Statut Rady Czytelnictwa i Książki.

ZARZĄDZENIE NR 184
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 2 sierpnia 1952 r.
w sprawie statutu Rady Czytelnictwa i Książki.

Na podstawie ust. 5 uchwały Nr 424 Prezydium Rządu z dnia 24 maja 1952 r. w sprawie utworzenia Rady Czytelnictwa i Książki (Monitor Polski Nr A-48, poz. 655) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rada Czytelnictwa i Książki powołana uchwałą Nr 424 Prezydium Rządu z dnia 24 maja 1952 r. (Monitor Polski Nr A-48, poz. 655), zwana w dalszym ciągu "Radą", działa przy Prezesie Rady Ministrów na podstawie przepisów tej uchwały oraz niniejszego statutu.

I.

Zadania Rady.

§  2.
Do zakresu działania Rady należy:
1)
mobilizowanie do akcji rozpowszechniania książki i szerzenia czytelnictwa współdziałania rad narodowych, organizacji społecznych, partii politycznych, związków zawodowych i instytucji oświatowo-kulturalnych;
2)
koordynowanie prac prowadzonych przez resorty, urzędy, instytucje i organizacje masowe przy organizowaniu sieci bibliotecznej rozprowadzenia książki, rozwijania nowych form pracy z czytelnikiem, poradnictwa i propagandy książki i udzielanie pomocy w tym zakresie;
3)
popieranie, koordynowanie i zlecanie badań prowadzonych przez ośrodki naukowo-badawcze, specjalnie w tym celu powołane w Centralnym Urzędzie Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa oraz w Centralnym Zarządzie Bibliotek, mające na celu wysuwanie na podstawie analizy potrzeb terenu odpowiednich wniosków dla działalności wydawniczej i rozpowszechniania książki i czytelnictwa;
4)
stawianie Prezesowi Rady Ministrów wniosków w dziedzinie działalności wydawniczej i rozpowszechniania książki dla masowego czytelnictwa.

II.

Organy Rady.

§  3.
Organami Rady są:
1)
Przewodniczący Rady;
2)
plenarne zebranie Rady;
3)
Prezydium Rady;
4)
Sekretariat Generalny Rady;
5)
terenowe rady czytelnictwa i książki.
§  4.
Przewodniczącego i członków Rady powołuje Prezes Rady Ministrów spośród przedstawicieli właściwych resortów, urzędów, instytucji oświatowo-kulturalnych, organizacji społecznych, związków zawodowych oraz wybitnych specjalistów w zakresie produkcji i rozpowszechniania książki, a także czytelnictwa.
§  5.
Członków Rady odwołuje Prezes Rady Ministrów, powołując na ich miejsce innych członków z tych samych instytucji bądź specjalistów określonych w § 4.
§  6.
Członkowie Rady otrzymują za udział w posiedzeniach wynagrodzenie w wysokości ustalonej przez Prezesa Rady Ministrów.

III.

Przewodniczący Rady.

§  7.
Przewodniczący Rady kieruje jej pracami oraz reprezentuje Radę na zewnątrz.

IV.

Plenarne zebranie Rady.

§  8.
Do plenarnego zebrania Rady należy:
1)
uchwalenie regulaminu obrad plenarnego zebrania Rady;
2)
ustalanie planu pracy Rady oraz wytycznych pracy Sekretariatu Generalnego Rady;
3)
zatwierdzanie półrocznych i rocznych sprawozdań z działalności Sekretariatu Generalnego Rady.
§  9.
Zwyczajne plenarne zebranie Rady zwołuje Przewodniczący Rady co najmniej raz na pół roku.
§  10.
Nadzwyczajne plenarne zebranie Rady zwołuje Przewodniczący Rady na polecenie Prezesa Rady Ministrów lub na żądanie co najmniej 1/3 członków Rady.

§ 11.O terminie i porządku obrad plenarnego zebrania Rady członkowie Rady powinni być powiadomieni na piśmie co najmniej na tydzień naprzód. Do zawiadomienia należy załączyć materiały i wnioski dotyczące porządku obrad.

§  12.
W plenarnych zebraniach Rady mogą brać udział bez prawa głosowania pracownicy Sekretariatu Generalnego Rady lub inne osoby zaproszone przez Przewodniczącego.
§  13.
Z plenarnego zebrania sporządza się protokół, który powinien zawierać porządek obrad, ich przebieg oraz powzięte uchwały i wnioski. Odpisy protokołów powinny być dostarczone każdemu członkowi Rady.
§  14.
Uchwały plenarnego zebrania Rady zapadają zwykłą większością głosów. W razie równości głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego.

V.

Prezydium Rady.

§  15.
Prezydium Rady tworzą: Przewodniczący Rady, Sekretarz Generalny, członkowie Rady powołani przez Prezesa Rady Ministrów oraz przewodniczący stałych komisji.
§  16.
Do zadań Prezydium Rady należy:
1)
czuwanie nad bieżącą pracą Rady;
2)
zatwierdzanie miesięcznych i kwartalnych planów pracy Sekretariatu Generalnego Rady oraz miesięcznych i kwartalnych sprawozdań z działalności Sekretariatu Generalnego Rady;
3)
powoływanie stałych i doraźnych komisji Rady na wniosek Sekretarza Generalnego Rady;
4)
zlecanie ośrodkom badawczym przy Centralnym Urzędzie Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa oraz Centralnym Zarządzie Bibliotek lub rzeczoznawcom prac zleconych z zakresu poszczególnych dziedzin działalności wydawniczej, czytelnictwa i rozprowadzania książek.
§  17.
Prezydium Rady zbiera się w miarę potrzeby.
§  18.
Porządek obrad Prezydium Rady zatwierdza Przewodniczący Rady na wniosek Sekretarza Generalnego Rady.
§  19.
Posiedzenia Prezydium Rady są protokołowane. Odpisy protokołów doręczane są wszystkim członkom Prezydium Rady.
§  20.
Uchwały Prezydium Rady zapadają zwykłą większością głosów. W razie równości głosów rozstrzyga głos Przewodniczącego Rady.
§  21.
W posiedzeniach Prezydium Rady bierze udział dyrektor Sekretariatu Generalnego Rady z głosem doradczym.
§  22.
W posiedzeniach Prezydium Rady mogą brać ponadto udział pracownicy ośrodków naukowo-badawczych przy Centralnym Urzędzie Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa oraz Centralnego Zarządu Bibliotek, zaproszeni przez Przewodniczącego Rady.

VI.

Komisje Rady.

§  23.
Do zadań komisji Rady należy:
1)
opiniowanie zagadnień dotyczących poszczególnych dziedzin działalności wydawniczej, czytelnictwa i rozprowadzania książek;
2)
opracowywanie poszczególnych zagadnień zleconych przez Prezydium Rady.

VII.

Sekretariat Generalny Rady.

§  24.
Sekretarz Generalny, dyrektor Sekretariatu oraz podległe mu biuro tworzą Sekretariat Generalny Rady, który jest stale urzędującym organem wykonawczym Rady.
§  25.
Na czele Sekretariatu stoi Sekretarz Generalny Rady, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów i wchodzący w skład członków Rady i jej Prezydium.
§  26.
Dyrektora Sekretariatu Rady mianuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Prezydium Rady.
§  27.
Sekretarz Generalny Rady:
1)
opracowuje plany pracy Rady;
2)
wykonuje uchwały plenarnego zebrania Rady oraz Prezydium Rady i jest odpowiedzialny za ich wykonanie;
3)
uzgadnia z odpowiednimi władzami, instytucjami i organizacjami sprawy należące do zakresu działania Rady;
4)
opracowuje i składa okresowe sprawozdania z działalności Rady Prezesowi Rady Ministrów oraz Prezydium Rady i plenarnemu zebraniu Rady;
5)
kieruje biurem Sekretariatu Generalnego Rady przez dyrektora Sekretariatu;
6)
decyduje w sprawach nie zastrzeżonych Prezydium Rady lub innym władzom.

VIII.

Biuro Rady.

§  28.
Organem pracy Sekretarza Generalnego jest biuro, którego wewnętrzną organizację zatwierdzi Prezydium Rady na wniosek Sekretarza Generalnego.
§  29.
Szczegółowy zakres działania poszczególnych komórek organizacyjnych biura Rady określi regulamin wydany przez Sekretarza Generalnego.
§  30.
Pisma dotyczące reprezentacji Rady na zewnątrz podpisuje Przewodniczący Rady lub Sekretarz Generalny, pozostałe zaś pisma – dyrektor biura z upoważnienia Sekretarza Generalnego.

IX.

Rady terenowe.

§  31.
Wojewódzka rada czytelnictwa i książki jest powoływana przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Ogólna liczba jej członków wynosi od 15 do 18 osób. Skład wojewódzkiej rady czytelnictwa i książki zostaje zatwierdzony przez Sekretariat Generalny Rady.
§  32.
Wojewódzką radę czytelnictwa i książki stanowią:
1)
prezydium, w skład którego wchodzą:
a)
członek prezydium wojewódzkiej rady narodowej, sprawujący nadzór nad wydziałem oświaty i wydziałem kultury – jako przewodniczący oraz
b)
kierownik wydziału kultury,
c)
przedstawiciel Związku Nauczycielstwa Polskiego,
d)
przedstawiciel organizacji społecznej prowadzący prace kulturalno-oświatowe,
e)
kierownik wojewódzkiej biblioteki publicznej,
f)
dyrektor ekspozytury wojewódzkiej przedsiębiorstwa państwowego "Centrala Obrotu Księgarskiego Dom Książki",
g)
członek wojewódzkiej komisji oświaty i kultury

– jako członkowie prezydium; spośród członków prezydium wybierani są zastępca przewodniczącego i sekretarz rady wojewódzkiej;

2)
członkowie wojewódzkiej rady czytelnictwa i książki, powoływani przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej spośród członków organizacji społecznych prowadzących prace kulturalno-oświatowe oraz spośród organizatorów i aktywistów czytelnictwa i pracowników bibliotecznych i księgarskich.
§  33.
Powiatową radę czytelnictwa i książki powołuje prezydium powiatowej rady narodowej w składzie 12–15 osób. Skład jej zatwierdza prezydium wojewódzkiej rady narodowej.
§  34.
Powiatową radę czytelnictwa i książki stanowią:
1)
prezydium, w którego skład wchodzą:
a)
członek prezydium powiatowej rady narodowej, sprawujący nadzór nad wydziałem oświaty i oddziałem kultury – jako przewodniczący, oraz
b)
przedstawiciel Związku Nauczycielstwa Polskiego,
c)
kierownik biblioteki powiatowej,
d)
przedstawiciel organizacji społecznej prowadzący prace kulturalno-oświatowe,
e)
przedstawiciel delegatury powiatowej przedsiębiorstwa państwowego "Centrala Obrotu Księgarskiego Dom Książki"

– jako członkowie prezydium; spośród członków prezydium wybierani są zastępca przewodniczącego i sekretarz rady powiatowej;

2)
członkowie powiatowej rady czytelnictwa i książki, powoływani przez prezydium powiatowej rady narodowej spośród członków organizacji społecznych prowadzących prace kulturalno-oświatowe oraz spośród organizatorów i aktywistów czytelnictwa.
§  35.
Gminną radę czytelnictwa i książki powołuje prezydium gminnej rady narodowej w składzie 9 osób. Skład jej zatwierdza prezydium powiatowej rady narodowej.
§  36.
Gminną radę czytelnictwa i książki stanowią:
1)
przewodniczący prezydium gminnej rady narodowej jako przewodniczący rady,
2)
przedstawiciele masowych organizacji społecznych prowadzących prace kulturalno-oświatowe,
3)
kierownik szkoły,
4)
kierownik świetlicy wzorcowej,
5)
kierownik biblioteki gminnej,
6)
członek zarządu gminnej spółdzielni "Samopomoc Chłopska" oraz
7)
przedstawiciele aktywistów i organizatorów czytelnictwa

– jako członkowie rady.

§  37.
Struktura rad czytelnictwa i książki m. st. Warszawy i m. Łodzi jest analogiczna do struktury wojewódzkiej rady czytelnictwa i książki; w powiatowych miastach wydzielonych analogiczna jest do struktury powiatowej rady czytelnictwa i książki; w miastach wydzielonych nie stanowiących powiatów – analogiczna do gminnej rady czytelnictwa i książki.
§  38.
Przy terenowych radach czytelnictwa i książki działają 2 stałe komisje: komisja do spraw czytelnictwa i komisja do spraw upowszechnienia książki. Przewodniczącymi komisji są członkowie prezydium rady czytelnictwa i książki. W skład komisji wchodzą członkowie tej rady.
§  39.
Na zebrania komisji mogą być zapraszani rzeczoznawcy, aktywiści pracy kulturalno-oświatowej, aktywiści organizacji społecznych, pracownicy biblioteczni i księgarscy.
§  40.
Prezydia terenowych rad czytelnictwa i książki wszelkich szczebli są obowiązane do nadzorowania działalności rad czytelnictwa i książki niższych szczebli.
§  41.
Za udział w pracach terenowych rad czytelnictwa i książki wynagrodzenia nie pobiera się.
§  42.
Prezydia właściwych rad narodowych obowiązane są zapewnić terenowym radom czytelnictwa i książki lokal wraz z opałem, światłem i sprzętami biurowymi, a także materiały kancelaryjne oraz niezbędną obsługę kancelaryjną (przez wyznaczenie jednego z pracowników prezydium rady narodowej z wydziału oświaty lub wydziału kultury do obsługi biurowej rady czytelnictwa i książki).
§  43.
Szczegółowy zakres pracy rad terenowych określą regulamin i instrukcje dla rad terenowych, opracowane przez Sekretariat Generalny, który jest obowiązany zapewnić radom terenowym potrzebną pomoc instrukcyjną i informacyjną.

X.

Praca wydawnicza Rady.

§  44.
W celu właściwego i wyczerpującego instruowania rad terenowych Rada Czytelnictwa i Książki wydaje masowe czasopisma poświęcone zagadnieniom czytelnictwa i upowszechnienia książki, okresowe biuletyny, zawierające wskazówki organizacyjne oraz wytyczne w sprawie planów pracy i materiał informacyjny.

XI.

Przepis przejściowy.

§  45.
Pierwsze zebranie konstytucyjne Rady zwoła na polecenie Prezesa Rady Ministrów osoba przez niego wyznaczona.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-75.1196

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Statut Rady Czytelnictwa i Książki.
Data aktu: 02/08/1952
Data ogłoszenia: 08/09/1952
Data wejścia w życie: 08/09/1952