Rejestracja spóźnionych roszczeń o zaopatrzenie inwalidzkie.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 20 marca 1952 r.
w sprawie rejestracji spóźnionych roszczeń o zaopatrzenie inwalidzkie.

Na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o zaopatrzeniu inwalidzkim (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 22, poz. 131) w brzmieniu ustawy z dnia 14 lutego 1952 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 52) zarządza się, co następuje:
§  1.
Uprawnienia do rejestrowania spóźnionych roszczeń o zaopatrzenie inwalidzkie inwalidów o utracie (ogólnej utracie) zdolności zarobkowej co najmniej 45% i osób pozostałych, jeżeli szczególne okoliczności przemawiają za ich uwzględnieniem, przekazuje się prezydiom wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi) w odniesieniu do:
a)
autochtonów Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska,
b)
członków demokratycznych organizacyj ruchu podziemnego i partyzanckiego (Gwardia Ludowa, Armia Ludowa),
c)
osób pozostałych po osobach wymienionych pod lit. a) i b).
§  2.
Za szczególne okoliczności, uzasadniające zarejestrowanie spóźnionych roszczeń, należy przyjąć u:
a)
autochtonów Ziem Odzyskanych i b. Wolnego Miasta Gdańska - okoliczność, że jako autochtoni nie orientowali się w obowiązujących przepisach polskich,
b)
członków demokratycznych organizacji podziemnych i partyzanckich - okoliczności wymienione w § 3 ust. 2.
§  3.
1.
Spóźnione roszczenia o zaopatrzenie osób innych, niż wymienione w § 1, należy przedkładać Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej z odpowiednim wnioskiem.
2.
Za szczególne okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem spóźnionych roszczeń, można uważać u osób wymienionych w ust. 1:
a)
okoliczności, które w trybie postępowania administracyjnego mogą uzasadniać przywrócenie terminu,
b)
bardzo ciężkie warunki materialne,
c)
okoliczności uznane przez prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. Łodzi) jako szczególne.
§  4.
1.
Stopień utraty zdolności zarobkowej u inwalidów, ubiegających się o zarejestrowanie roszczeń spóźnionych, określa lekarz referatu spraw inwalidzkich.
2.
Ustalenia przez lekarza referatu spraw inwalidzkich, czy osoba, ubiegająca się o zaopatrzenie inwalidzkie w terminie spóźnionym, ma co najmniej 45% utraty (ogólnej utraty) zdolności zarobkowej - należy dokonywać w zasadzie dopiero po stwierdzeniu szczególnych okoliczności, uzasadniających zarejestrowanie spóźnionych roszczeń.
§  5.
1.
Jeżeli lekarz referatu spraw inwalidzkich nie stwierdzi u osoby, ubiegającej się w terminie spóźnionym o zaopatrzenie inwalidzkie, co najmniej 45% utraty (ogólnej utraty) zdolności zarobkowej, należy odmówić zarejestrowania roszczeń.
2.
Należy odmówić także zarejestrowania roszczeń wówczas, gdy nie stwierdzi się szczególnych okoliczności, przemawiających za ich uwzględnieniem.
§  6.
Spóźnione roszczenia inwalidów i osób pozostałych sprzed 1 września 1939 r. nie mogą być w zasadzie uwzględnione, chyba że osoba ubiegająca się o zaopatrzenie - poza ogólnymi warunkami - posiada nadto dokumenty, które mogą stanowić podstawę do ustalenia jej prawa do zaopatrzenia.
§  7.
W klauzuli rejestracyjnej roszczeń spóźnionych należy wyrazy "w terminie ustawowym" zastąpić wyrazami "po terminie ustawowym" i w końcu klauzuli dopisać: "zarejestrowano na podstawie zarządzenia Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 20 marca 1952 r. (Monitor Polski Nr A-28, poz. 416)" w przypadkach wymienionych w § 1, a w przypadkach wymienionych w § 3 - powołać datę i numer pisma Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, zezwalającego na uwzględnienie; pismo to należy dołączyć do akt sprawy.
§  8.
Postępowanie rewizyjno-lekarskie w sprawach osób, których spóźnione roszczenia zostały zarejestrowane, przeprowadza się na tych samych zasadach, co i innych osób.
§  9.
Osoby, które uzyskają prawo do zaopatrzenia inwalidzkiego na podstawie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 14 lutego 1952 r. (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 52), nie mogą otrzymać zaopatrzenia pieniężnego za okres wcześniejszy niż od pierwszego dnia miesiąca następującego po wejściu w życie tej ustawy, tj. od 1 marca 1952 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-28.416

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Rejestracja spóźnionych roszczeń o zaopatrzenie inwalidzkie.
Data aktu: 20/03/1952
Data ogłoszenia: 07/04/1952
Data wejścia w życie: 07/04/1952