Obowiązkowy asortyment pieczywa w sklepach.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO
z dnia 17 sierpnia 1954 r.
w sprawie obowiązkowego asortymentu pieczywa w sklepach.

Na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie zakresu działania Ministra Handlu Wewnętrznego (Dz. U. Nr 10, poz. 62) - w celu polepszenia zaopatrzenia konsumentów w pieczywo zarządza się, co następuje:
§  1.
W uspołecznionych sklepach piekarniczych, ogólnospożywczych, nabiałowych i nabiałowo-piekarniczych powinno stale znajdować się w sprzedaży pieczywo w asortymencie (grupach, gatunkach i typach) nie mniejszym od asortymentu obowiązkowego ustalonego w §§ 3-5.
§  2.
Pieczywo dopuszczone do obrotu na podstawie zarządzeń Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 20 lutego 1953 r. w sprawie określenia rodzajów, gatunków oraz norm zużycia surowców do wypieku pieczywa (receptury) i norm wydajności wypieku (Monitor Polski Nr A-27, poz. 318) i z dnia 6 maja 1953 r. w sprawie ustalenia receptur na pieczywo cukiernicze (Monitor Polski Nr A-50, poz. 568) dzieli się na następujące grupy:

A.

grupę I - obejmującą pieczywo żytnie (7 gatunków):

1)
chleb żytni z mąki typu 580 (45%), tzw. lubelski,
2)
" " " " 800 (60%),
3)
" " " " 1400 (82%),
4)
" " " pośledniej typu 1250 (45-72%), tzw. sitkowy,
5)
" " " razowej specjalnej typu 1850, tzw. starogardzki,
6)
" " " razowej gruboziarnistej specjalnej, tzw. razowiec
7)
" " " razowej typu 2000 (97%);

B.

grupę II - obejmującą pieczywo pszenne zwykłe (8 gatunków):

1)
chały zdobne z mąki typu 580 (50%) luksusowe,
2)
" zwykłe " " 850 (72%) smarowane jajkiem,
3)
chały zwykłe z mąki typu 850 (72%) posypane makiem,
4)
drobne pieczywo pszenne z mąki typu 850 (72%) (gatunek ten dzieli się na 10 typów różniących się tylko kształtem), a mianowicie:
a)
montówki wodne,
b)
kajzerki,
c)
rogale zwykłe,
d)
obwarzanki zwykłe,
e)
mularki,
f)
parki,
g)
paryskie,
h)
krakowskie,
i)
jeżyki,
j)
strucle wodne,
5)
chleb pszenny z mąki pośledniej typu 1450 (50-72%), tzw. białostocki,
6)
bułki pszenne z mąki pośledniej typu 1450 (50-72%), tzw. białostockie,
7)
chleb pszenny z mąki razowej specjalnej typu 1850, tzw. graham,
8)
chleb pszenny z mąki typu 2000 (97%), tzw. razowy;

C.

grupę III - obejmującą pieczywo mieszane (6 gatunków):

1)
chleb żytnio-pszenny z mąki żytniej typu 800 (60%) i pszennej typu 580 (50%), tzw. łęczycki,
2)
chleb żytnio-pszenny specjalny z mąki żytniej typu 800 (60%) i pszennej typu 580 (50%), tzw. zakopiański,
3)
chleb żytnio-pszenny z mąki żytniej typu 800 (60%) i pszennej typu 850 (72%), tzw. nałęczowski,
4)
chleb żytnio-pszenny z mąki żytniej typu 800 (60%) i pszennej typu 950 (bułkowa) tzw. sandomierski,
5)
chleb żytnio-pszenny z mąki żytniej typu 800 (60%) i typu 1400 (82%) oraz pszennej typu 850 (72%), tzw. łódzki,
6)
chleb żytnio-pszenny z mąki żytniej typu 1400 (82%) i pszennej typu 1450 (50-72%), tzw. wiejski;

D.

grupę IV - obejmującą pieczywo pszenne wyborowe (7 gatunków):

1)
bułki maślane, rogaliki kruche i bułki królewskie z mąki pszennej typu 850 (72%) i mąki pszennej typu 580 (50%),
2)
bułki pszenne z mąki pszennej typu 850 (72%) i mąki pszennej typu 580 (50%) (gatunek ten dzieli się na 12 typów, różniących się tylko kształtem), a mianowicie:
a)
warszawianki maszynowe i ręczne,
b)
rogale,
c)
obwarzanki,
d)
bułki francuskie,
e)
bułki karlsbadzkie,
f)
bułki poznańskie,
g)
małgorzatki,
h)
montówki,
i)
czubajki,
j)
plecionki,
k)
solanki,
l)
specjalne,
3)
solanki z mąki pszennej typu 850 (72%),
4)
szwedki z mąki pszenne] typu 850 (72%) i typu 580 (50%),
5)
grahamki z mąki pszennej typu 850 (72%) i specjalnej typu 1850 "graham",
6)
obwarzanki (bajgle) z mąki typu 850 (72%) i żytniej typu 800 (60%),
7)
bułki z kminkiem z mąki pszennej typu 850 (72%);

E.

grupę V - obejmującą pieczywo pszenne półcukiernicze (4 gatunki):

1)
bułki maślane z makiem z mąki pszennej typu 850 (72%) i typu 580 (50%),
2)
bułki z marmoladą z mąki pszennej typu 850 (72%) i typu 580 (50%),
3)
bułki maślane z mąki pszenne) typu 850 (72%) i typu 580 (50%) (gatunek ten dzieli się na 9 typów), a mianowicie:
a)
bułki maślane,
b)
półfrancuskie,
c)
bułki filipowskie,
d)
maglowniczki,
e)
mikada,
f)
melony,
g)
rozańczyki,
h)
precle,
i)
papatacze,
4)
bułki drożdżowe z serem z mąki pszennej typu 850 (72%) i typu 580 (50%);

F.

grupę VI - obejmującą wyroby mączno-cukiernicze, trwałe i nietrwałe;

G.

grupę VII - obejmującą suchary.

Ogółem więc dopuszczony do obrotu asortyment pieczywa składa się z 7 grup zasadniczych, 32 gatunków i w niektórych gatunkach z 31 typów.
§  3.
Ustala się następujący asortyment obowiązkowy pieczywa:

A.

w ośrodkach miejskich:

1)
sklepy piekarnicze:
a)
grupa I - pieczywo żytnie - 3 gatunki,
b)
" II - pieczywo pszenne zwykłe - 3 gatunki w 4 typach,
c)
" III - pieczywo mieszane - 2 gatunki,
d)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 2 gatunki w 4 typach,
e)
" V - pieczywo pszenne półcukiernicze - 2 gatunki w 3 typach,
f)
" VI - wyroby mączno-cukiernicze:

trwałe - 3 gatunki,

nietrwałe - 5 gatunków,

g)
" VII - suchary - 1 gatunek;
2)
sklepy nabiałowo-piekarnicze:
a)
grupa I - pieczywo żytnie - 2 gatunki,
b)
" II - pieczywo pszenne zwykłe - 3 gatunki w 3 typach,
c)
" III - pieczywo mieszane - 2 gatunki,
d)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 2 gatunki w 3 typach,
e)
" V - pieczywo pszenne półcukiernicze - 1 gatunek w 2 typach,
f)
" VI - wyroby mączno-cukiernicze trwałe - 1 gatunek,
g)
" VII - suchary - 1 gatunek;
3)
sklepy nabiałowe:
a)
grupa II - pieczywo zwykłe pszenne drobne - 1 gatunek,
b)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 2 gatunki;
4)
sklepy. ogólnospożywcze:
a)
grupa I - pieczywo żytnie - 1 gatunek,
b)
" II - pieczywo pszenne zwykłe - 1 gatunek w 2 typach,
c)
" III - pieczywo mieszane - 1 gatunek,
d)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 1 gatunek w 2 typach,
e)
" VI - wyroby mączno-cukiernicze trwałe - 1 gatunek,
f)
" VII - suchary - 1 gatunek;

B.

w ośrodkach rolniczych:

1)
sklepy piekarnicze:
a)
grupa I - pieczywo żytnie - 2 gatunki,
b)
" II - pieczywo pszenne zwykłe - 2 gatunki (w tym pieczywo drobne),
c)
" III - pieczywo mieszane - 1 gatunek,
d)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 1 gatunek,
e)
" V - pieczywo pszenne półcukiernicze - 1 gatunek,
f)
" VI - wyroby mączno-cukiernicze trwałe - 2 gatunki,
g)
" VII - suchary - 1 gatunek;
2)
sklepy spożywcze:
a)
grupa I - pieczywo żytnie - 1 gatunek,
b)
" II - pieczywo pszenne zwykłe - 1 gatunek,
c)
" III - pieczywo mieszane - I gatunek,
d)
" IV - pieczywo pszenne wyborowe - 1 gatunek,
e)
" VI - wyroby mączno-cukiernicze trwałe.
§  4.
Na 1 godzinę przed zamknięciem sklepy powinny posiadać przynajmniej 50% asortymentu ustalonego niniejszym zarządzeniem.
§  5.
1.
Przedsiębiorstwa handlowe mają prawo za pisemną zgodą wydziałów handlu, prezydiów wojewódzkich rad narodowych wprowadzić zmiany w zakresie obowiązującego asortymentu dla poszczególnych kategorii sklepów w zależności od rejonu, warunków lokalnych, położenia i potrzeb rynku.
2.
Wydziały handlu prezydiów rad narodowych mogą zwolnić od obowiązku prowadzenia sprzedaży pieczywa sklepy ogólnospożywcze i nabiałowe, jeżeli w pobliżu ich znajdują się sklepy piekarnicze, które w dostateczny sposób zaspokajają potrzeby ludności. Zwolnienie takie wymaga formy pisemnej.
§  6.
Sklepy prowadzące sprzedaż pieczywa mają obowiązek umieszczenia na widocznym miejscu wywieszki zawierającej nazwy sprzedawanych gatunków pieczywa z podaniem przy każdym gatunku ceny i wagi.
§  7.
1.
Kierownik sklepu ponosi odpowiedzialność za utrzymywanie wyznaczonego minimum asortymentowego (§ 8).
2.
Kierownik sklepu nie ponosi odpowiedzialności, o której mowa w ust. 1, jeżeli udowodni odpisami zamówień, że zapotrzebowanie zgłoszone przez niego we właściwym czasie nie zostało zrealizowane.
§  8.
Wobec pracowników, którzy naruszają przepisy o minimum asortymentowym w punktach detalicznej sprzedaży, stosuje się:
a)
w pierwszym i drugim wypadku naruszenia obowiązującego minimum asortymentowego - odpowiedzialność służbową zgodnie z § 4 zarządzenia nr 162 Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 13 kwietnia 1953 r. w sprawie odpowiedzialności służbowej za naruszenie przepisów o obrocie handlowym, ustalonych zarządzeniami i instrukcjami Ministra Handlu Wewnętrznego (Dziennik Urzędowy MHW nr 9, poz. 29),
b)
przy trzecim naruszeniu - należy zawiadomić prokuratora celem podjęcia decyzji co do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej za naruszenie przepisu art. 4 ust. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym (Dz. U. Nr 16, poz. 64).
§  9.
Do kontroli przestrzegania przepisów niniejszego zarządzenia obowiązane są:
a)
organy Państwowej Inspekcji Handlowej,
b)
wydziały handlu prezydiów wojewódzkich i powiatowych rad narodowych,
c)
organizacje uspołecznionego handlu detalicznego w odniesieniu do podległych sobie punktów detalicznej sprzedaży.
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po ogłoszeniu. Jednocześnie traci moc obowiązującą zarządzenie Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 29 czerwca 1953 r. w sprawie obowiązkowego asortymentu pieczywa w sklepach spożywczych (Monitor Polski Nr A-68, poz. 836).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1954.86.976

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Obowiązkowy asortyment pieczywa w sklepach.
Data aktu: 17/08/1954
Data ogłoszenia: 16/09/1954
Data wejścia w życie: 24/09/1954