Rozporządzenie 2026/877 w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2026/877

z dnia 16 kwietnia 2026 r.

w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady nr 19/65/EWG z dnia 2 marca 1965 r. w sprawie stosowania art. 85 ust. 3 Traktatu do pewnych kategorii porozumień i praktyk uzgodnionych ¹ , w szczególności jego art. 1,

po opublikowaniu projektu niniejszego rozporządzenia,

po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominujących,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie nr 19/65/EWG upoważnia Komisję do stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu w drodze rozporządzenia do pewnych kategorii porozumień o transferze technologii i odpowiednich uzgodnionych praktyk objętych zakresem art. 101 ust. 1 Traktatu, których stronami są jedynie dwa przedsiębiorstwa.

(2) Na mocy rozporządzenia nr 19/65/EWG Komisja przyjęła w szczególności rozporządzenie (UE) nr 316/2014 ² . W rozporządzeniu (UE) nr 316/2014 określono kategorie porozumień o transferze technologii, które zdaniem Komisji zwykle spełniają warunki określone w art. 101 ust. 3 Traktatu. W związku z ogólnie pozytywnymi doświadczeniami zgromadzonymi podczas stosowania rozporządzenia (UE) nr 316/2014, które wygasa 30 kwietnia 2026 r., oraz mając na uwadze wyniki oceny tego rozporządzenia, należy przyjąć nowe rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych.

(3) Niniejsze rozporządzenie powinno zapewnić skuteczną ochronę konkurencji oraz zagwarantować przedsiębiorstwom odpowiedni poziom pewności prawa. W dążeniach do osiągnięcia tych celów należy uwzględnić potrzebę możliwie jak największego uproszczenia nadzoru administracyjnego i ram legislacyjnych.

(4) Porozumienia o transferze technologii dotyczą udzielania licencji na korzystanie z praw do technologii. Tego rodzaju porozumienia zazwyczaj prowadzą do zwiększenia efektywności ekonomicznej i wspierają konkurencyjność, ponieważ mogą ograniczyć powielanie prac badawczo-rozwojowych, motywować do podejmowania nowych prac badawczo-rozwojowych, pobudzać innowacje, ułatwiać upowszechnianie technologii oraz tworzyć konkurencję na rynku produktowym.

(5) Prawdopodobieństwo, że tego rodzaju skutki polegające na zwiększeniu efektywności i konkurencyjności przeważą nad wszelkimi skutkami antykonkurencyjnymi wynikającymi z ograniczeń zawartych w porozumieniach o transferze technologii, zależy od władzy rynkowej zainteresowanych przedsiębiorstw i w związku z tym od skali, w jakiej z przedsiębiorstwami tymi konkurują przedsiębiorstwa posiadające technologie substytucyjne lub przedsiębiorstwa wytwarzające produkty substytucyjne.

(6) Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie jedynie do porozumień o transferze technologii między licencjodawcą a licencjobiorcą. Powinno obejmować tego rodzaju porozumienia nawet wówczas, gdy porozumienie zawiera warunki dotyczące więcej niż jednego poziomu obrotu, na przykład wymóg postawiony wobec licencjobiorcy, aby utworzył szczególny system dystrybucji, oraz określenie zobowiązań, jakie

licencjobiorca musi lub może nałożyć na podmioty odsprzedające produkty wytworzone w oparciu o licencję. Jednakże przy tego rodzaju warunkach i zobowiązaniach należy przestrzegać zasad konkurencji mających zastosowanie do porozumień dotyczących dostaw i dystrybucji, jak określono w rozporządzeniu Komisji (UE) 2022/720 ³  oraz jak wyjaśniono w wytycznych Komisji w sprawie ograniczeń wertykalnych ⁴ . Na mocy niniejszego rozporządzenia nie powinno się wyłączać porozumień dotyczących dostaw i dystrybucji zawartych między licencjobiorcą a nabywcami jego produktów objętych umową.

(7) Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie jedynie do porozumień, w których licencjodawca zezwala licencjobiorcy lub co najmniej jednemu z jego podwykonawców na korzystanie z praw do licencjonowanej technologii, w miarę możności po przeprowadzeniu przez licencjobiorcę lub jego podwykonawców dalszych prac badawczo-rozwojowych, na potrzeby wytwarzania towarów lub świadczenia usług. Nie powinno ono mieć zastosowania do udzielania licencji w kontekście porozumień badawczo-rozwojowych objętych zakresem przepisów rozporządzenia Komisji (UE) 2023/1066 ⁵  ani do udzielania licencji w kontekście porozumień specjalizacyjnych objętych zakresem przepisów rozporządzenia Komisji (UE) 2023/1067 ⁶ . Nie powinno ono również mieć zastosowania do porozumień, których głównym celem jest jedynie odsprzedaż lub dystrybucja oprogramowania, czy to za pośrednictwem kanałów fizycznych, czy cyfrowych, ponieważ porozumienia takie nie dotyczą udzielania licencji na technologie do celów produkcji, lecz są bardziej zbliżone do porozumień dystrybucyjnych.

(8) Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do porozumień związanych z tworzeniem grup technologii, to znaczy porozumień dotyczących łączenia technologii w grupy w celu udzielania licencji na korzystanie z nich podmiotom wnoszącym wkład do grupy lub osobom trzecim, ani do porozumień, na podstawie których tym osobom trzecim udziela się licencji na korzystanie z technologii wchodzących w skład grupy. Nie powinno ono również mieć zastosowania do uzgodnień, w ramach których potencjalni licencjobiorcy technologii porozumiewają się odnośnie do wspólnego negocjowania warunków porozumień o transferze technologii (grupy prowadzące negocjacje licencyjne).

(9) W celu stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu w drodze rozporządzenia nie jest konieczne zdefiniowanie tych porozumień o transferze technologii, które mogą być objęte zakresem art. 101 ust. 1 Traktatu. Przy indywidualnej ocenie porozumień na podstawie art. 101 ust. 1 należy uwzględnić kilka czynników, w szczególności strukturę i dynamikę właściwych rynków technologicznych i produktowych.

(10) Przywilej wyłączenia grupowego przewidziany w niniejszym rozporządzeniu powinien być ograniczony do tych porozumień, w przypadku których można z wystarczającą pewnością założyć, że spełniają one warunki określone w art. 101 ust. 3 Traktatu. Aby osiągnięcie korzyści i celów transferu technologii było możliwe, w zakres niniejszego rozporządzenia powinien wchodzić nie tylko transfer technologii jako taki, ale także inne postanowienia zawarte w porozumieniach o transferze technologii, jeżeli i o ile postanowienia te dotyczą bezpośrednio wytwarzania lub sprzedaży produktów objętych umową.

(11) W odniesieniu do porozumień o transferze technologii między konkurentami można założyć, że w przypadku gdy łączny udział, jaki strony posiadają w rynkach właściwych, nie przekracza 20 %, a porozumienia nie zawierają niektórych poważnych ograniczeń antykonkurencyjnych, porozumienia te na ogół prowadzą do usprawnienia produkcji lub dystrybucji oraz pozwalają konsumentom na godziwy udział w wynikających z tego korzyściach.

(12) W przypadku porozumień o transferze technologii między podmiotami niebędącymi konkurentami można założyć, że w przypadku gdy jednostkowy udział, jaki każda ze stron posiada w rynkach właściwych, nie przekracza 30 %, a porozumienia nie zawierają określonych poważnych ograniczeń antykonkurencyjnych, porozumienia te na ogół prowadzą do usprawnienia produkcji lub dystrybucji oraz pozwalają konsumentom na godziwy udział w wynikających z tego korzyściach.

(13) Do celów niniejszego rozporządzenia udział we właściwym rynku technologicznym należy obliczać na podstawie występowania praw do licencjonowanej technologii na właściwych rynkach produktowych i rynkach geograficznych, na których sprzedawane są produkty objęte umową, to jest na podstawie danych o sprzedaży dotyczących produktów objętych umową wytworzonych łącznie przez licencjodawcę i jego licencjobiorców. W związku z tym do celów stosowania niniejszego rozporządzenia uznaje się, że udział w rynku technologii, w przypadku których nie odnotowano jeszcze sprzedaży produktów objętych umową, wynosi zero.

(14) Przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące stosowania progów udziału w rynku nie powinny wpływać na obliczanie udziałów w rynku do celów oceny porozumień, które nie są objęte wyłączeniem grupowym przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu. Stosowanie niniejszego rozporządzenia pozostaje bez uszczerbku dla stosowania art. 102 Traktatu.

(15) Jeżeli obowiązujący próg udziału w rynku zostanie przekroczony na jednym rynku produktowym lub technologicznym bądź na kilku takich rynkach, wyłączenie grupowe nie powinno mieć zastosowania do porozumienia dla tych rynków właściwych.

(16) Nie może istnieć domniemanie, że w zakres art. 101 ust. 1 Traktatu wchodzą porozumienia o transferze technologii powyżej podanych progów udziału w rynku. Na przykład wyłączne porozumienia licencyjne między przedsiębiorstwami niekonkurującymi często nie wchodzą w zakres art. 101 ust. 1. Nie może również istnieć domniemanie, że powyżej podanych progów udziału w rynku porozumienia o transferze technologii objęte zakresem art. 101 ust. 1 nie będą spełniać warunków wyjątku przewidzianego w art. 101 ust. 3. Jednakże nie można również zakładać, że na ogół będą one źródłem powstawania obiektywnych korzyści o takim charakterze i zasięgu, które zrównoważą niekorzystne skutki, jakie wywołują dla konkurencji.

(17) Niniejsze rozporządzenie nie powinno wyłączać porozumień o transferze technologii zawierających ograniczenia, które nie są niezbędne w celu usprawnienia produkcji lub dystrybucji. W szczególności porozumienia o transferze technologii zawierające niektóre poważne ograniczenia antykonkurencyjne, takie jak ustalanie cen obowiązujących w stosunku do osób trzecich, powinny być wykluczone z przywileju wyłączenia grupowego ustanowionego niniejszym rozporządzeniem, niezależnie od udziałów zainteresowanych przedsiębiorstw w rynku. Jeśli w porozumieniu zawarto tego rodzaju najpoważniejsze ograniczenia konkurencji, całe porozumienie powinno zostać wykluczone z przywileju wyłączenia grupowego.

(18) Aby chronić motywację do działań innowacyjnych oraz w celu właściwego stosowania praw własności intelektualnej, niektóre ograniczenia powinny zostać wykluczone z korzystania z wyłączenia grupowego. W szczególności należy wykluczyć pewne zobowiązania do udzielania licencji zwrotnych i klauzule o niekwestionowaniu ważności praw. Jeżeli tego rodzaju ograniczenia włączono do porozumienia o transferze technologii, z przywileju wyłączenia grupowego powinno być wykluczone jedynie przedmiotowe ograniczenie.

(19) Progi udziału w rynku, nieobjęcie wyłączeniem porozumień o transferze technologii zawierających poważne ograniczenia antykonkurencyjne oraz wykluczenie określonych ograniczeń przewidziane w niniejszym rozporządzeniu zapewnią w zwykłych okolicznościach, aby porozumienia, do których stosuje się wyłączenie grupowe, nie pozwalały uczestniczącym w nich przedsiębiorstwom na eliminowanie konkurencji w przypadku znacznej części przedmiotowych produktów.

(20) Niniejsze rozporządzenie powinno wskazywać typowe sytuacje, w których można uznać za stosowne wycofanie przywileju wyłączenia ustanowionego w niniejszym rozporządzeniu, zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003 ⁷ .

(21) W celu wzmocnienia nadzoru nad równoległymi sieciami porozumień o transferze technologii, które wywołują podobne skutki ograniczające i obejmują więcej niż 50 % danego rynku, Komisja może w drodze rozporządzenia uznać, że niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do porozumień o transferze technologii zawierających określone ograniczenia dotyczące danego rynku, tym samym przywracając pełne zastosowanie art. 101 Traktatu do takich porozumień,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Definicje

1. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a) "porozumienie" oznacza porozumienie, decyzję związku przedsiębiorstw lub praktykę uzgodnioną;

b) "prawa do technologii" oznaczają know-how oraz następujące prawa lub ich połączenie, w tym zgłoszenia lub wnioski o zarejestrowanie tych praw:

(i) patenty;

(ii) wzory użytkowe;

(iii) prawa ze wzorów;

(iv) topografie układów scalonych;

(v) dodatkowe świadectwa ochronne dla produktów leczniczych lub innych produktów, w odniesieniu do których można uzyskać tego rodzaju dodatkowe świadectwa ochronne;

(vi) prawa do ochrony odmian roślin; oraz

(vii) prawa autorskie do oprogramowania;

c) "porozumienie o transferze technologii" oznacza:

(i) porozumienie licencyjne dotyczące praw do technologii zawarte przez dwa przedsiębiorstwa na potrzeby wytwarzania przez licencjobiorcę lub jego podwykonawcę(-ów) produktów objętych umową;

(ii) przeniesienie praw do technologii pomiędzy dwoma przedsiębiorstwami w celu wytwarzania produktów objętych umową, w przypadku którego część ryzyka związanego z wykorzystaniem technologii ponosi nadal cedent;

d) "porozumienie wzajemne" oznacza porozumienie o transferze technologii, w przypadku gdy dwa przedsiębiorstwa udzielają sobie, w tej samej umowie lub w oddzielnych umowach, licencji na korzystanie z praw do technologii, oraz w przypadku gdy licencje te dotyczą konkurencyjnych technologii lub gdy mogą być wykorzystane do wytwarzania konkurencyjnych produktów;

e) "porozumienie jednostronne" oznacza porozumienie o transferze technologii, w przypadku gdy jedno przedsiębiorstwo udziela drugiemu przedsiębiorstwu licencji na korzystanie z praw do technologii, albo w przypadku gdy dwa przedsiębiorstwa udzielają sobie tego rodzaju licencji, lecz licencje te nie dotyczą konkurencyjnych technologii i nie mogą być wykorzystane do wytwarzania konkurencyjnych produktów;

f) "produkt" oznacza towary lub usługi, w tym zarówno towary i usługi pośrednie, jak i towary i usługi gotowe;

g) "produkt objęty umową" oznacza produkt wytworzony, bezpośrednio lub pośrednio, na podstawie praw do licencjonowanej technologii;

h) "prawa własności intelektualnej" obejmują prawa własności przemysłowej, w szczególności patenty i znaki towarowe, prawo autorskie i prawa pokrewne;

i) "know-how" oznacza pakiet informacji praktycznych, które wynikają z doświadczenia i przeprowadzonych testów i które są:

(i) niejawne, czyli nie są powszechnie znane lub łatwo dostępne;

(ii) istotne, czyli ważne i użyteczne z punktu widzenia wytwarzania produktów objętych umową; oraz

(iii) określone, czyli opisane w sposób wyczerpujący w stopniu pozwalającym na ich weryfikację pod kątem kryteriów dotyczących niejawności i istotności;

j) "właściwy rynek produktowy" oznacza rynek produktów objętych umową oraz ich substytutów, to znaczy wszystkich tych produktów, które - z uwagi na swoje właściwości, ceny i zamierzone przeznaczenie - są uważane przez nabywcę za wzajemnie zamienne lub substytucyjne;

k) "właściwy rynek technologiczny" oznacza rynek praw do licencjonowanej technologii oraz ich substytutów, to znaczy wszystkich tych praw do technologii, które - z uwagi na swoje właściwości, należne z ich tytułu opłaty licencyjne i zamierzone przeznaczenie - są uważane przez licencjobiorcę za wzajemnie zamienne lub substytucyjne;

l) "właściwy rynek geograficzny" oznacza obszar, na którym przedmiotowe przedsiębiorstwa prowadzą działalność w zakresie dostawy produktów lub udzielania licencji na korzystanie z praw do technologii oraz popytu na produkty lub udzielanie licencji na korzystanie z praw do technologii, na którym warunki konkurencji są w dostatecznym stopniu jednolite, oraz który może zostać wyodrębniony od obszarów sąsiadujących, ponieważ warunki konkurencji różnią się na tych obszarach w sposób odczuwalny;

m) "rynek właściwy" oznacza połączenie właściwego rynku produktowego lub technologicznego z właściwym rynkiem geograficznym;

n) "przedsiębiorstwa konkurujące" oznaczają przedsiębiorstwa, które konkurują na rynku właściwym, czyli:

(i) przedsiębiorstwa konkurujące na rynku właściwym, na którym udziela się licencji na prawa do technologii, to jest przedsiębiorstwa udzielające licencji na prawa do konkurencyjnych technologii (rzeczywiści konkurenci na rynku właściwym);

(ii) przedsiębiorstwa konkurujące na rynku właściwym, na którym prowadzi się sprzedaż produktów objętych umową, to jest przedsiębiorstwa, które wobec braku porozumienia o transferze technologii działają na rynku lub rynkach właściwych, na których produkty objęte umową są sprzedawane (rzeczywiści konkurenci na rynku właściwym), lub które wobec braku porozumienia o transferze technologii zdecydowałyby się prawdopodobnie - zakładając realnie a nie tylko teoretycznie - przeprowadzić konieczne dodatkowe inwestycje lub ponieść inne niezbędne koszty, aby wejść na rynek lub rynki właściwe w odpowiednio krótkim czasie pozwalającym na wywarcie presji konkurencyjnej na przedsiębiorstwa już działające na rynku właściwym (potencjalni konkurenci na rynku właściwym);

o) "system dystrybucji selektywnej" oznacza system dystrybucji, w którym licencjodawca zobowiązuje się do udzielenia licencji na wytwarzanie produktów objętych umową, bezpośrednio lub pośrednio, jedynie licencjobiorcom wybranym na podstawie określonych kryteriów, i w którym ci licencjobiorcy zobowiązują się do niesprzedawania produktów objętych umową nieautoryzowanym dystrybutorom na terytorium zastrzeżonym przez licencjodawcę do celów stosowania tego systemu;

p) "licencja wyłączna" oznacza licencję, na podstawie której sam licencjodawca nie jest uprawniony do prowadzenia produkcji w oparciu o prawa do licencjonowanej technologii ani nie jest uprawniony do udzielenia licencji na prawa do licencjonowanej technologii osobom trzecim, ogólnie, do określonego zastosowania lub na określonym terytorium;

q) "terytorium wyłączne" oznacza terytorium, na którym tylko jednemu przedsiębiorstwu wolno wytwarzać produkty objęte umową, jednak z możliwością udzielenia innemu licencjobiorcy zezwolenia na wytwarzanie produktów objętych umową na tym terytorium wyłącznie na rzecz konkretnego klienta, w przypadku gdy ta druga licencja została udzielona w celu utworzenia alternatywnego źródła dostaw dla tego klienta;

r) "grupa klientów przydzielona na wyłączność" oznacza taką grupę klientów, której tylko jedna strona porozumienia o transferze technologii ma prawo czynnie sprzedawać produkty objęte umową, wytworzone z wykorzystaniem licencjonowanej technologii;

s) "sprzedaż czynna" oznacza aktywne zabieganie o klientów za pośrednictwem wizyt, listów, e-maili, rozmów telefonicznych lub innych środków komunikacji bezpośredniej lub poprzez targetowanie reklam i promocji, w internecie lub poza nim, na przykład za pomocą mediów drukowanych lub cyfrowych, w tym mediów internetowych, usług porównywania cen lub reklamy w wyszukiwarkach, w celu pozyskania klientów na określonych terytoriach lub określonych grup klientów, prowadzenie strony internetowej z domeną najwyższego poziomu odpowiadającą określonym terytoriom lub udostępnianie strony internetowej w językach powszechnie używanych na określonych terytoriach, jeżeli takie języki są różne od języków powszechnie używanych na terytorium, na którym nabywca ma siedzibę;

t) "sprzedaż bierna" oznacza sprzedaż dokonywaną w odpowiedzi na spontaniczne wnioski ze strony klientów indywidualnych, w tym dostawę towarów lub usług klientom, jeżeli sprzedaż ta nie została zainicjowana za pośrednictwem reklamy aktywnie ukierunkowanej na konkretnego klienta, konkretną grupę klientów lub konkretne terytorium, w tym sprzedaż wynikającą z udziału w zamówieniu publicznym lub dokonywaną w odpowiedzi na prywatne zaproszenie do składania ofert.

2. Do celów niniejszego rozporządzenia wyrażenia "przedsiębiorstwo", "licencjodawca" i "licencjobiorca" obejmują odpowiednio ich przedsiębiorstwa powiązane.

"Przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają:

a) przedsiębiorstwa, w których stronie porozumienia o transferze technologii przysługuje - bezpośrednio lub pośrednio - co najmniej jedno z następujących praw lub uprawnień:

(i) uprawnienie do wykonywania ponad połowy praw głosu,

(ii) uprawnienie do powoływania ponad połowy członków rady nadzorczej, zarządu lub organów prawnie reprezentujących przedsiębiorstwo,

(iii) prawo kierowania działalnością przedsiębiorstwa;

b) przedsiębiorstwa, którym przysługuje - bezpośrednio lub pośrednio - w stosunku do strony porozumienia o transferze technologii co najmniej jedno z praw lub uprawnień wymienionych w lit. a);

c) przedsiębiorstwa, w których przedsiębiorstwu, o którym mowa w lit. b), przysługuje - bezpośrednio lub pośrednio - co najmniej jedno z praw lub uprawnień wymienionych w lit. a);

d) przedsiębiorstwa, w których stronie porozumienia o transferze technologii wraz z co najmniej jednym przedsiębiorstwem, o którym mowa w lit. a), b) lub c), lub w których co najmniej dwóm przedsiębiorstwom, o których mowa w lit. a), b) lub c), wspólnie przysługuje co najmniej jedno z praw lub uprawnień wymienionych w lit. a);

e) przedsiębiorstwa, w których co najmniej jedno z praw lub uprawnień wymienionych w lit. a) wspólnie przysługuje:

(i) stronom porozumienia o transferze technologii lub odpowiednim przedsiębiorstwom z nimi powiązanym, o których mowa w lit. a)-d), lub

(ii) co najmniej jednej ze stron porozumienia o transferze technologii lub co najmniej jednemu przedsiębiorstwu z nią powiązanemu, o którym mowa w lit. a)-d), oraz co najmniej jednej osobie trzeciej.

Artykuł 2

Wyłączenie

1. Na mocy art. 101 ust. 3 Traktatu oraz z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporządzenia art. 101 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania do porozumień o transferze technologii.

2. Wyłączenie przewidziane w ust. 1 stosuje się w zakresie, w jakim takie porozumienia o transferze technologii zawierają ograniczenia konkurencji wchodzące w zakres art. 101 ust. 1 Traktatu. Wyłączenie stosuje się do czasu upływu ważności, wygaśnięcia lub unieważnienia praw do licencjonowanej technologii lub, w przypadku know-how, tak długo, jak długo know-how pozostaje niejawne. Kiedy jednak know-how staje się publicznie znane w wyniku działania licencjobiorcy, wyłączenie stosuje się w okresie ważności porozumienia.

3. Wyłączenie przewidziane w ust. 1 ma także zastosowanie do postanowień, które są zawarte w porozumieniach o transferze technologii i dotyczą zakupu produktów przez licencjobiorcę lub udzielenia licencjobiorcy licencji na inne prawa własności intelektualnej lub know-how bądź też przeniesienia ich na licencjobiorcę, jeżeli i o ile postanowienia te dotyczą bezpośrednio wytwarzania lub sprzedaży produktów objętych umową.

Artykuł 3

Progi udziału w rynku

1. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia są przedsiębiorstwami konkurującymi, wyłączenie przewidziane w art. 2 stosuje się pod warunkiem, że łączny udział stron w rynku nie przekracza 20 % na dowolnym rynku właściwym.

2. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia nie są przedsiębiorstwami konkurującymi, wyłączenie przewidziane w art. 2 stosuje się pod warunkiem, że udział w rynku każdej ze stron nie przekracza 30 % na dowolnym rynku właściwym.

Artykuł 4

Najpoważniejsze ograniczenia konkurencji

1. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia są przedsiębiorstwami konkurującymi, wyłączenie przewidziane w art. 2 nie ma zastosowania do porozumień, które, bezpośrednio lub pośrednio, oddzielnie lub w połączeniu z innymi czynnikami pod kontrolą stron, mają za cel jedno z poniższych:

a) ograniczenie zdolności strony do ustalania cen przy sprzedaży produktów osobom trzecim;

b) ograniczenie produkcji, z wyjątkiem ograniczeń produkcji dotyczących produktów objętych umową, nałożonych na licencjobiorcę w porozumieniu jednostronnym lub nałożonych tylko na jednego z licencjobiorców w porozumieniu wzajemnym;

c) podział rynków lub klientów, z wyjątkiem:

(i) zobowiązania licencjodawcy lub licencjobiorcy, w porozumieniu jednostronnym, do niewytwarzania produktów z wykorzystaniem praw do licencjonowanej technologii na terytorium wyłącznym zastrzeżonym dla drugiej strony lub do nieprowadzenia czynnej lub biernej sprzedaży produktów objętych umową na terytorium wyłącznym lub na rzecz grupy klientów przydzielonej na wyłączność i zastrzeżonej dla drugiej strony;

(ii) nałożonego w porozumieniu jednostronnym ograniczenia sprzedaży czynnej produktów objętych umową prowadzonej przez licencjobiorcę na terytorium wyłącznym lub na rzecz grupy klientów przydzielonej na wyłączność, które zostały przyporządkowane przez licencjodawcę innemu licencjobiorcy, o ile ten ostatni nie był przedsiębiorstwem konkurującym z licencjodawcą w momencie zawierania jego własnego porozumienia licencyjnego;

(iii) zobowiązania licencjobiorcy do wytwarzania produktów objętych umową jedynie na jego własny użytek, pod warunkiem że nie nakłada się na licencjobiorcę ograniczeń w zakresie czynnej i biernej sprzedaży produktów objętych umową jako części zapasowych dla jego własnych produktów, jeśli wykorzystuje on produkty objęte umową w swoich własnych produktach;

(iv) zobowiązania licencjobiorcy w porozumieniu jednostronnym do wytwarzania produktów objętych umową jedynie dla konkretnego klienta, w przypadku gdy licencja została udzielona w celu utworzenia alternatywnego źródła dostaw dla tego klienta;

d) ograniczenie zdolności licencjobiorcy do korzystania z jego własnych praw do technologii lub ograniczenie zdolności którejkolwiek ze stron porozumienia do prowadzenia prac badawczo- rozwojowych, chyba że to ostatnie ograniczenie jest niezbędne, aby zapobiec ujawnieniu licencjonowanego know-how osobom trzecim.

2. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia nie są przedsiębiorstwami konkurującymi, wyłączenie przewidziane w art. 2 nie ma zastosowania do porozumień, które, bezpośrednio lub pośrednio, oddzielnie lub w połączeniu z innymi czynnikami pod kontrolą stron, mają za cel jedno z poniższych:

a) ograniczenie zdolności strony do ustalania cen przy sprzedaży produktów osobom trzecim, bez uszczerbku dla możliwości wyznaczania najwyższej ceny sprzedaży lub zalecania ceny sprzedaży, pod warunkiem że nie jest to równoznaczne ze stałą lub najniższą ceną sprzedaży określaną w wyniku nacisku którejkolwiek ze stron lub zachęt proponowanych przez którąkolwiek ze stron;

b) ograniczenie terytorium, na którym licencjobiorca może biernie sprzedawać produkty objęte umową, lub klientów, którym może je sprzedawać, z wyjątkiem:

(i) ograniczenia sprzedaży biernej na terytorium wyłącznym lub na rzecz grupy klientów przydzielonej na wyłączność, które są zastrzeżone dla licencjodawcy;

(ii) zobowiązania do wytwarzania produktów objętych umową jedynie na swój własny użytek, pod warunkiem że nie nakłada się na licencjobiorcę ograniczeń w zakresie czynnej i biernej sprzedaży produktów objętych umową jako części zapasowych dla jego własnych produktów, jeśli wykorzystuje on produkty objęte umową w swoich własnych produktach;

(iii) zobowiązania do wytwarzania produktów objętych umową jedynie dla konkretnego klienta, w przypadku gdy licencja została udzielona w celu utworzenia alternatywnego źródła dostaw dla tego klienta;

(iv) ograniczenia sprzedaży użytkownikom końcowym przez licencjobiorcę działającego na poziomie sprzedaży hurtowej;

(v) ograniczenia sprzedaży nieautoryzowanym dystrybutorom znajdującym się na terytorium, na którym licencjodawca prowadzi system dystrybucji selektywnej produktów objętych umową;

c) ograniczenie sprzedaży czynnej lub biernej na rzecz użytkowników końcowych przez licencjobiorcę będącego uczestnikiem systemu dystrybucji selektywnej i działającego na poziomie sprzedaży detalicznej, bez uszczerbku dla możliwości zakazywania uczestnikowi systemu prowadzenia działalności z nieuprawnionego miejsca.

3. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia nie są przedsiębiorstwami konkurującymi w momencie zawierania porozumienia, lecz stają się nimi później, stosuje się ust. 2, a nie ust. 1 w całym okresie obowiązywania porozumienia, chyba że porozumienie zostaje następnie zmienione w istotnym zakresie. Taka zmiana obejmuje zawarcie nowego porozumienia o transferze technologii między stronami, dotyczącego praw do konkurencyjnych technologii.

Artykuł 5

Wykluczone ograniczenia

1. Wyłączenie przewidziane w art. 2 nie ma zastosowania do następujących zobowiązań zawartych w porozumieniach o transferze technologii:

a) wszelkie bezpośrednie lub pośrednie zobowiązanie licencjobiorcy do udzielenia licencji wyłącznej licencjodawcy lub osobie trzeciej wyznaczonej przez licencjodawcę lub do przeniesienia praw na licencjodawcę lub taką osobę trzecią, w całości lub w części, w odniesieniu do własnych usprawnień licencjonowanej technologii lub własnych nowych zastosowań tej technologii, opracowanych przez licencjobiorcę;

b) wszelkie bezpośrednie lub pośrednie zobowiązanie strony do niekwestionowania ważności praw własności intelektualnej, które druga strona posiada w Unii, bez uszczerbku dla możliwości wypowiedzenia, w przypadku licencji wyłącznej, porozumienia o transferze technologii w razie kwestionowania przez licencjobiorcę ważności któregokolwiek z praw do licencjonowanej technologii.

2. W przypadku gdy przedsiębiorstwa będące stronami porozumienia nie są przedsiębiorstwami konkurującymi, wyłączenie przewidziane w art. 2 nie ma zastosowania do żadnego bezpośredniego lub pośredniego zobowiązania ograniczającego zdolność licencjobiorcy do korzystania z jego własnych praw do technologii lub ograniczającego zdolność którejkolwiek ze stron porozumienia do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych, chyba że to ostatnie ograniczenie jest niezbędne, aby zapobiec ujawnieniu licencjonowanego know-how osobom trzecim.

Artykuł 6

Cofnięcie wyłączenia w indywidualnych przypadkach

1. Na mocy art. 29 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 Komisja może cofnąć przywilej wynikający z niniejszego rozporządzenia, jeśli uzna, że w danym przypadku porozumienie o transferze technologii, do którego stosuje się wyłączenie przewidziane w art. 2 niniejszego rozporządzenia, wywołuje jednak skutki niezgodne z art. 101 ust. 3 Traktatu, w szczególności w przypadku, gdy:

a) dostęp technologii osób trzecich do rynku jest ograniczony, na przykład ze względu na kumulacyjne skutki równoległych sieci podobnych restrykcyjnych porozumień zakazujących licencjobiorcom stosowania technologii osób trzecich;

b) dostęp potencjalnych licencjobiorców do rynku jest ograniczony, na przykład ze względu na kumulacyjne skutki równoległych sieci podobnych restrykcyjnych porozumień zakazujących licencjodawcom udzielania licencji innym licencjobiorcom lub ze względu na to, że jedyny właściciel technologii udzielający licencji na odpowiednie prawa do technologii udziela licencji wyłącznej licencjobiorcy, który już prowadzi działalność na rynku produktowym na podstawie praw do technologii substytucyjnych.

2. W razie gdy w jakimkolwiek przypadku porozumienie o transferze technologii, do którego stosuje się wyłączenie przewidziane w art. 2 niniejszego rozporządzenia, wywołuje skutki niezgodne z art. 101 ust. 3 Traktatu, na terytorium państwa członkowskiego lub w jego części mającej właściwości odrębnego rynku geograficznego, urząd ds. konkurencji w danym państwie członkowskim może cofnąć przywilej wynikający z niniejszego rozporządzenia, na mocy art. 29 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003, w odniesieniu do danego terytorium, w takich samych okolicznościach, jakie zostały określone w ust. 1 niniejszego artykułu.

Artykuł 7

Zaprzestanie stosowania niniejszego rozporządzenia

1. Na mocy art. 1a rozporządzenia nr 19/65/EWG Komisja może w drodze rozporządzenia oświadczyć, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do porozumień o transferze technologii zawierających szczególne ograniczenia odnoszące się do danego rynku właściwego, w przypadku gdy równoległe sieci podobnych porozumień o transferze technologii obejmują więcej niż 50 % tego rynku.

2. Rozporządzenie wydawane na podstawie ust. 1 zaczyna być stosowane nie wcześniej niż sześć miesięcy po jego przyjęciu.

Artykuł 8

Stosowanie progów udziału w rynku

Do celów stosowania progów udziału w rynku określonych w art. 3 stosuje się następujące zasady:

a) udział w rynku oblicza się na podstawie wartości sprzedaży rynkowej; jeżeli dane dotyczące wartości sprzedaży rynkowej są niedostępne, udział przedmiotowych przedsiębiorstw w rynku można ustalić na podstawie szacunków opartych na innych wiarygodnych informacjach rynkowych, w tym dotyczących wielkości sprzedaży;

b) udział w rynku oblicza się na podstawie danych za poprzedni rok kalendarzowy; jeżeli poprzedni rok kalendarzowy nie jest reprezentatywny dla pozycji stron na rynku właściwym lub rynkach właściwych, udział w rynku oblicza się jako średnią udziałów stron w rynku za 3 poprzednie lata kalendarzowe;

c) udział w rynku przedsiębiorstw, o których mowa w art. 1 ust. 2 akapit drugi lit. e), zalicza się w równych częściach każdemu przedsiębiorstwu, któremu przysługują prawa lub uprawnienia wymienione w art. 1 ust. 2 akapit drugi lit. a);

d) udział strony działającej na właściwym rynku technologicznym oblicza się na podstawie obecności praw tej strony do technologii na rynku lub rynkach właściwych (a mianowicie na rynku lub rynkach produktowych i geograficznych), na których sprzedawane są produkty objęte umową, to jest na podstawie łącznej sprzedaży, jakie ta strona i jej licencjobiorcy osiągnęli dzięki produktom, w których wykorzystane są prawa tej strony do licencjonowanej technologii;

e) jeżeli udział w rynku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lub 2, początkowo nie przekracza odpowiednio 20 % lub 30 %, ale następnie rośnie ponad te progi, wyłączenie przewidziane w art. 2 stosuje się nadal przez okres trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku, w którym próg, odpowiednio 20 % lub 30 %, został przekroczony po raz pierwszy.

Artykuł 9

Związek z innymi rozporządzeniami w sprawie wyłączeń grupowych

Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do uzgodnień licencyjnych w porozumieniach badawczo-rozwojowych, które są objęte przepisami rozporządzenia (UE) 2023/1066, lub w porozumieniach specjalizacyjnych, które są objęte przepisami rozporządzenia (UE) 2023/1067.

Artykuł 10

Okres przejściowy

Zakaz przewidziany w art. 101 ust. 1 Traktatu nie ma zastosowania w okresie od dnia 1 maja 2026 r. do dnia 30 kwietnia 2027 r. w odniesieniu do porozumień obowiązujących w dniu 30 kwietnia 2026 r., które nie spełniają warunków wyłączenia przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, ale które w dniu 30 kwietnia 2026 r. spełniały warunki wyłączenia przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 316/2014.

Artykuł 11

Okres obowiązywania

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2026 r.

Niniejsze rozporządzenie traci moc z dniem 30 kwietnia 2038 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 16 kwietnia 2026 r.

1 Dz.U. 36 z 6.3.1965, s. 533/65, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/1965/19/oj.

2 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 316/2014 z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii (Dz.U. L 93 z 28.3.2014, s. 17, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/ 2014/316/oj).

3 Rozporządzenie Komisji (UE) 2022/720 z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych (Dz.U. L 134 z 11.5.2022, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/ eli/reg/2022/720/oj).

4 Komunikat Komisji - Zawiadomienie Komisji: Wytyczne w sprawie ograniczeń wertykalnych (Dz.U. C 248 z 30.6.2022, s. 1).

5 Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1066 z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii porozumień badawczo-rozwojowych (Dz.U. L 143 z 2.6.2023, s. 9, ELI: http://data.europa. eu/eli/reg/2023/1066/oj).

6 Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1067 z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do niektórych kategorii porozumień specjalizacyjnych (Dz.U. L 143 z 2.6.2023, s. 20, ELI: http://data.europa.eu/eli/ reg/2023/1067/oj).

7 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu (Dz.U. L 1 z 4.1.2003, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2003/1/oj).

• Identyfikator: Dz.U.UE.L.2026.877
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Rozporządzenie 2026/877 w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii
• Data aktu: 2026-04-16
• Data ogłoszenia: 2026-04-21
• Data wejścia w życie: 2026-05-01