Książeczki żeglarskie i listy załogi dla statków morskich uprawiające żeglugę międzynarodową pod banderą polską.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ŻEGLUGI
z dnia 24 lutego 1954 r.
w sprawie książeczek żeglarskich i list załogi dla statków morskich, uprawiających żeglugę międzynarodową pod banderą polską.

Na podstawie art. 38 ust. 3 i art. 42 ustawy z dnia 26 kwietnia 1952 r. o pracy na polskich morskich statkach handlowych w żegludze międzynarodowej (Dz. U. Nr 25, poz. 171) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Członek załogi morskiego statku handlowego udającego się w podróż międzynarodową pod banderą polską obowiązany jest posiadać książeczkę żeglarską, wydaną przez władze polskie według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia.
2.
Zatrudnienie cudzoziemca w przypadku przewidzianym w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 1952 r. o pracy na polskich morskich statkach handlowych w żegludze międzynarodowej (Dz. U. Nr 25, poz. 171) może nastąpić bądź na podstawie książeczki żeglarskiej przewidzianej w ust. 1, bądź na podstawie dokumentu żeglarskiego wydanego przez władze innego państwa.
3.
Zatrudnienie cudzoziemca w przypadku przewidzianym w art. 4 ust. 3 ustawy powołanej w ust. 2 może nastąpić na podstawie dokumentu żeglarskiego wydanego przez władze innego państwa.
§  2.
Przez podróż międzynarodową rozumie się w niniejszym zarządzeniu zarówno podróż podejmowaną z zamiarem zawijania do portów obcych, jak i każdą podróż poza granicą wód terytorialnych polskich, podczas której może zaistnieć potrzeba wejścia do portu obcego lub na wody terytorialne obcego państwa.
§  3.
1.
Książeczki żeglarskie wydaje w kraju urząd morski właściwy dla siedziby armatora na jego wniosek, a za granicą - polski urząd konsularny na wniosek przedstawiciela armatora lub kapitana.
2.
Szczegółowy tryb wydawania książeczek żeglarskich określi instrukcja Ministerstwa Żeglugi.
§  4. 1
1.
Osoby ubiegające się o wydanie książeczki żeglarskiej powinny złożyć u armatora, na którego statek zamierzają się zaciągnąć - podanie, do którego należy dołączyć:
1)
dokumenty wydane przez urząd stanu cywilnego stwierdzające stan cywilny oraz rodzinny, jeśli kandydat jest żonaty,
2)
ankietę personalną oraz życiorys,
3)
dokumenty stwierdzające kwalifikacje zawodowe,
4)
opinie z poprzednich miejsc pracy,
5)
świadectwo lekarskie stwierdzające przydatność do określonej pracy na statku,
6)
4 fotografie o rozmiarach 4,5 X 6 cm na białym tle.
2.
Osoby wymienione w ust. 1 powinny przy składaniu podania okazać dowód osobisty oraz dokument stwierdzający stosunek do powszechnego obowiązku służby wojskowej.
§  5.
1.
Armator po otrzymaniu podania, o którym mowa w § 4, składa wniosek do urzędu morskiego właściwego dla jego siedziby o wydanie książeczki żeglarskiej.
2.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty przedstawione przez petenta (§ 4 pkt 1-7) oraz zaświadczenie armatora, wyrażające zgodę na zatrudnienie w charakterze członka załogi osoby ubiegającej się o książeczką żeglarską, z podaniem stanowiska, na którym ma być zatrudniona.
3.
W przypadku wydania książeczki żeglarskiej za granicą polski urząd konsularny może zwolnić przedstawiciela armatora lub kapitana od obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w § 4 pkt 1, 3, 4 i 5.
§  6.
1.
Wniosek o wydanie książeczki żeglarskiej podpisuje osoba upoważniona do tych czynności przez armatora.
2.
Armatorzy ustalają imienne listy osób uprawnionych do podpisywania w ich imieniu wniosków o wydanie książeczek żeglarskich i przesyłają je wraz z oryginałami podpisów do urzędów morskich. O wszelkich zmianach osób uprawnionych do podpisywania wniosków należy natychmiast zawiadomić te urzędy.
§  7.
1.
Armator lub kapitan statku przed wyruszeniem w podróż obowiązany jest przedłożyć urzędowi morskiemu w kraju, a polskiemu urzędowi konsularnemu za granicą, listę załogi, sporządzoną według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszego zarządzenia, w celu dokonania zaciągu.
2.
Do listy załogi armator lub kapitan powinien dołączyć książeczki żeglarskie.
§  8.
1.
Dokonanie zaciągu następuje przez zatwierdzenie każdego członka załogi na liście załogi.
2.
Dokonanie zaciągu wpisuje do książeczki żeglarskiej w kraju urząd morski, a za granicą polski urząd konsularny.
3.
Wszelkie zmiany w pełnieniu funkcji, jak również zwolnienie z zaciągu, powinny być odnotowane w książeczce żeglarskiej przez armatora i zatwierdzone przez urząd morski, a za granicą przez polski urząd konsularny.
§  9.
1.
Lista załogi zatwierdzona przez urząd morski lub polski urząd konsularny i książeczki żeglarskie z wpisanym do nich zaciągiem stanowią dokumenty legitymujące załogę wobec władz polskich i obcych i przechowywane są przez kapitana statku.
2.
W czasie pobytu statku w porcie krajowym kapitan powinien wydać książeczkę, żeglarską członkowi załogi schodzącemu na ląd.
3.
Kapitan może wydać członkowi załogi książeczkę żeglarską na czas zwolnienia go od zajęć podczas pobytu statku w porcie zagranicznym, jeżeli zejście na ląd, według przepisów miejscowych, uzależnione jest od posiadania takiego dokumentu.
4.
W przypadku zejścia członka załogi ze statku w porcie zagranicznym z powodu choroby kapitan zaznacza to w książeczce żeglarskiej i doręcza ją polskiemu urzędowi konsularnemu, a jeżeli to jest niemożliwe, wydaje ją choremu członkowi załogi.
§  10.
1.
W przypadku zaginięcia książeczki żeglarskiej w kraju należy niezwłocznie zawiadomić o tym urząd morski, który książeczkę wydał, oraz zgłosić fakt zaginięcia Milicji Obywatelskiej.
2.
W przypadku zaginięcia książeczki żeglarskiej za granicą należy niezwłocznie zawiadomić o tym najbliższy polski urząd konsularny, który przeprowadzi dalsze postępowanie.
§  11. 2
1.
W zależności od wniosku urzędy morskie wystawiają książeczki żeglarskie:

- na czas nie oznaczony,

- na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż jeden rok,

- na czas określonej podróży.

2.
Urzędy konsularne za granicą wystawiają książeczki żeglarskie tylko na określoną podróż.
3.
Książeczka żeglarska podlega natychmiastowemu zwrotowi do właściwego urzędu morskiego w przypadkach:
a)
wystawienia jej przez urząd konsularny - po zawinięciu statku do portu polskiego,
b)
wystawienia jej na czas określony lub na określoną podróż - po upływie oznaczonego czasu lub ukończenia określonej podróży,
c)
rozwiązania z członkiem załogi umowy o pracę lub przeniesienia go do rezerwy, jeżeli okres jego zatrudnienia na statku był krótszy niż 6 miesięcy,
d)
utraty obywatelstwa polskiego przez jej właściciela,
e)
pozbawienia właściciela prawa pełnienia jakichkolwiek funkcji na statku na zawsze.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 lit. e), urząd morski unieważnia książeczkę żeglarską w sposób widoczny i zwraca ją właścicielowi.
§  12.
W przypadku zwolnienia z zaciągu całej załogi lista załogi powinna być zwrócona urzędowi morskiemu właściwemu dla portu macierzystego statku.
§  13.
Książeczki żeglarskie wydawane są za zwrotem kosztów własnych urzędu morskiego.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 15 marca 1954 r.
ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1.

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 2.

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

1 § 4 zmieniony przez § 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia 24 sierpnia 1957 r. (M.P.57.74.451) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 września 1957 r.
2 § 11 zmieniony przez § 1 pkt 2 zarządzenia Ministra Żeglugi i Gospodarki Wodnej z dnia 24 sierpnia 1957 r. (M.P.57.74.451) zmieniającego nin. zarządzenie z dniem 17 września 1957 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.4.58

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Książeczki żeglarskie i listy załogi dla statków morskich uprawiające żeglugę międzynarodową pod banderą polską.
Data aktu: 24/02/1954
Data ogłoszenia: 20/01/1955
Data wejścia w życie: 15/03/1954, 20/01/1955