Sposób wykonywania nadzoru przez samodzielne oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 17 stycznia 1953 r.
w sprawie sposobu wykonywania nadzoru przez samodzielne oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej.

Na podstawie § 9 uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-73, poz. 1160) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ilekroć w zarządzeniu niniejszym powołuje się paragrafy z dodaniem słowa "uchwały", rozumieć należy odpowiednie paragrafy uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-73, poz. 1160), a ilekroć powołuje się paragrafy bez bliższego określenia, należy rozumieć paragrafy niniejszego zarządzenia.
§  2.
Organami powołanymi do wykonywania nadzoru nad realizacją przez zakłady pracy postanowień dotyczących zatrudnienia kobiet w zakresie określonym w § 7 uchwały są:
1)
samodzielne oddziały zatrudnienia prezydiów wojewódzkich rad narodowych;
2)
samodzielne oddziały zatrudnienia Prezydiów Rad Narodowych w m. st. Warszawie i m. Łodzi;
3)
samodzielne oddziały zatrudnienia prezydiów miejskich rad narodowych (miast powyżej 100.000 mieszkańców);
4)
samodzielne referaty zatrudnienia prezydiów powiatowych rad narodowych i miejskich rad narodowych (miast stanowiących powiaty),

zwane w dalszym ciągu "organami zatrudnienia prezydiów rad narodowych".

§  3.
1.
Organy zatrudnienia prezydiów rad narodowych sprawują nadzór nad realizacją postanowień dotyczących stanu zatrudnienia kobiet w zakładach pracy przez dokonywanie bezpośredniej kontroli w zakładach pracy. Celem kontroli jest ustalenie, czy i w jakim zakresie zakłady pracy realizują postanowienia zarządzenia właściwego ministra (kierownika urzędu centralnego) wydanego w wykonaniu § 7 uchwały.
2.
Kontrolę tę przeprowadza się przez:
1)
analizę danych dotyczących spraw zatrudnienia w zakładzie pracy oraz podań o zwolnienie z pracy znajdujących się w działach personalnych i zatrudnienia;
2)
dane zaczerpnięte z bezpośrednich kontaktów z przedstawicielami administracji (dyrekcja, wydziały kadr, wydziały zatrudnienia i płac), z przedstawicielami organizacji społecznych (rada zakładowa, podstawowa organizacja partyjna, Związek Młodzieży Polskiej, rada kobieca itd.) oraz z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie pracy.
§  4.
Nadzór wykonywany w trybie kontroli, o której mowa w § 3, nie uprawnia kontrolującego do wglądu w sprawy produkcyjne zakładu.
§  5.
Kontrola powinna ustalić:
1)
odsetek zatrudnienia kobiet, ustalony zarządzeniem dyrektora centralnego zarządu w stosunku do całej załogi dla danego zakładu pracy;
2)
faktyczny odsetek kobiet zatrudnionych w danym zakładzie pracy;
3)
liczbę mężczyzn przesuniętych do innych prac na mocy § 7 uchwały;
4)
liczbę mężczyzn zwolnionych z pracy na mocy § 7 uchwały;
5)
liczbę kobiet zatrudnionych na miejsce przesuniętych i zwolnionych z pracy mężczyzn;
6)
faktyczną możliwość zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w zakładzie pracy.
§  6.
1.
Organy zatrudnienia prezydiów rad narodowych przeprowadzające kontrolę w zakładach pracy zgodnie z niniejszym zarządzeniem nie są uprawnione do wydawania tymże zakładom jakichkolwiek zarządzeń.
2.
Sprawy wymagające interwencji kontrolujący organ zatrudnienia przedstawia własnemu prezydium rady narodowej, które zwraca się do władzy nadrzędnej dla danego zakładu pracy z wnioskiem o wydanie stosownych zarządzeń.
§  7.
Wyniki kontroli zakładu pracy powinny być ujęte w protokole kontroli, którego jeden egzemplarz zostaje w zakładzie pracy, a drugi w aktach organu zatrudnienia, przeprowadzającego kontrolę (wzór nr 1).
§  8.
Nadzór organów zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień § 7 uchwały wykonywany jest na podstawie kwartalnego planu kontroli.
§  9.
Organy zatrudnienia prezydiów rad narodowych mają prawo wstępu do zakładów pracy w celu dokonania kontroli jedynie na podstawie specjalnego upoważnienia wydanego przez prezydium właściwej rady narodowej (wzór nr 2).
§  10.
Organy zatrudnienia prezydiów rad narodowych obejmują nadzorem przede wszystkim zakłady pracy należące do następujących resortów: handlu wewnętrznego, przemysłu drobnego i rzemiosła, przemysłu lekkiego, przemysłu mięsnego i mleczarskiego, gospodarki komunalnej, kolei, państwowej komunikacji samochodowej, przemysłu rolnego i spożywczego.
§  11.
Nadzór organów zatrudnienia prezydiów rad narodowych, określony niniejszym zarządzeniem, nie dotyczy zakładów pracy podległych lub będących pod nadzorem Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego oraz zakładów specjalnych.
§  12.
Samodzielne oddziały i referaty zatrudnienia prezydiów miejskich rad narodowych i powiatowych rad narodowych składają samodzielnym oddziałom zatrudnienia prezydiów wojewódzkich rad narodowych sprawozdania z wykonania kwartalnego planu kontroli w terminie do dnia 10 miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.
§  13.
Samodzielne oddziały zatrudnienia prezydiów wojewódzkich rad narodowych i Prezydiów Rad Narodowych w m. st. Warszawie i m. Łodzi składają Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej sprawozdania kwartalne z wykonania niniejszego zarządzenia w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 

Wzór nr 1.

PROTOKÓŁ Z KONTROLI STANU ZATRUDNIENIA KOBIET

w ...................................................

(podać nazwę i adres zakładu pracy)

Na podstawie § 9 uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-73, poz. 1160) oraz zarządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 17 stycznia 1953 r. w sprawie sposobu wykonywania nadzoru przez samodzielne oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-10, poz. 146) pracownik Samodzielnego .................... Zatrudnienia Prezydium .................... Rady Narodowej w .................... nr leg. służb. .......... (upoważnienie Prezydium .................... Rady Narodowej z dnia .................... nr ..........) dokonał kontroli w wyżej wymienionym zakładzie pracy w zakresie określonym powyższymi przepisami i stwierdził, co następuje:

1.
Odsetek zatrudnionych kobiet w stosunku do całej załogi:
a)
z końcem ubiegłego kwartału, tj. w dniu .................... 195... r., wynosił ..........%
b)
według zarządzenia Ministra (kierownika centralnego urzędu, dyrektora centralnego zarządu) .............................................................................

(podać nazwę resortu)

z dnia .................... 195... r. nr .......... powinien wynosić ..........%

c)
w dniu kontroli wynosi ..........%.

W stosunku do odsetka ustalonego w zarządzeniu (lit. b) liczbę kobiet w zakładzie pracy należy zwiększyć o ..........

2.
W ubiegłym kwartale zakład pracy:
a)
w celu zwolnienia stanowisk dla kobiet przesunął do innych prac .......... mężczyzn,
b)
zwolnił z pracy w celu umożliwienia przyjęcia kobiet w trybie przewidzianym w § 7 ust. 3 uchwały nr 620 Prezydium Rządu .......... mężczyzn,
c)
ogółem zatrudnił na stanowiskach zwolnionych przez mężczyzn .......... kobiet.
3.
Zakład pracy przesunie i zwolni z pracy ze stanowisk określonych zarządzeniem właściwego ministra, wydanym na mocy uchwały nr 620 Prezydium Rządu, mężczyzn oraz zatrudni na ich miejsce kobiety według następującego planu:
a)
przesunięcie do innych prac:

w bieżącym kwartale 195... r. .......... mężczyzn,

w następnym kwartale 195... r. .......... mężczyzn,

b)
zwolnienie z pracy:

w bieżącym kwartale 195... r. ..........mężczyzn,

w następnym kwartale 195... r. .......... mężczyzn,

4.
Zakład pracy uzasadnia niedostateczne wyniki akcji przesunięć, zgodnie z § 7 uchwały nr 620 Prezydium Rządu, następującymi względami: ......................................................................

..................................................................................................................

..................................................................................................................

..................................................................................................................

..................................................................................................................

..................................................................................................................

5.
Uwagi: .......................................................................................................................................

..................................................................................................................

6.
Odpowiedzialnym za dokonanie przesunięć w zakładzie pracy jest ob. ...............................

(nazwisko i imię, stanowisko służbowe).

Podczas kontroli informacji udzielał ob. ....................................................................................

(nazwisko i imię, stanowisko służbowe).

7.
Protokół sporządzono w 2 jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden pozostaje w zakładzie pracy, drugi w aktach Samodzielnego Oddziału (Referatu) Zatrudnienia.

Kontrolę przeprowadził z ramienia Samodzielnego Oddziału (Referatu) Zatrudnienia Prezydium Miejskiej (Powiatowej) Rady Narodowej:

.......................................................

(nazwisko i imię, stanowisko służbowe)

......................................................

(podpis osoby, która udzielała informacji podczas kontroli)

Zgodność powyższego protokołu ze stanem faktycznym stwierdza:

......................................

(kierownik zakładu pracy)

.................... dnia .................... 195... r.

Wzór nr 2.

Stempel nagłówkowy prezydium rady narodowej

.................... dnia .................... 195... r.

UPOWAŻNIENIE

Na podstawie § 9 zarządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 17 stycznia 1953 r. w sprawie sposobu wykonywania nadzoru przez samodzielne oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-10, poz. 146) upoważnia się. ob. ...................., pracownika Samodzielnego Oddziału (Referatu) Zatrudnienia, nr leg. służb. .........., do jednorazowego wstępu na teren .................... (podać nazwę zakładu pracy) w celu dokonania kontroli przebiegu realizacji przez zakład pracy postanowień § 7 uchwały nr 620 Prezydium Rządu w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej (Monitor Polski Nr A-73, poz. 1160).

Za Prezydium:

....................................................

(podpis odpowiedzialnego członka prezydium)

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-10.146

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Sposób wykonywania nadzoru przez samodzielne oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów rad narodowych nad realizacją przez zakłady pracy postanowień uchwały nr 620 Prezydium Rządu z dnia 17 lipca 1952 r. w sprawie zwiększenia stanu zatrudnienia kobiet w gospodarce narodowej.
Data aktu: 17/01/1953
Data ogłoszenia: 31/01/1953
Data wejścia w życie: 31/01/1953