwzględniając wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych zarządza się, co następuje:
§  1.
Zabrania się wydawania przez zakłady pracy poufnych opinii o pracownikach w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, bez względu na formę opinii (pisemna, ustna, telefoniczna).
§  2.
Opinię o pracowniku w związku z rozwiązaniem stosunku pracy zakład pracy wydaje wyłącznie na żądanie pracownika na piśmie i do jego rąk.
§  3.
Jeżeli zakład pracy sporządza okresowe oceny (charakterystyki) pracowników, obowiązany jest udostępniać je do wglądu zainteresowanemu pracownikowi.
§  4.
1.
Znajdujące się w aktach osobowych pracownika poufne opinie dotyczące okresu i charakteru zatrudnienia, jego funkcji, wynagrodzenia i oceny jako pracownika należy ujawnić pracownikowi.
2.
Znajdujące się w aktach osobowych pracownika opinie dotyczące oceny pracownika, wystawione przez inne zakłady pracy lub instytucje (ust. 1), należy zniszczyć, jeżeli pracownik nie wyrazi zgody na pozostawienie tych opinii w aktach.
§  5.
1.
Zakład pracy sporządza opinię o pracowniku lub byłym pracowniku przy udziale przedstawiciela rady zakładowej (miejscowej) lub po uzgodnieniu treści opinii z radą zakładową (miejscową).
2.
W razie rozbieżności zdań pomiędzy kierownikiem zakładu pracy a radą zakładową (miejscową) o opinii decyduje kierownik jednostki nadrzędnej nad zakładem pracy w uzgodnieniu z instancją związkową nadrzędną nad radą zakładową (miejscową).
3.
Pracownik lub były pracownik, który uważa za krzywdzącą opinię wystawioną przez zakład pracy (§§ 2, 3 i 4), może zwrócić się w terminie 4 dni od otrzymania opinii o jej sprostowanie do kierownika jednostki nadrzędnej nad zakładam pracy. Kierownik tej jednostki decyduje o opinii w sposób określony w ust. 2.
4.
Opinia ustalona w sposób określony w ust. 2 lub 3 powinna być wydana pracownikowi przez zakład pracy w ciągu 10 dni od złożenia odwołania.
5.
Jeżeli w zakładzie pracy nie ma rady zakładowej (miejscowej), przepisy ust. 1 - 3 dotyczą delegata związkowego, a jeżeli nie ma również delegata związkowego, przepisy te dotyczą właściwego terenowego zarządu związku zawodowego.
§  6.
Za wykonanie obowiązków określonych zarządzeniem odpowiedzialni są osobiście kierownicy zakładów pracy oraz - w zakresie swojej właściwości - kierownicy komórek kadrowych.
§  7.
Kierownicy jednostek nadrzędnych są obowiązani pociągać do odpowiedzialności służbowej kierowników podległych zakładów pracy winnych naruszenia przepisów niniejszego zarządzenia, a w szczególności:
1)
dopuszczenia się wydania poufnej opinii o pracowniku lub byłym pracowniku (§ 1),
2)
nieudostępnienia pracownikowi do wglądu opinii określonych w § 3 i § 4 ust. 1,
3)
niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku zniszczenia poufnych opinii (§ 4 ust. 2),
4)
odmowy wydania opinii na żądanie pracownika lub byłego pracownika (§ 2),
5)
odmowy sprostowania opinii zgodnie z zasadami ustalonymi w § 5 ust. 2 i 3.

Analogiczny obowiązek ciąży na kierownikach zakładów pracy w stosunku do kierowników komórek kadrowych.

§  8.
1.
Zarządzenie nie dotyczy:
1)
opinii o pracownikach wydawanych przez zakłady pracy dla celów postępowania karnego na żądanie sądów, prokuratorów oraz organów śledczych i dochodzeniowych,
2)
opiniowania dyrektorów departamentów w ministerstwach (urzędach centralnych) i pracowników zajmujących stanowiska równorzędne lub wyższe w administracji państwowej.
2.
Zarządzenie nie dotyczy trybu opiniowania żołnierzy, funkcjonariuszów bezpieczeństwa publicznego i Milicji Obywatelskiej oraz Służby Więziennej.
§  9.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.86.998

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Likwidacja praktyki poufnego opiniowania pracowników.
Data aktu: 13/10/1956
Data ogłoszenia: 19/10/1956
Data wejścia w życie: 19/10/1956