Rozporządzenie 2026/687 wprowadzające dwustronne klauzule ochronne przewidziane w Umowie o partnerstwie UE-Mercosur oraz w Umowie przejściowej w sprawie handlu UE-Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2026/687z dnia 11 marca 2026 r.wprowadzające dwustronne klauzule ochronne przewidziane w Umowie o partnerstwie UE-Mercosur oraz w Umowie przejściowej w sprawie handlu UE-Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 2,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,
stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą 1 ,
(1) Umowa o partnerstwie UE-Mercosur (zwana dalej "umową o partnerstwie") oraz umowa przejściowa w sprawie handlu UE-Mercosur (zwana dalej "umową przejściową w sprawie handlu") przyznają produktom pochodzącym z państw Mercosur lub przeznaczonym na ich terytorium preferencyjne traktowanie oraz zawierają dwustronne klauzule ochronne dotyczące tymczasowego wycofania preferencji taryfowych. Szczególny charakter niektórych produktów rolnych objętych tymi umowami (zwanymi dalej "umowami"), a także niekorzystna sytuacja regionów najbardziej oddalonych Unii, o których mowa w art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), wymagają przepisów ad hoc.
(2) Umowa o partnerstwie i umowa przejściowa w sprawie handlu mają na celu ochronę unijnych producentów produktów wrażliwych w sektorze rolnym przez ograniczenie preferencji do kontyngentów taryfowych.
(3) Unia zachowuje prawo do wprowadzenia ogólnych środków ochronnych zgodnie z Porozumieniem WTO w sprawie środków ochronnych, umową o partnerstwie i umową przejściową w sprawie handlu.
(4) Unia jest zdecydowana szybko i skutecznie skorzystać z dwustronnych klauzul ochronnych, aby przeciwdziałać ewentualnym negatywnym skutkom obniżek ceł na podstawie umowy o partnerstwie i umowy przejściowej w sprawie handlu, w tym w odniesieniu do produktów, których dostęp do rynku jest ograniczony limitami przewidzianymi w kontyngentach taryfowych.
(5) Konieczne jest ustanowienie procedur w celu zagwarantowania skutecznego wdrażania dwustronnych klauzul ochronnych w odniesieniu do produktów rolnych.
(6) Opóźnienie w stosowaniu uzasadnionych środków ochronnych mogłoby prowadzić do trudnej do naprawienia szkody dla rolników unijnych w co najmniej jednym państwie członkowskim.
(7) Należy w związku z tym ustanowić szczegółowe procedury zgodne z umowami w celu zagwarantowania terminowego wdrażania dwustronnych klauzul ochronnych przewidzianych w umowie o partnerstwie i umowie przejściowej w sprawie handlu w odniesieniu do niektórych wrażliwych produktów rolnych.
(8) Zastosowanie środków ochronnych ma być rozważane jedynie w przypadku, gdy dany produkt jest przedmiotem przywozu do Unii w tak zwiększonych ilościach, w ujęciu bezwzględnym lub względem produkcji unijnej, oraz na takich warunkach, że wyrządza poważną szkodę lub grozi wyrządzeniem poważnej szkody producentom unijnym wytwarzającym produkty podobne lub bezpośrednio konkurencyjne. Środki ochronne powinny przyjąć jedną z form, o których mowa w umowach.
(9) Działania następcze oraz przegląd umowy o partnerstwie i umowy przejściowej w sprawie handlu, prowadzenie dochodzeń, a także - w stosownych przypadkach - wprowadzanie środków ochronnych powinny się odbywać w jak najbardziej przejrzysty sposób.
(10) Państwa członkowskie powinny informować Komisję o wszelkich tendencjach w przywozie, które mogłyby wymagać wprowadzenia środków ochronnych.
(11) Kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy spełnione są warunki wprowadzenia środków ochronnych, ma wiarygodność statystyki dotyczącej całości przywozu z państw-stron do Unii.
(12) Ścisłe monitorowanie wszelkich produktów wrażliwych powinno pomóc w terminowym podejmowaniu decyzji dotyczących ewentualnego wszczęcia dochodzenia, a następnie wprowadzenia środków ochronnych. Dlatego też od dnia wejścia w życie umowy o partnerstwie i umowy przejściowej w sprawie handlu Komisja powinna stale i proaktywnie monitorować przywóz wszelkich produktów wrażliwych. Monitorowanie należy rozszerzyć na inne produkty lub sektory, jeśli odnośny przemysł unijny wystąpi z należycie uzasadnionym wnioskiem do Komisji. Co najmniej raz na sześć miesięcy Komisja powinna przedstawiać sprawozdanie z monitorowania zawierające ocenę wpływu przywozu produktów wrażliwych korzystających z preferencyjnego dostępu do rynku na podstawie umów, w tym dane na temat wielkości przywozu i cen importowych w odniesieniu do wszystkich produktów wrażliwych.
(13) Niezbędne jest także określenie terminów wszczynania dochodzeń i ustalania, czy środki ochronne są odpowiednie, z myślą o zapewnieniu szybkiego dokonywania takich ustaleń, i zwiększeniu w ten sposób pewności prawa dla zainteresowanych podmiotów gospodarczych.
(14) W krytycznych okolicznościach Komisja powinna szybko wprowadzić środki ochronne.
(15) Środki ochronne powinny być stosowane wyłącznie w zakresie i okresie niezbędnym do zapobieżenia powstaniu poważnej szkody oraz ułatwienia dostosowania. Należy określić maksymalny okres stosowania środków ochronnych oraz szczegółowe przepisy dotyczące jego przedłużenia oraz przeglądu takich środków.
(16) Aby umożliwić dokonanie zmian w załączniku do niniejszego rozporządzenia, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do zmiany wykazu produktów wrażliwych. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa 2 . W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.
(17) Wdrażanie dwustronnych klauzul ochronnych oraz wprowadzenie przejrzystych kryteriów dotyczących czasowego zawieszenia preferencji taryfowych przewidzianych w umowach wymaga jednolitych warunków przyjmowania tymczasowych i ostatecznych środków ochronnych, wprowadzania uprzednich środków nadzoru, kończenia dochodzenia bez wprowadzania środków oraz tymczasowego zawieszania preferencji taryfowych.
(18) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 3 .
(19) W przypadku przyjęcia uprzednich środków nadzoru i tymczasowych środków ochronnych należy stosować procedurę doradczą ze względu na skutki tych środków i ich sekwencyjną logikę w odniesieniu do przyjmowania ostatecznych środków ochronnych. W przypadku wprowadzenia ostatecznych środków ochronnych oraz przeglądu takich środków należy stosować procedurę sprawdzającą.
(20) Komisja powinna przyjmować akty wykonawcze mające natychmiastowe zastosowanie, jeżeli - w należycie uzasadnionych przypadkach - opóźnienie we wprowadzeniu tymczasowych środków ochronnych wyrządziłoby trudną do naprawienia szkodę lub w celu zapobieżenia negatywnemu wpływowi zwiększonego przywozu na rynek unijny - gdy jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą.
(21) Należy ustanowić przepisy dotyczące postępowania z informacjami poufnymi w sposób zabezpieczający przed ujawnieniem tajemnic handlowych.
(22) Komisja powinna przedkładać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie dotyczące stosowania środków ochronnych,
PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Strasburgu dnia 11 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.687 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie 2026/687 wprowadzające dwustronne klauzule ochronne przewidziane w Umowie o partnerstwie UE-Mercosur oraz w Umowie przejściowej w sprawie handlu UE-Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych |
| Data aktu: | 2026-03-11 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-19 |
| Data wejścia w życie: | 2026-04-08 |
