Obsługa kasowa budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

INSTRUKCJA
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 23 grudnia 1950 r.
w sprawie obsługi kasowej budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmiany zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 22, poz. 188) oraz w związku z postanowieniami pkt 11 instrukcji Ministra Finansów z dnia 11 września 1950 r. w sprawie szczegółowych zasad systemu budżetowania ubezpieczeń społecznych na rok 1951 zarządza się, co następuje:
1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Z.U.S.) wykonuje budżet na zasadach ustalonych w zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 listopada 1950 r. w sprawie przepisów o wykonywaniu budżetu Państwa oraz o rachunkowości budżetowej, z uwzględnieniem postanowień niniejszej instrukcji.
2.
Dla centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i jego oddziałów obwodowych prowadzą właściwe oddziały Narodowego Banku Polskiego (N.B.P.) pomocniczy rachunek rozliczeniowy, na którym grupowane będą wpłaty zakładów pracy na ubezpieczenia społeczne.
3.
Wypłacone przez zakłady pracy świadczenia pieniężne na poczet należnych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych składek - centrala Z.U.S. bądź jego oddział obwodowy pokrywa z właściwych kredytów budżetowych, a ogólną kwotę wydatków oddział N.B.P. zapisuje na pomocniczym rachunku rozliczeniowym wymienionej instytucji.
4.
Każdomiesięczne wpływy należności od zakładów pracy, grupowane na pomocniczym rachunku rozliczeniowym, ulegają przeksięgowaniu na właściwe dochody budżetowe. Opłaty na rzecz akcji socjalnej, zainkasowane od zakładów pracy gospodarki nieuspołecznionej, podlegają przeksięgowaniu na rachunek Centralnej Rady Związków Zawodowych.
5.
Z sum podlegających przeksięgowaniu na dochody budżetowe pokrywa się w całości przypisane (po potrąceniu odpisów) sumy opłat i składek na akcję socjalną oraz na Fundusz Pracy, sumę kosztów egzekucyjnych i dodatków za zwłokę, sumy grzywien i kar pieniężnych oraz sumy innych należności (druki, opłaty manipulacyjne itp.). Pozostałą sumę wpływów zalicza się na poczet należnych składek ubezpieczeniowych.
6.
Oddziały obwodowe Z.U.S. prowadzą kasy specjalne poborowo-płatnicze dla przyjmowania wpłat należności od zakładów pracy i dla dokonywania wypłat ustawowych świadczeń pieniężnych oraz drobnych wypłat w rozumieniu § 60 przepisów o wykonywaniu budżetu Państwa oraz o rachunkowości budżetowej.
7.
Wypłaty, dokonane przez kasy specjalne poborowo-płatnicze, powinny być dnia następnego zlikwidowane z właściwych kredytów budżetowych, a ogólna kwota dokonanych wypłat - zapisana we właściwym oddziale N.B.P. na pomocniczym rachunku rozliczeniowym.
8.
Nadwyżkę pogotowia kasy specjalnej poborowo-płatniczej, przekraczającą wyznaczoną przez N.B.P. górną granicę pogotowia, należy najpóźniej dnia następnego odprowadzić na pomocniczy rachunek rozliczeniowy we właściwym oddziale N.B.P.
9.
Jeżeli wpływy do kasy specjalnej poborowo-płatniczej nie wystarczają na bieżące wypłaty, oddziały obwodowe Z.U.S. zasilają tę kasę z pomocniczego rachunku rozliczeniowego. W razie braku pokrycia na pomocniczym rachunku rozliczeniowym oddziały obwodowe Z.U.S. zasilą kasę specjalną poborowo-płatniczą zaliczką, pobraną z właściwych kredytów budżetowych, którą po uzyskaniu pokrycia na pomocniczym rachunku rozliczeniowym wpłacają na wznowienie kredytu.
10.
Oddziały obwodowe Z.U.S. posiadają pomocniczy rachunek w Powszechnej Kasie Oszczędności (P.K.O.) dla wpłat zakładów pracy z tytułu należności składkowych. Codzienne wpływy na te rachunki P.K.O. odprowadza do właściwego oddziału N.B.P. na pomocniczy rachunek rozliczeniowy oddziału obwodowego Z.U.S.
11.
Oddziały wojewódzkie i obwodowe Z.U.S. posiadają w P.K.O. rachunki pomocnicze dla wypłaty ustawowych świadczeń pieniężnych. Kwoty wypłacane przez P.K.O. pokrywa właściwy oddział Z.U.S. z kredytów budżetowych otwartych w N.B.P.
12.
Zwroty nie doręczonych świadczeń pieniężnych, wypłacanych przez P.K.O., ulegają przelewowi z pomocniczego rachunku oddziału Z.U.S. w P.K.O. na zlecenie tego oddziału do właściwego oddziału N.B.P. na te kredyty budżetowe, z których wypłaty zostały dokonane.
13.
Oddział wojewódzki Z.U.S. w Warszawie posiada rachunek Polska Kasa Opieki Paryż - dla wpłat rent francuskich instytucji ubezpieczeniowych dla ubezpieczonych zamieszkałych w Polsce. Codzienne wpłaty na ten rachunek podlegają automatycznie zamianie z franków francuskich na złote polskie i zarachowaniu na rachunek dochodów budżetowych tego oddziału.
14.
Oddziały wojewódzkie i obwodowe Z.U.S., przy których działają lokalne administracje nieruchomości mieszkalnych, posiadają w P.K.O. pomocniczy rachunek dla opłat czynszowych. Wpływy na te rachunki przelewa P.K.O. automatycznie, codziennie na właściwy rachunek budżetowy dochodów danego oddziału Z.U.S.
15.
Zasoby pieniężne, znajdujące się w dniu 31 grudnia 1950 r. w kasach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub jego oddziałów, podlegają odprowadzeniu na dotychczasowe rachunki tych instytucji w N.B.P. Do tego terminu powinny ulec likwidacji wszelkie zaliczki pracowników, wypłacone im na wykonanie zleceń służbowych (zaliczki na koszty podróży, drobne wydatki gospodarcze itp.).
16.
W terminie do dnia 30 czerwca 1951 r. centrala Z.U.S. i jego oddziały mogą dysponować funduszami na rachunkach, wskazanych w pkt 15, jako rachunkach likwidacyjnych, jednak tylko w zakresie likwidacji zobowiązań dotyczących wykonania budżetu 1950 r. bądź zobowiązań i wierzytelności z okresów ubiegłych. Po tym terminie pozostałe salda gotówkowe na tych rachunkach podlegają zarachowaniu na budżet dochodów, a niezrealizowane zobowiązania powinny znaleźć pokrycie w budżecie Z.U.S. na 1951 r.
17.
Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 23 grudnia 1950 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-7.109

Rodzaj: Instrukcja
Tytuł: Obsługa kasowa budżetu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Data aktu: 23/12/1950
Data ogłoszenia: 02/02/1951
Data wejścia w życie: 23/12/1950, 02/02/1951