Decyzja 2026/894 w sprawie partnerskiej misji Unii Europejskiej w Armenii (EUPM Armenia)

DECYZJA RADY (WPZiB) 2026/894

z dnia 21 kwietnia 2026 r.

w sprawie partnerskiej misji Unii Europejskiej w Armenii (EUPM Armenia)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 ust. 4 i art. 43 ust. 2,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W dniu 14 lipca 2025 r. przewodniczący Rady Europejskiej i przewodnicząca Komisji Europejskiej spotkali się z premierem Republiki Armenii, aby potwierdzić i zacieśnić rozwijające się partnerstwo między Unią a Armenią.

(2) W dniu 2 grudnia 2025 r. Rada Partnerstwa UE-Armenia zatwierdziła nowy strategiczny program partnerstwa UE- Armenia. Program ten, opierający się na kompleksowej i wzmocnionej umowie o partnerstwie między UE a Armenią, stanowi istotny krok naprzód w pogłębianiu stosunków w wielu dziedzinach, w tym w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony.

(3) W piśmie do Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 12 grudnia 2025 r. minister spraw zagranicznych Republiki Armenii zwrócił się do Unii o rozmieszczenie cywilnej misji w Armenii w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO).

(4) W dniu 5 marca 2026 r. Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa zatwierdził polityczne ramy podejścia kryzysowego w Republice Armenii.

(5) W dniu 9 kwietnia 2026 r. Rada zatwierdziła koncepcję zarządzania kryzysowego dotyczącą ewentualnej cywilnej misji WPBiO w Republice Armenii. Należy zatem ustanowić misję WPBiO.

(6) Misja WPBiO w Republice Armenii będzie prowadzona w sytuacji, która może ulec pogorszeniu i mogłaby utrudnić osiągnięcie celów działań zewnętrznych Unii określonych w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Misja

Unia ustanawia niniejszym partnerską misję cywilną Unii Europejskiej w Republice Armenii (EUPM Armenia) w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony.

Artykuł 2

Mandat

1. EUPM Armenia zwiększa odporność Armenii w dziedzinie zagrożeń hybrydowych poprzez zapewnianie doradztwa strategicznego, a także doradztwa i wsparcia na poziomie operacyjnym odpowiednim agencjom sektora bezpieczeństwa, zgodnie z podejściem obejmującym całą administrację rządową i w ścisłej koordynacji z innymi podmiotami o podobnych poglądach.

2. W tym celu EUPM Armenia:

a) wspiera właściwe ministerstwa i agencje w zwiększaniu odporności na zagrożenia hybrydowe poprzez:

(i) zapewnianie doradztwa strategicznego w zakresie opracowywania strategii, polityk i protokołów przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, zwłaszcza obcym manipulacjom informacjami i ingerencjom oraz cyberzagrożeniom, a także nielegalnym przepływom finansowym w kontekście wyborczym i politycznym, oraz w zakresie zwiększania cyberbezpieczeństwa i odporności na obce manipulacje informacjami i ingerencje;

(ii) wspieranie zarówno podejścia obejmującego całą administrację rządową, jak i koordynacji międzyinstytucjonalnej poprzez zapewnianie doradztwa strategicznego w zakresie zagrożeń hybrydowych w odniesieniu do zorganizowanej koordynacji, poprzez sporządzanie wspólnych ocen zagrożeń i poprzez systematyczne angażowanie wszystkich odpowiednich ministerstw i agencji, które mają mandaty dotyczące różnych aspektów przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym i zarządzania kryzysowego;

(iii) określanie potrzeb w zakresie budowania zdolności w sektorze bezpieczeństwa w odniesieniu do monitorowania zagrożeń hybrydowych, wczesnego ostrzegania przed nimi, ich wykrywania i identyfikacji oraz ich atrybucji i reagowania na nie, w tym w obszarach obcych manipulacji informacjami i ingerencji oraz cyberzagrożeń, zgodnie z metodami i normami Unii;

b) uzupełnia wyżej wymienione działania poprzez zapewnianie doradztwa na poziomie operacyjnym odpowiednim ministerstwom i agencjom w konkretnych obszarach związanych z zagrożeniami hybrydowymi oraz otrzymuje wsparcie za pośrednictwem komórki ds. projektów oferującej ukierunkowane wsparcie operacyjne, zgodnie ze zintegrowanym podejściem do konfliktów i kryzysów zewnętrznych oraz, w miarę możliwości, w ścisłej koordynacji z innymi podmiotami o podobnych poglądach.

3. W planowaniu strategicznym i operacyjnym, działaniach i sprawozdawczości EUPM Armenia w pełni uwzględnia się i aktywnie propaguje międzynarodowe prawo humanitarne, prawa człowieka i zasadę równości płci, ochronę ludności cywilnej, a także programy działań określone w rezolucjach Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 1325 (2000) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, nr 2250 (2015) w sprawie młodzieży, pokoju i bezpieczeństwa oraz nr 1612 (2005) w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych.

Artykuł 3

Struktura dowodzenia i organizacja

1. EUPM Armenia, jako operacja zarządzania kryzysowego, ma jednolitą strukturę dowodzenia, pod kontrolą polityczną i kierownictwem strategicznym Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (KPiB) oraz ogólnym zwierzchnictwem Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwanego dalej "Wysokim Przedstawicielem").

2. Dowództwo EUPM Armenia znajduje się w Armenii.

3. Struktura EUPM Armenia musi być zgodna z jej dokumentami dotyczącymi planowania.

Artykuł 4

Dowódca operacji cywilnej

1. Dyrektor zarządzający dowództwa operacji cywilnych jest dowódcą operacji cywilnej EUPM Armenia. Dowództwo operacji cywilnych pozostaje w dyspozycji dowódcy operacji cywilnej w celu planowania i prowadzenia EUPM Armenia.

2. Dowódca operacji cywilnej, pod kontrolą polityczną i kierownictwem strategicznym KPiB oraz ogólnym zwierzchnictwem Wysokiego Przedstawiciela, sprawuje dowództwo i kontrolę nad EUPM Armenia na poziomie strategicznym.

3. Dowódca operacji cywilnej zapewnia właściwe i skuteczne wykonywanie decyzji Rady i KPiB w ramach prowadzenia operacji, w tym przez wydawanie szefowi misji instrukcji oraz służenie mu doradztwem i wsparciem technicznym.

4. Dowódca operacji cywilnej składa sprawozdania Radzie za pośrednictwem Wysokiego Przedstawiciela.

5. Cały oddelegowany personel pozostaje w pełnym zakresie pod dowództwem, odpowiednio, organów krajowych państwa wysyłającego, zgodnie z przepisami krajowymi, stosownej instytucji Unii lub Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ). Organy te przekazują kontrolę operacyjną (OPCON) nad swoim personelem dowódcy operacji cywilnej.

6. Dowódca operacji cywilnej ponosi całkowitą odpowiedzialność za zapewnienie należytego wywiązania się ze spoczywającego na Unii obowiązku dochowania należytej staranności.

7. Dowódca operacji cywilnej i szef delegatury UE w Armenii konsultują się ze sobą stosownie do potrzeb.

Artykuł 5

Szef misji

1. Szef misji, na poziomie teatru działań, przyjmuje odpowiedzialność za EUPM Armenia oraz sprawuje nad nią dowództwo i kontrolę. Szef misji odpowiada bezpośrednio przed dowódcą operacji cywilnej i prowadzi działania zgodnie z jego instrukcjami.

2. Szef misji reprezentuje EUPM Armenia odnośnie do obszaru, za który ponosi odpowiedzialność.

3. Szef misji odpowiada za administrację i logistykę EUPM Armenia, ponosi także odpowiedzialność za mienie, zasoby oraz informacje, którymi dysponuje EUPM Armenia. Zadania w zakresie zarządzania kadrowego i finansowego szef misji może delegować na członków personelu EUPM Armenia, zachowując całościową odpowiedzialność za EUPM Armenia.

4. Szef misji wydaje instrukcje służące skutecznemu prowadzeniu EUPM Armenia w teatrze działań i odpowiada za koordynację misji i jej bieżące zarządzanie, postępując zgodnie z instrukcjami dowódcy operacji cywilnej.

5. Szef misji jest odpowiedzialny za kontrolę dyscyplinarną nad personelem EUPM Armenia. Działania dyscyplinarne w odniesieniu do personelu oddelegowanego są podejmowane odpowiednio przez organy krajowe państwa wysyłającego, zgodnie z przepisami krajowymi, przez stosowną instytucję Unii lub przez ESDZ.

6. Szef misji, bez uszczerbku dla struktury dowodzenia, przyjmuje od szefa delegatury Unii w Armenii wskazówki na temat lokalnej sytuacji politycznej.

Artykuł 6

Personel

1. W skład EUPM Armenia wchodzi głównie personel oddelegowany przez państwa członkowskie, instytucje Unii lub ESDZ. Każde państwo członkowskie, instytucja Unii oraz ESDZ ponoszą koszty związane z całym oddelegowanym przez siebie personelem, w tym koszty podróży do i z miejsca rozmieszczenia, koszty wynagrodzenia, koszty opieki medycznej oraz dodatki inne niż obowiązujące diety dzienne.

2. Państwo członkowskie, instytucja Unii lub ESDZ są, odpowiednio, odpowiedzialne za reagowanie na wszelkie roszczenia związane z oddelegowaniem, zgłaszane przez członka oddelegowanego przez siebie personelu lub go dotyczące, oraz za wnoszenie wszelkich powództw przeciwko tym osobom.

3. EUPM Armenia może zatrudniać na podstawie umów personel międzynarodowy i miejscowy, jeżeli wymagane zadania nie mogą zostać wykonane przez personel oddelegowany przez państwa członkowskie. Wyjątkowo, w należycie uzasadnionych przypadkach, gdy brakuje wykwalifikowanych kandydatów z państw członkowskich, można w stosownym przypadku zatrudnić na podstawie umów obywateli uczestniczących państw trzecich.

4. Warunki zatrudnienia oraz prawa i obowiązki personelu międzynarodowego i miejscowego określa się w umowach między EUPM Armenia a danym członkiem personelu.

Artykuł 7

Status EUPM Armenia i jej personelu

Status EUPM Armenia i jej personelu, w tym w stosownych przypadkach przywileje, immunitety i dalsze gwarancje niezbędne do realizacji EUPM Armenia i jej sprawnego przebiegu, stanowi przedmiot umowy zawieranej na podstawie art. 37 TUE zgodnie z procedurą określoną w art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Artykuł 8

Kontrola polityczna i kierownictwo strategiczne

1. KPiB sprawuje w ramach odpowiedzialności Rady i Wysokiego Przedstawiciela kontrolę polityczną i kierownictwo strategiczne nad EUPM Armenia. Rada upoważnia niniejszym KPiB do podejmowania w tym celu stosownych decyzji zgodnie z art. 38 akapit trzeci TUE. Upoważnienie to obejmuje uprawnienia do mianowania szefa misji na wniosek Wysokiego Przedstawiciela oraz uprawnienie do wprowadzania zmian w planie operacji (OPLAN). Uprawnienia do podejmowania decyzji dotyczących celów i zakończenia EUPM Armenia nadal należą do Rady. Decyzje KPiB dotyczące mianowania szefa misji publikuje się w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

2. KPiB przedstawia Radzie regularnie sprawozdania.

3. KPiB otrzymuje, regularnie i stosownie do potrzeb, sprawozdania od dowódcy operacji cywilnej i od szefa misji dotyczące kwestii objętych zakresem ich odpowiedzialności.

Artykuł 9

Udział państw trzecich

1. Bez uszczerbku dla autonomii decyzyjnej Unii i dla jej jednolitych ram instytucjonalnych, państwa trzecie mogą zostać zaproszone do wniesienia wkładu w EUPM Armenia, pod warunkiem ponoszenia przez nie, w stosownych przypadkach, kosztów oddelegowanego przez siebie personelu, w tym wynagrodzeń, ubezpieczeń od wszelkiego rodzaju ryzyka, diet dziennych oraz kosztów podróży do Armenii i z tego kraju, oraz wnoszenia stosownego wkładu na pokrycie bieżących wydatków EUPM Armenia.

2. Państwa trzecie uczestniczące w EUPM Armenia mają te same prawa i obowiązki co państwa członkowskie w odniesieniu do bieżącego zarządzania EUPM Armenia.

3. Rada upoważnia niniejszym KPiB do podejmowania stosownych decyzji dotyczących akceptacji proponowanych wkładów oraz do ustanowienia komitetu uczestników.

4. Szczegółowe uzgodnienia dotyczące udziału państw trzecich są przedmiotem umów zawieranych zgodnie z art. 37 TUE i, w niezbędnych przypadkach, dodatkowych ustaleń technicznych. W przypadku gdy Unia i państwo trzecie zawierają lub zawarły umowę ustanawiającą ramy udziału tego państwa trzeciego w unijnych operacjach zarządzania kryzysowego, postanowienia tej umowy mają zastosowanie w kontekście EUPM Armenia.

Artykuł 10

Bezpieczeństwo

1. Dowódca operacji cywilnej kieruje planowaniem przez szefa misji środków bezpieczeństwa oraz zapewnia ich właściwe i skuteczne wdrażanie przez EUPM Armenia zgodnie z art. 4.

2. Szef misji jest odpowiedzialny za wywiązywanie się z obowiązku dochowania należytej staranności w ramach EUPM Armenia oraz za zapewnienie przestrzegania wymogów mających zastosowanie do EUPM Armenia, zgodnie z polityką w zakresie bezpieczeństwa i obowiązku dochowania należytej staranności w odniesieniu do cywilnych misji WPBiO i z jej instrumentami wspierającymi.

3. Szef misji jest wspierany przez funkcjonariusza ds. bezpieczeństwa misji, który podlega szefowi misji i pozostaje również w ścisłym stosunku służbowym z ESDZ.

4. Przed objęciem funkcji personel misji uczestniczy w obowiązkowym szkoleniu w zakresie bezpieczeństwa, zgodnie z OPLAN. Personel ten uczestniczy również w regularnie organizowanych przez funkcjonariusza ds. bezpieczeństwa misji szkoleniach aktualizujących w teatrze działań.

5. Szef misji zapewnia ochronę informacji niejawnych UE zgodnie z decyzją Rady 2013/488/UE ¹ .

Artykuł 11

Komórka Monitorująca

Do celów przedmiotowej EUPM Armenia należy uruchomić Komórkę Monitorującą.

Artykuł 12

Uzgodnienia prawne

EUPM Armenia ma zdolność do nabywania usług i towarów, do zawierania umów i porozumień administracyjnych, do zatrudniania personelu, do posiadania rachunków bankowych, do nabywania i zbywania aktywów i do regulowania swojego zadłużenia, a także do występowania jako strona postępowania sądowego - odpowiednio do potrzeb związanych z wykonaniem niniejszej decyzji.

Artykuł 13

Uzgodnienia finansowe

1. Finansowa kwota odniesienia przewidziana na pokrycie wydatków związanych z EUPM Armenia w okresie pierwszych czterech miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej decyzji wynosi 2 678 230,39 EUR. Decyzje w sprawie finansowej kwoty odniesienia na ewentualne kolejne okresy podejmuje Rada.

2. Wszystkimi wydatkami zarządza się zgodnie z przepisami i procedurami mającymi zastosowanie do budżetu ogólnego Unii. Uczestnictwo osób fizycznych i prawnych w przyznawaniu zamówień publicznych przez EUPM Armenia jest otwarte bez ograniczeń. Ponadto do towarów zakupionych przez EUPM Armenia nie mają zastosowania reguły pochodzenia. Z zastrzeżeniem uzyskania zgody Komisji EUPM Armenia może dokonywać z państwami członkowskimi, państwem przyjmującym, uczestniczącymi państwami trzecimi i innymi podmiotami międzynarodowymi uzgodnień technicznych dotyczących wyposażenia, usług i lokali dla EUPM Armenia.

3. EUPM Armenia odpowiada za wykonanie swojego budżetu. W tym celu EUPM Armenia podpisuje umowę z Komisją. Uzgodnienia finansowe uwzględniają strukturę dowodzenia przewidzianą w art. 3, 4 i 5 oraz wymogi operacyjne EUPM Armenia.

4. EUPM Armenia składa Komisji szczegółowe sprawozdania z działań finansowych podjętych w ramach umowy, o której mowa w ust. 3, i podlega nadzorowi ze strony Komisji w tym zakresie.

5. Wydatki związane z EUPM Armenia kwalifikują się do pokrycia od dnia przyjęcia niniejszej decyzji.

Artykuł 14

Komórka ds. projektów

1. EUPM Armenia posiada komórkę ds. projektów, której zadaniem jest przygotowywanie i realizacja projektów zgodnie z doradztwem strategicznym i operacyjnym zapewnianym na podstawie mandatu EUPM Armenia określonego w art. 2. W stosownych przypadkach misja ułatwia realizację projektów - w obszarach związanych z EUPM Armenia i w ramach wspierania jej celów - wdrażanych przez państwa członkowskie i państwa trzecie w ramach ich odpowiedzialności oraz doradza w zakresie tych projektów.

2. Z zastrzeżeniem ust. 3 EUPM Armenia jest uprawniona do korzystania z wkładów finansowych państw członkowskich lub państw trzecich w celu realizacji projektów określonych jako stanowiące spójne uzupełnienie innych działań EUPM Armenia, jeśli dane projekty:

a) zostały uwzględnione w ocenie skutków finansowych dotyczącej niniejszej decyzji; lub

b) zostały włączone w trakcie trwania mandatu misji w drodze zmiany tej oceny skutków finansowych na wniosek szefa misji.

EUPM Armenia zawiera z państwami wnoszącymi wkład porozumienie, które w szczególności obejmuje szczególne zasady postępowania z wszelkiego rodzaju skargami stron trzecich dotyczącymi szkód zaistniałych z powodu działań lub zaniechań EUPM Armenia w związku z korzystaniem ze środków finansowych udostępnionych przez te państwa. W żadnym razie Unia ani Wysoki Przedstawiciel nie ponoszą odpowiedzialności wobec państw wnoszących wkład za działania lub zaniechania EUPM Armenia w związku z korzystaniem ze środków finansowych udostępnionych przez te państwa.

3. Przyjęcie wkładu finansowego państw trzecich na rzecz komórki ds. projektów podlega zatwierdzeniu przez KPiB.

Artykuł 15

Spójność unijnej reakcji oraz koordynacja

1. Wysoki Przedstawiciel zapewnia spójność wdrażania niniejszej decyzji z ogółem działań zewnętrznych Unii, w tym z unijnymi programami pomocowymi.

2. Bez uszczerbku dla struktury dowodzenia, szef delegatury Unii w Armenii przekazuje szefowi misji wskazówki na temat lokalnej sytuacji politycznej.

3. Szef misji zapewnia ścisłą koordynację działań z przedstawicielami państw członkowskich i partnerów międzynarodowych w Republice Armenii.

Artykuł 16

Udostępnianie informacji

1. Wysoki Przedstawiciel jest upoważniony do udostępniania państwom trzecim, które przyłączą się do niniejszej decyzji, w odpowiednich przypadkach i stosownie do potrzeb EUPM Armenia, informacji niejawnych UE wytworzonych do celów EUPM Armenia, opatrzonych klauzulą tajności do poziomu "CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL", zgodnie z decyzją 2013/488/UE.

2. W przypadku szczególnej i natychmiastowej potrzeby operacyjnej Wysoki Przedstawiciel jest również upoważniony do udostępnienia państwu przyjmującemu wszelkich informacji niejawnych UE wytworzonych do celów EUPM Armenia, opatrzonych klauzulą tajności do poziomu "RESTREINT UE/EU RESTRICTED", zgodnie z decyzją 2013/488/UE. W tym celu Wysoki Przedstawiciel oraz właściwe organy państwa przyjmującego dokonują niezbędnych uzgodnień.

3. Wysoki Przedstawiciel jest upoważniony do udostępnienia państwom trzecim, które przyłączą się do niniejszej decyzji, wszelkich dokumentów jawnych UE związanych z treścią obrad Rady dotyczących EUPM Armenia i objętych tajemnicą służbową na podstawie art. 6 ust. 1 regulaminu wewnętrznego Rady ² .

4. Wysoki Przedstawiciel może powierzyć swoim podwładnym, dowódcy operacji cywilnej i szefowi misji uprawnienia, o których mowa w ust. 1-3, a także zdolność do dokonywania uzgodnień, o których mowa w ust. 2, zgodnie z sekcją VII załącznika VI do decyzji 2013/488/UE.

Artykuł 17

Uruchomienie EUPM Armenia

1. EUPM Armenia uruchamia się w odpowiednim momencie, na podstawie zalecenia dowódcy operacji cywilnej EUPM Armenia, decyzją Rady, po osiągnięciu przez EUPM Armenia wstępnej zdolności operacyjnej.

2. Podstawowy zespół EUPM Armenia czyni niezbędne przygotowania, aby umożliwić EUPM Armenia osiągnięcie wstępnej zdolności operacyjnej.

Artykuł 18

Wejście w życie i okres obowiązywania

1. Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

2. Niniejsza decyzja ma zastosowanie przez okres dwóch lat od uruchomienia EUPM Armenia.

Sporządzono w Luksemburgu dnia 21 kwietnia 2026 r.

1 Decyzja Rady 2013/488/UE z dnia 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (Dz.U. L 274 z 15.10.2013, s. 1, ELI http://data.europa.eu/eli/dec/2013/488/oj).

2 Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2009/937/oj).

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2026.894
• Rodzaj: decyzja
• Tytuł: Decyzja 2026/894 w sprawie partnerskiej misji Unii Europejskiej w Armenii (EUPM Armenia)
• Data aktu: 2026-04-21
• Data ogłoszenia: 2026-04-22
• Data wejścia w życie: 2026-04-21