Stwierdzanie na podstawie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości obywatelstwa polskiego, podstawowych danych z aktu urodzenia oraz miejsca zamieszkania.

OKÓLNIK NR 181
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 21 grudnia 1953 r.
w sprawie stwierdzania na podstawie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości obywatelstwa polskiego, podstawowych danych z aktu urodzenia oraz miejsca zamieszkania.

Przy załatwianiu spraw w urzędach i instytucjach państwowych oraz w przedsiębiorstwach uspołecznionych zachodzi niejednokrotnie potrzeba wykazania przez osobę zainteresowaną posiadania obywatelstwa polskiego bądź ustalenia daty i miejsca urodzenia, imion rodziców albo miejsca zamieszkania.
Uzyskiwanie w każdym z przypadków odpowiednich dowodów przysparza obywatelom nieraz wiele trudności, zmusza do odrywania się od pracy, a co najważniejsze przewleka postępowanie.

Skutecznym środkiem do usunięcia wskazanych niedomagań może być właściwe wykorzystanie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości.

Stosownie do przepisów dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 55, poz. 382) oraz rozporządzenia z dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 82) dowody osobiste jak również tymczasowe zaświadczenia tożsamości koloru czerwonego, wydawane osobom w wieku od 16 do 18 roku życia, stwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości tożsamość, obywatelstwo polskie, datę i miejsce urodzenia, imiona rodziców oraz miejsce zamieszkania.

Tymczasowe zaświadczenia tożsamości koloru jasnoszarego, wydawane osobom, których tożsamość i obywatelstwo polskie nie zostały stwierdzone w sposób niewątpliwy, stanowią jedynie podstawę do stwierdzenia miejsca zamieszkania.

W związku z tym zarządza się, co następuje:

Urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorstwa uspołecznione nie powinny żądać:

1)
od osób, posiadających dowody osobiste lub tymczasowe zaświadczenia tożsamości koloru czerwonego, osobnych dokumentów dla stwierdzenia obywatelstwa polskiego, daty i miejsca urodzenia, imion rodziców oraz miejsca zamieszkania;
2)
od osób, posiadających tymczasowe zaświadczenia tożsamości koloru jasnoszarego osobnych dowodów dla stwierdzenia miejsca zamieszkania.

W razie potrzeby ustalenia okoliczności, które mogą być stwierdzone na podstawie dowodów osobistych lub tymczasowych zaświadczeń tożsamości należy ograniczyć się do zażądania dowodu osobistego (tymczasowego zaświadczenia tożsamości) i na jego podstawie pracownik załatwiający sprawę powinien sporządzić odpowiednią notatkę służbową (z podaniem rodzaju dokumentu, jego serii i numeru), załączając ją następnie do akt sprawy.

Okazanie dowodu osobistego (tymczasowego zaświadczenia tożsamości) nie zwalnia osób zainteresowanych do obowiązku przedłożenia wypisu z akt stanu cywilnego w przypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych (np. obowiązek składania odpisów skróconych aktów urodzenia przy zawieraniu małżeństw).

Postanowienia niniejszego okólnika nie mają zastosowania do pism przesyłanych pocztą.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-117.1524

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Stwierdzanie na podstawie dowodów osobistych i tymczasowych zaświadczeń tożsamości obywatelstwa polskiego, podstawowych danych z aktu urodzenia oraz miejsca zamieszkania.
Data aktu: 21/12/1953
Data ogłoszenia: 31/12/1953
Data wejścia w życie: 31/12/1953