Organizacja finansowa i tryb finansowania Państwowych Ośrodków Maszynowych.

UCHWAŁA NR 882
PREZYDIUM RZĄDU
z dnia 12 grudnia 1951 r.
w sprawie organizacji finansowej i trybu finansowania Państwowych Ośrodków Maszynowych.

I.

Przepisy ogólne.

§  1.
Ustala się organizację finansową i tryb finansowania Państwowych Ośrodków Maszynowych podległych Ministrowi Rolnictwa.
§  2.
Jednostkami organizacyjnymi Państwowych Ośrodków Maszynowych są: Centralny Zarząd Państwowych Ośrodków Maszynowych (CZ POM) wraz z ekspozyturami oraz Państwowe Ośrodki Maszynowe (POM).
§  3.
1.
Przedmiotem działania POM jest świadczenie usług spółdzielniom produkcyjnym w zakresie mechanicznej uprawy roli i naprawy sprzętu technicznego oraz usług transportowych i innych, związanych z techniczną stroną prowadzenia gospodarstw rolnych.
2.
W dalszej kolejności POM obejmują zasięgiem swego działania zespoły uprawowe i indywidualne gospodarstwa chłopskie oraz w miarę możności - instytucje i przedsiębiorstwa uspołecznione poza spółdzielniami produkcyjnymi.
3.
POM objęte są budżetem centralnym:

po stronie dochodów - w dziale "Dochody gospodarki uspołecznionej" rozdziałem "Dochody brutto POM" - rozbitym na paragrafy odpowiednio do nomenklatury wpływów, przewidzianych w § 7 niniejszej uchwały;

po stronie wydatków - w dziale "Gospodarka narodowa" rozdziałem "Państwowe Ośrodki Maszynowe", zawierającym jeden specjalny paragraf "Wydatki brutto POM" - rozbity na pozycje odpowiednio do nomenklatury wydatków, przewidzianych w § 8 niniejszej uchwały.

§  4.
Warsztaty remontowe POM, których zakres działania, a w szczególności rozmiar usług odpłatnych, uzasadnia ich wyodrębnienie, mogą być organizowane na zasadach wewnętrznego rozrachunku gospodarczego na podstawie decyzji CZ POM, który określi w każdym przypadku zakres tego rozrachunku.

II.

Planowanie.

§  5.
Działalność POM oparta jest na rocznych planach gospodarczo-finansowych, zawierających rozbicie na kwartały.
§  6.
Plan gospodarczo-finansowy POM winien między innymi zawierać:
a)
plan robót traktorowych z rozbiciem na ich rodzaje oraz okresy, w których roboty te będą wykonywane,
b)
plan kosztu własnego 1 ha orki średniej,
c)
plan remontów,
d)
plan zatrudnienia i funduszu płac,
e)
plan normowanych środków obrotowych,
f)
plan wpływów budżetowych,
g)
plan wydatków budżetowych.
§  7.
Plan wpływów budżetowych POM obejmuje:
a)
wpływy z opłat dokonywanych w naturze,
b)
wpływy pieniężne,
c)
zyski warsztatów na rozrachunku gospodarczym,
d)
nadwyżki środków obrotowych warsztatów na rozrachunku gospodarczym.
§  8.
Plan wydatków budżetowych POM zawiera wydatki na:
a)
paliwo i smary,
b)
płace i świadczenia robotników produkcyjnych w zakresie obsługi traktorów i taboru maszynowego,
c)
płace i świadczenia pozostałych pracowników, z wyjątkiem zatrudnionych przy remontach,
d)
remonty - z rozbiciem na płace wraz ze świadczeniami oraz pozostałe wydatki,
e)
pozostałe wydatki (nie objęte pkt a-d),
f)
straty warsztatów na rozrachunku gospodarczym,
g)
niedobory środków obrotowych warsztatów na rozrachunku gospodarczym.
§  9.
1.
POM wyposażone są we własne środki obrotowe w zakresie następujących zapasów:
a)
paliwa i smarów,
b)
części zamiennych,
c)
materiałów remontowych,
d)
materiałów ogólno-gospodarczych,
e)
przedmiotów nietrwałych.
2.
Zapas paliwa i smarów określa się w ilości dni zapotrzebowania tych produktów w oparciu o normę zużycia dziennego.
3.
Zapas części zamiennych i materiałów remontowych ustala się w stosunku procentowym do wartości inwentarzowej traktorów i maszyn.
4.
Zapas materiałów ogólno-gospodarczych określa się w ilości dni zapotrzebowania w oparciu o normę zużycia dziennego.
5.
Zapas przedmiotów nietrwałych określa się na podstawie planowanego zapotrzebowania, wyliczonego z uwzględnieniem wielkości produkcji oraz norm zużycia.
6.
Normy zapasów i wskaźniki, o których mowa w ust. 1-5, ustala Minister Rolnictwa w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministrem Finansów.
§  10.
Środki obrotowe POM pokrywa się z budżetu Państwa na podstawie planowanego corocznie w planie wydatków budżetowych wzrostu zapasów wymienionych w § 9.

III.

Finansowanie.

§  11.
Finansowanie i bankową kontrolę działalności eksploatacyjnej POM wykonywa Narodowy Bank Polski.
§  12.
Podstawę do finansowania POM stanowią kwartalne wnioski o otwarcie kredytów budżetowych, określające granice poszczególnych grup wydatków według podziału ustalonego w planie gospodarczo-finansowym.
§  13.
Kwartalny wniosek o otwarcie kredytów budżetowych zawiera:
a)
sprawozdanie z wykonania planu za kwartał ubiegły,
b)
przewidywane wykonanie planu za kwartał bieżący,
c)
plan na kwartał następny.
§  14.
1.
Kwartalne wnioski o otwarcie kredytów budżetowych przesyłane są przez POM wraz z opinią oddziałów Narodowego Banku Polskiego do właściwej ekspozytury CZ POM.
2.
W oparciu o wnioski POM - ekspozytura CZ POM sporządza wniosek zbiorczy, który uwzględniać będzie również potrzeby nowozorganizowanych POM.
§  15.
W oparciu o wnioski ekspozytur CZ POM, zaopiniowane przez Narodowy Bank Polski, CZ POM sporządza wniosek zbiorczy, który jest podstawą do wystąpienia Ministra Rolnictwa do Ministra Finansów z wnioskiem o otwarcie kredytów budżetowych na kwartał następny.
§  16.
Minister Finansów na podstawie wniosku Ministra Rolnictwa otwiera kredyty w granicach sum ustalonych w planie gospodarczo-finansowym na dany okres w jednym specjalnym paragrafie "Wydatki brutto POM".
§  17.
CZ POM rozdziela otwarte kredyty między poszczególne ekspozytury CZ POM w sposób określony w § 16, pozostawiając w swej dyspozycji rezerwę w wysokości ustalonej przez Ministra Rolnictwa.
§  18.
1.
Ekspozytury CZ POM rozdzielają kredyty między poszczególne POM w oparciu o ich wnioski.
2.
Ekspozytury CZ POM mają prawo dokonywania przenoszenia kredytów (virement) między poszczególnymi pozycjami wydatków, określonymi w § 8, z wyjątkiem kredytów na płace (§ 8 lit. b) i c).
§  19.
Wypłaty z kredytów budżetowych dokonywane są przez właściwy oddział Narodowego Banku Polskiego z rachunku budżetowego POM, prowadzonego z uwzględnieniem podziału na poszczególne grupy wydatków.

IV.

Inwestycje.

§  20.
Działalność inwestycyjna ekspozytur CZ POM oraz POM podlega ogólnym przepisom obowiązującym jednostki i przedsiębiorstwa budżetowe.
§  21.
1.
W zakresie działalności inwestycyjnej Ministerstwo Rolnictwa jest inwestorem centralnym, CZ POM inwestorem naczelnym i głównym, a POM inwestorami bezpośrednimi. Ekspozytury CZ POM w zakresie inwestycji dokonywanych dla potrzeb własnych oraz związanych z organizowaniem nowych POM są inwestorami bezpośrednimi.
2.
CZ POM może w przypadkach, gdy uzna to za celowe, dokonywać wszelkich czynności wchodzących w zakres inwestycji w imieniu i na rzecz poszczególnych POM. CZ POM prowadzi wówczas w oparciu o wytyczne Ministerstwa Rolnictwa wyodrębnioną księgowość, umożliwiającą dokonywanie rozliczeń finansowych oraz opracowywanie sprawozdawczości z inwestycji przeprowadzonych dla poszczególnych POM.
§  22.
Finansowanie i bankową kontrolę działalności inwestycyjnej wykonywa Bank Rolny.

V.

Księgowość i sprawozdawczość.

§  23.
Księgowość ekspozytur CZ POM będzie prowadzona według zasad księgowości budżetowej w oparciu o obowiązujące przepisy Ministerstwa Finansów.
§  24.
Księgowość POM będzie prowadzona według planu kont, specjalnie dostosowanego do potrzeb POM, który ustalony zostanie zarządzeniem Ministra Rolnictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów.
§  25.
Księgowość warsztatów POM, zorganizowanych na zasadach rozrachunku gospodarczego, będzie prowadzona według planu kont, specjalnie dostosowanego do potrzeb warsztatów, który ustalony zostanie zarządzeniem Ministra Rolnictwa w porozumieniu z Ministrem Finansów.
§  26.
Sprawozdawczość finansowa POM będzie uregulowana odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministra Finansów.

VI.

Rozliczenie.

§  27.
Zasady rozliczeń za usługi świadczone przez POM na rzecz spółdzielni produkcyjnych zostaną unormowane specjalnym zarządzeniem Ministra Rolnictwa, wydanym w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Ministrem Finansów.
§  28.
1.
Rozliczenia z indywidualnymi rolnikami następują w drodze wpłat na rachunek budżetowy POM w banku finansującym, wpłat na specjalny rachunek czekowy PKO lub bezpośrednio do POM. PKO przelewa codziennie sumy wpłacone przez POM na rachunek budżetowy w oddziale Narodowego Banku Polskiego finansującym POM. Sumy wpłacone przez indywidualnych rolników bezpośrednio do POM winny być w całości odprowadzane na rachunek budżetowy w oddziale Narodowego Banku Polskiego finansującym POM.
2.
W poszczególnych przypadkach na wniosek ekspozytury CZ POM należności od indywidualnych rolników mogą być inkasowane przez organa finansowe prezydiów rad narodowych w trybie, który zostanie ustalony odrębnymi przepisami.
§  29.
Rozliczenia z pozostałymi kontrahentami dokonywane są w drodze inkasa bankowego.

VII.

Akcje zlecone.

§  30.
POM mogą podejmować wykonanie zleconych im ewentualnie przez władze nadrzędne czynności, nie objętych planami gospodarczo-finansowymi (akcje zlecone), jedynie wówczas, gdy na wykonanie tych czynności przewidziane są w budżecie Państwa odpowiednie środki.

VIII.

Przepisy końcowe.

§  31.
Wykonanie uchwały porucza się Ministrowi Rolnictwa i Ministrowi Finansów.
§  32.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1952 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1951.A-103.1503

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Organizacja finansowa i tryb finansowania Państwowych Ośrodków Maszynowych.
Data aktu: 12/12/1951
Data ogłoszenia: 24/12/1951
Data wejścia w życie: 01/01/1952