Zasady ustalania cen na środki produkcji wytwarzane przez przemysł wielki i średni oraz opłaty za roboty wykonywane przez tenże przemysł.

UCHWAŁA NR 957
RADY MINISTRÓW
z dnia 9 grudnia 1953 r.
w sprawie zasad ustalania cen na środki produkcji wytwarzane przez przemysł wielki i średni oraz opłat za roboty wykonywane przez tenże przemysł.

Wychodząc z założenia, że ceny środków produkcji (narzędzi i przedmiotów pracy) przeznaczonych do zużycia produkcyjnego w obrębie gospodarki uspołecznionej powinny być ustalane na poziomie jak najbardziej zbliżonym do ich kosztu własnego, oraz w celu wzmocnienia roli ceny jako bodźca ekonomicznego dla wzrostu produkcji, obniżenia kosztów własnych produkcji i pogłębiania rozrachunku gospodarczego, na podstawie art. 2 i 3 dekretu z dnia 3 czerwca 1953 r. o ustalaniu cen, opłat i stawek taryfowych (Dz. U. Nr 31, poz. 122) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Postanowienia niniejszej uchwały dotyczą:
1)
cen zbytu narzędzi i przedmiotów pracy - z wyjątkiem narzędzi i przedmiotów pracy (maszyn, narzędzi, materiałów itd.) przeznaczonych do sprzedaży na rzecz ludności - wytwarzanych przez jednostki podległe:
a)
Ministrowi Górnictwa,
b)
" Hutnictwa,
c)
" Energetyki,
d)
" Przemysłu Maszynowego,
e)
" " Chemicznego,
f)
" " Lekkiego,
g)
" " Materiałów Budowlanych,
h)
" " Drzewnego i Papierniczego,
i)
" " Rolnego i Spożywczego,
j)
" " Mięsnego i Mleczarskiego,
k)
" Budownictwa Przemysłowego,
l)
" " Miast i Osiedli,
ł)
" Leśnictwa,
m)
" Rolnictwa,
n)
" Kolei,
o)
" Transportu Drogowego i Lotniczego,
p)
" Żeglugi,
r)
" Skupu;
2)
opłat za roboty (usługi) przemysłowe, wykonywane przez przedsiębiorstwa podległe ministrom wymienionym w pkt 1, z wyjątkiem usług świadczonych na rzecz ludności.
2.
Ceny zbytu narzędzi i przedmiotów pracy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwane są dalej "cenami", opłaty za roboty (usługi) przemysłowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zwane są dalej "opłatami".
3.
Wykaz podany w ust. 1 pkt 1 może być uzupełniony lub zmieniony przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zgodnie z zaliczeniem przedsiębiorstw do przemysłu wielkiego i średniego.
§  2.
1.
Ceny poszczególnych artykułów lub grupy artykułów ustalane będą na poziomie zapewniającym pokrycie średnich planowanych kosztów własnych przedsiębiorstw produkujących dany artykuł (grupę artykułów) - z dodaniem planowego zysku w wysokości nie przekraczającej 5%.
2.
W przypadku gdy co najmniej 60% ogólnej ilości produkcji danego artykułu lub grupy artykułów produkowanych jest przez przedsiębiorstwa podległe jednemu centralnemu zarządowi lub kilku centralnym zarządom wchodzącym w skład jednego ministerstwa - ceny zbytu tych artykułów ustalane będą na poziomie zapewniającym pokrycie planowanych kosztów własnych tych przedsiębiorstw - z dodaniem planowego zysku w wysokości nie przekraczającej 5%.
3.
Ceny ustalone zgodnie z ust. 1 i 2 oraz §§ 3-5 obowiązują wszystkie przedsiębiorstwa przemysłu wielkiego i średniego. W razie rozpoczęcia przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego produkcji artykułów, na które ustalone zostały już ceny zgodnie z postanowieniami ust. 1 i 2 oraz §§ 3-5, ceny te obowiązywać będą te przedsiębiorstwa.
§  3.
W przypadku gdy ceny poszczególnych artykułów lub grupy artykułów obliczone zgodnie z przepisami § 2 odbiegają znacznie od ustalonych już cen artykułów podobnych - ceny tych artykułów powinny być ustalone we właściwej relacji do cen artykułów podobnych.
§  4.
Ceny poszczególnych artykułów lub grupy artykułów, obliczone zgodnie z przepisami § 2, mogą odbiegać od średnich planowych kosztów własnych - z dodaniem planowego zysku - w przypadkach gdy ustalenie ceny odbiegającej od kosztów własnych:
1)
stwarza bodźce ekonomiczne do oszczędnej gospodarki środkami produkcji, w szczególności do umożliwienia zastępowania artykułów bardziej deficytowych niedeficytowymi lub mniej deficytowymi,
2)
oddziałuje na poprawę asortymentową jakości (gatunkowości) oraz obniżenie kosztów własnych produkcji i zabezpieczenie wykonania ustalonych planem asortymentów,
3)
umożliwia prawidłowe kształtowanie się kosztów własnych ze względu na występujące różnice jakościowe surowców lub materiałów,
4)
wynika z konieczności ustalenia we właściwej relacji cen na wzajemnie zastępowalne narzędzia i przedmioty pracy ze względu na użyteczność tych narzędzi i przedmiotów,
5)
dotyczy nowouruchomionej. produkcji o przejściowo wysokich kosztach wytwarzania,
6)
dotyczy artykułów produkowanych również przez przedsiębiorstwa państwowego przemysłu drobnego lub stanowiących uzupełnienie dostaw pochodzących z importu.
§  5.
W przypadku gdy surowce i materiały będące w istocie środkami konsumpcji mają być zużywane do produkcji innych środków konsumpcji, będą one nabywane przez producentów po cenach zbytu wynikających z cen detalicznych pomniejszonych o marżę handlową.
§  6.
1.
Zmiany obowiązujących cen poszczególnych artykułów lub ich grup mogą być dokonywane, o ile nie powoduje to naruszenia ogólnego poziomu cen w danej branży. Podział artykułów na branże zawarty jest w wykazie artykułów do planowania zaopatrzenia, ustalonym przez Państwową Komisję Planowania Gospodarczego.
2.
Zmiany cen powodujące zmianę ogólnego poziomu cen danej branży dokonywane będą na podstawie wytycznych Rady Ministrów.
§  7.
1.
Opłaty za roboty (usługi) przemysłowe ustala się w wysokości planowego kosztu własnego tych robót z dodaniem planowego zysku.
2.
Za roboty przemysłowe uważa się roboty przemysłowe w rozumieniu instrukcji nr 78a w sprawie ogólnych zasad opracowania narodowego planu gospodarczego, stanowiącej załącznik do zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nr 146 z dnia 2 maja 1952 r. i instrukcji Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie sprawozdawczości statystycznej 1 wykonania planu techniczno-przemysłowo-finansowego przemysłu wielkiego i średniego.
§  8.
Przepisy niniejszej uchwały nie naruszają przepisów uchwały nr 701 Rady Ministrów z dnia 24 września 1953 r. w sprawie zasad ustalania cen produktów nietypowych oraz opłat za nietypowe usługi, nie objęte obowiązującymi cennikami (taryfami), wykonywane przez przedsiębiorstwa przemysłu kluczowego i świadczone w obrębie gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr A-94, poz. 1304).
§  9.
Wykonanie uchwały porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
§  10.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 9 grudnia 1953 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.A-63.823

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady ustalania cen na środki produkcji wytwarzane przez przemysł wielki i średni oraz opłaty za roboty wykonywane przez tenże przemysł.
Data aktu: 09/12/1953
Data ogłoszenia: 09/07/1954
Data wejścia w życie: 09/12/1953, 09/07/1954