Wykonanie przepisów dewizowych w zakresie umów obrotu nieruchomościami i prawami rzeczowymi na nieruchomościach.

OKÓLNIK
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 8 grudnia 1952 r.
w sprawie wykonania przepisów dewizowych w zakresie umów obrotu nieruchomościami i prawami rzeczowymi na nieruchomościach.

W celu zapewnienia prawidłowego wykonania przepisów dewizowych w zakresie umów obrotu nieruchomościami wyjaśnia się, co następuje:
1.
W myśl przepisów ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133) umowy z zakresu obrotu nieruchomościami i prawami rzeczowymi na nieruchomościach, powodujące przeniesienie własności lub posiadania wartości dewizowych (art. 4), uzależnione są od zatwierdzenia lub zezwolenia dewizowego.

W szczególności zatwierdzenia lub zezwolenia dewizowego wymagają umowy: kupna-sprzedaży, zamiany i darowizny nieruchomości położonych w Polsce lub za granicą oraz praw rzeczowych na tych nieruchomościach (wierzytelności hipotecznych, praw bruttowych itp.) zawierane:

a)
pomiędzy krajowcami a cudzoziemcami dewizowymi - jeżeli w wyniku tych umów następuje lub ma nastąpić, bezpośrednio lub pośrednio, płatność na rzecz którejkolwiek ze stron umowy bądź na rzecz innych osób;
b)
pomiędzy krajowcami dewizowymi (obustronnie) - jeżeli w wyniku tych umów następują lub mają nastąpić jakiekolwiek wypłaty na rzecz cudzoziemców dewizowych.
2.
Jeżeli krajowcem dewizowym - kontrahentem umowy wymienionej w pkt 1 jest jednostka gospodarki uspołecznionej, organizacja polityczna, zawodowa lub społeczna albo inna jednostka będąca wykonawcą narodowych planów gospodarczych i jeżeli umowa powoduje lub ma spowodować płatności na rzecz lub ze strony cudzoziemca dewizowego - umowa ta wymaga zatwierdzenia przez ministra (inną władzę naczelną), któremu podlega jednostka zawierająca umowę. Zatwierdzenie to może nastąpić tylko w porozumieniu z Ministrem Finansów (art. 15). W związku z tym umowa powinna zawierać w tekście postanowienie uzależniające jej ważność od wymaganego zatwierdzenia.

Warunek zatwierdzenia (a nie zezwolenia z art. 22 ust. 1 ustawy dewizowej) dotyczy również przypadków dysponowania mieniem krajowca dewizowego posiadanym za granicą, tj. gdy przedmiotem umowy jest nieruchomość własna jednostki będącej wykonawcą narodowych planów gospodarczych, położona za granicą albo przysługujące tej jednostce prawa rzeczowe na cudzej nieruchomości tam położonej.

Dokonanie przez jednostkę będącą wykonawcą narodowych planów gospodarczych płatności wynikającej z zatwierdzonej umowy wymaga osobno uprzedniego indywidualnego zezwolenia dewizowego, jeżeli nie zostało co do tego udzielone zezwolenie dewizowe ogólne.

3.
Krajowcy dewizowi nie będący jednostkami gospodarki uspołecznionej (osoby prywatne) mogą zawierać umowy wymienione w pkt 1, jak również dokonywać płatności wynikających z tych umów tylko za uprzednim zezwoleniem dewizowym.
4.
Darowizny ze strony krajowców dewizowych (jednostek będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych lub innych jednostek) nieruchomości położonych za granicą lub praw rzeczowych na nieruchomościach tam położonych, nie obciążone świadczeniami wzajemnymi i nie powodujące przeto przeniesienia własności ani posiadania wartości dewizowych - jako stanowiące jednak dysponowanie mieniem posiadanym za granicą (art. 22 ustawy dewizowej), mogą być czynione na rzecz krajowców lub cudzoziemców dewizowych tylko za uprzednim zezwoleniem dewizowym.
5.
Do udzielania indywidualnych zezwoleń dewizowych zarówno dla jednostek będących, jak i nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych, uprawniony jest Narodowy Bank Polski (zarządzenie Ministra Finansów z dnia 27 maja 1952 r. Monitor Polski Nr A-47, poz. 647).
6.
Indywidualne zezwolenie dewizowe powinno być przedłożone przy sporządzaniu notarialnego aktu umowy oraz przy zgłaszaniu w kraju wniosków dotyczących wpisów hipotecznych.
7.
Z dniem ogłoszenia niniejszego okólnika postanowienia okólnika Nr 3 Komisji Dewizowej z dnia 18 marca 1948 r. w sprawie obrotu nieruchomościami i prawami rzeczowymi na nieruchomościach (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości Nr 6) nie mają zastosowania.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1953.A-1.23

Rodzaj: Okólnik
Tytuł: Wykonanie przepisów dewizowych w zakresie umów obrotu nieruchomościami i prawami rzeczowymi na nieruchomościach.
Data aktu: 08/12/1952
Data ogłoszenia: 14/01/1953
Data wejścia w życie: 14/01/1953