Zmiana wysokości dopłat i opustów za współczynnik mocy (cos fi).

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ENERGETYKI
z dnia 20 sierpnia 1954 r.
w sprawie zmiany wysokości dopłat i opustów za współczynnik mocy (cos fi). *

W wykonaniu uchwały nr 571 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1954 r. w sprawie zmiany wysokości dopłat i opustów pobieranych i udzielanych wielkim odbiorcom energii elektrycznej o charakterze przemysłowym za osiągany współczynnik mocy zarządza się, co następuje:
§  1.
Odbiorcy rozliczani za energię elektryczną według taryfy dla wielkich odbiorców o charakterze przemysłowym (taryfa VII) uiszczają dodatkowe dopłaty bądź korzystają z opustów w przypadku odchylenia wielkości osiągniętego współczynnika mocy od wielkości określonej dla nich za normalną.
§  2.
1.
Dla odbiorców, którzy:
1)
użytkują nie mniej niż 50% odbieranej energii elektrycznej do elektrolizy, do procesów elektrometalurgicznych i elektrotermicznych, do urządzeń prostowniczych oraz na cele oświetleniowe,
2)
posiadają napędowe silniki synchroniczne o mocy nie mniejszej niż 40% ogólnej mocy zainstalowanych urządzeń elektrycznych,
3)
użytkują nie mniej niż 30% odbieranej energii elektrycznej do elektrolizy, do procesów elektrometalurgicznych i elektrotermicznych, do urządzeń prostowniczych oraz na cele oświetleniowe, a jednocześnie posiadają napędowe silniki synchroniczne o mocy nie mniejszej niż 25% ogólnej mocy zainstalowanych urządzeń elektrycznych,

jako normalną ustala się wartość współczynnika mocy cos fi = 0,85.

2.
Dla wszystkich pozostałych odbiorców normalną wartością współczynnika mocy jest cos fi = 0,80.
§  3.
1. 1
Wielkość osiągniętego w okresie obrachunkowym (miesiącu) współczynnika mocy (cos fi) określa się na podstawie ilości kilowaro-godzin - kVArh rzeczywiście pobranej i wykazanej licznikiem energii biernej oraz ilości kilowatogodzin - kWh w tym samym czasie rzeczywiście pobranej i wykazanej licznikiem energii czynnej, według wzoru

z zaokrągleniem otrzymanego wyniku w górę do jednej setnej części ułamka (0,01).

2.
U odbiorców, u których zainstalowane są na stałe liczniki energii biernej, do obliczenia wielkości osiągniętego współczynnika mocy przyjmuje się ilości energii biernej i czynnej pobrane przez odbiorcę w ciągu całego okresu obrachunkowego (miesiąca).
§  4.
1.
U odbiorców, u których z powodu braku liczników energii biernej liczniki takie nie są zainstalowane na stałe, mogą być dla ustalenia współczynnika mocy przeprowadzane przez Zakłady Zbytu Energii (ZZE) pomiary dorywcze przy pomocy czasowo instalowanych liczników energii biernej lub równoważnych układów zastępczych, przy czym dla ustalenia wielkości współczynnika mocy według wzoru podanego w § 3 ust. 1 wymagany jest pomiar energii czynnej i biernej w ciągu co najmniej trzech pełnych, po sobie następujących dób roboczych.
2.
Ustalona w podany wyżej sposób wielkość współczynnika mocy jest wielkością obrachunkową dla miesiąca, w którym został dokonany pomiar, jak również dla miesięcy następnych do czasu, gdy zostanie u odbiorcy zainstalowany na stałe licznik energii biernej, lub też gdy zmiany warunków odbioru uzasadnią nowy pomiar współczynnika mocy.
3.
Nowy pomiar, o którym mowa w ust. 2, może mieć miejsce z inicjatywy ZZE lub na żądanie odbiorcy, jednak nie częściej niż po upływie miesiąca od ostatniego pomiaru. Żądanie nowego pomiaru, uzasadnione zmienionymi warunkami odbioru, musi być zgłoszone przez odbiorcę do ZZE co najmniej na jeden miesiąc naprzód.
4.
Do czasu przeprowadzenia nowych pomiarów dorywczych zgodnie z zasadami podanymi w ust. 1 obowiązują wartości współczynnika mocy przyjmowane w dotychczasowych rozliczeniach.
§  5.
U odbiorców, u których zainstalowane są urządzenia kompensacyjne dla poprawy współczynnika mocy (kondensatory statyczne i silniki synchroniczne), należy instalować dla pomiaru energii biernej liczniki z hamowaniem wstecznym.
§  6.
1.
Wysokość dopłat i opustów za osiągnięty przez odbiorców i według podanych wyżej zasad obliczony współczynnik mocy określona jest w załączniku do niniejszego zarządzenia, z tym że skala B dopłat i opustów ma zastosowanie do odbiorców wymienionych w § 2 ust. 1, a skala A - do odbiorców wymienionych w § 2 ust. 2.
2.
Dopłaty i opusty należy obliczać od całkowitej należności objętej rachunkiem za dostarczoną odbiorcy w danym okresie obrachunkowym moc i energię elektryczną.
§  7.
1.
Zarządzenie niniejsze stosuje się również do odbiorców posiadających własne elektrownie i nie oddających, lecz tylko pobierających energię elektryczną z sieci okręgowej.
2.
Zarządzenie niniejsze nie ma zastosowania do odbiorców, którzy posiadają własne elektrownie i dokonują wymiany energii czynnej i biernej z siecią okręgową zgodnie z poleceniem Okręgowej Dyspozycji Mocy. Rozliczenia za pobieraną przez takich odbiorców bądź dostarczaną przez nich energię bierną powinny być przeprowadzane na zasadzie odrębnych porozumień między właściwym ZZE a odbiorcą (zakładem przemysłowym).
§  8.
1.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 września 1954 r. do dnia 31 grudnia 1954 r.
2.
Miesiąc wrzesień 1954 r. jest pierwszym okresem obrachunkowym, w którym Zakłady Zbytu Energii są obowiązane zastosować nową skalę dopłat i opustów za współczynnik mocy.

ZAŁĄCZNIK 

SKALA DOPŁAT I OPUSTÓW

Wartość współczynnika mocy cos fi Dopłaty (+) i opusty (-) w %% od kosztów zakupu energii Wartość współczynnika mocy cos fi Dopłaty (+) i opusty (-) w %% od kosztów zakupu energii
skala A skala B skala A skala B
1,00
0,99 0,69 + 44 + 64
0,98 0,68 + 48 + 68
0,97 0,67 + 52 + 72
0,96 0,66 + 56 + 76
0,95 - 12 0,65 + 60 + 80
0,94 - 10 0,64 + 64 + 84
0,93 - 8 0,63 + 68 + 88
0,92 - 7 0,62 + 72 + 92
0,91 - 6 0,61 + 76 + 96
0,90 - 20 - 5 0,60 + 80 + 100
0,89 - 18 - 4 0,59 + 84
0,88 - 16 - 3 0,58 + 88
0,87 - 14 - 2 0,57 + 92
0,86 - 12 - 1 0,56 + 96
0,85 - 10 0 0,55 + 100
0,84 - 8 4 0,54 + 104
0,83 - 6 + 8 0,53 + 108
0,82 - 4 + 12 0,52 + 112
0,81 - 2 + 16 0,51 + 116
0,80 0 + 20 0,50 + 120
0,79 + 4 + 24 0,49 + 124
0,78 + 8 + 28 0,48 + 128
0,77 + 12 + 32 0,47 + 132
0,76 + 16 + 36 0,46 + 136
0,75 + 20 + 40 0,45 + 140
0,74 + 24 + 44 0,44 + 144
0,73 + 28 + 48 0,43 + 148
0,72 + 32 + 52 0,42 + 152
0,71 + 36 + 56 0,41 + 156
0,70 + 40 + 60 0,40 + 160
* Z dniem 1 stycznia 1955 r. utrzymuje się w mocy na 1955 rok nin. zarządzenie, zgodnie z § 3 zarządzenia Ministra Energetyki z dnia 14 stycznia 1955 r. w sprawie wysokości dopłat i opustów za współczynnik mocy na rok 1955 (M.P.55.8.87).
1 § 3 ust. 1 zmieniony przez obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 października 1954 r. o sprostowaniu błędu (M.P.54.96.1101) z dniem 13 października 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-82.951

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zmiana wysokości dopłat i opustów za współczynnik mocy (cos fi).
Data aktu: 20/08/1954
Data ogłoszenia: 31/08/1954
Data wejścia w życie: 01/09/1954, 31/08/1954