Rozporządzenie wykonawcze 2026/507 przyznające Republice Zielonego Przylądka tymczasowe odstępstwo od preferencyjnych reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/2446 w odniesieniu do przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tuńczyka i tzw. loins z tuńczyka (surowych, poddanych obróbce cieplnej i zamrożonych), przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z makreli oraz przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tazara lub tazara maruna
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/507z dnia 6 marca 2026 r.przyznające Republice Zielonego Przylądka tymczasowe odstępstwo od preferencyjnych reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/2446 w odniesieniu do przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tuńczyka i tzw. "loins" z tuńczyka (surowych, poddanych obróbce cieplnej i zamrożonych), przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z makreli oraz przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tazara lub tazara maruna
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny 1 , w szczególności jego art. 64 ust. 6 i art. 66 lit. b),
(1) Republika Zielonego Przylądka jest państwem korzystającym ze szczególnego rozwiązania motywacyjnego dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów przewidzianego w art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 2 , zwanego ogólnym systemem preferencji taryfowych (GSP+). Preferencyjne reguły pochodzenia do celów GSP, inne niż przepisy proceduralne, określono w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2015/2446 3 .
(2) Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. Republika Zielonego Przylądka złożyła wniosek o przedłużenie tymczasowego odstępstwa od preferencyjnych reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/2446, które to odstępstwo zostało przyznane rozporządzeniami wykonawczymi Komisji (UE) 2019/561 4 , (UE) 2019/620 5 , (UE) 2021/966 6 i (UE) 2024/1288 7 . Wniosek dotyczy rocznej ilości 5 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tuńczyka i tzw. "loins" z tuńczyka (surowych, poddanych obróbce cieplnej i zamrożonych), 3 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z makreli oraz 1 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tazara lub tazara maruna. Na mocy wnioskowanego odstępstwa produkty te byłyby uważane za pochodzące z Republiki Zielonego Przylądka, nawet jeśli zostały wyprodukowane z ryb niepochodzących.
(3) Republika Zielonego Przylądka poparła swój wniosek o przedłużenie tych odstępstw, opierając się na argumentach przedstawionych we wcześniejszych wnioskach, które są nadal istotne, a mianowicie na niskich ilościach tuńczyka i makreli złowionych na jej wodach terytorialnych, ograniczonych możliwościach połowowych poza jej wodami terytorialnymi oraz ograniczonym okresie połowu, który zmniejsza możliwości łowienia pochodzących ryb. Duże znaczenie ma też fakt, że Republika Zielonego Przylądka rozbudowała swoją infrastrukturę portową. Umożliwia to przetwarzanie większych ilości ryb, w związku z czym branża połowów ma teraz możliwość rozwoju. Republika Zielonego Przylądka nie posiada niestety floty przemysłowej, która mogłaby obsłużyć jej przemysł rybny, i nie inwestuje wystarczająco we flotę. Aktualne ograniczone zdolności połowowe w odniesieniu do ryb pochodzących są niewystarczające, by przemysł rybny mógł maksymalnie wykorzystać swoje zdolności produkcyjne. We wniosku podkreślono również trudności, z jakimi zmaga się Republika Zielonego Przylądka w wyniku opóźnień w wejściu w życie umowy o partnerstwie gospodarczym (UPG) pomiędzy Unią Europejską a państwami Afryki Zachodniej. Republika Zielonego Przylądka podkreśla potrzebę odstępstwa od reguł preferencyjnego pochodzenia mających zastosowanie w ramach GSP w celu zrekompensowania faktu, że nie jest jeszcze możliwe korzystanie z kontyngentów pochodzenia lub zasad kumulacji na mocy UPG na mocy UPG, która nie jest jeszcze tymczasowo stosowana.
(4) Wskazane wyżej wyzwania, przed którymi stoi Republika Zielonego Przylądka, ograniczają zdolność tego kraju do rozwijania gospodarki rybnej, która może zapewnić bezpieczeństwo gospodarcze ludności zależnej od tej działalności. Wniosek o odstępstwo należy również postrzegać w kontekście działań prowadzonych przez Unię Europejską w celu wsparcia Republiki Zielonego Przylądka, przy czym projekty dotyczące modernizacji infrastruktury portowej należą do kluczowych obszarów inwestycji realizowanych w ramach strategii Global Gateway w Republice Zielonego Przylądka i odgrywają kluczową rolę w rozwoju łańcucha wartości w sektorze rybołówstwa.
(5) Roczne wielkości określone w tymczasowym odstępstwie przyznanym rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2024/1288 zostały szybko wyczerpane, co zagroziło produkcji konserw i mogło spowodować ryzyko utraty miejsc pracy dla lokalnej ludności.
(6) Odstępstwo przewidziane w art. 64 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 ("unijny kodeks celny") ma charakter tymczasowy i stanowi również odpowiedź na potrzebę zapewnienia Republice Zielonego Przylądka czasu na przygotowanie się do zapewnienia zgodności z regułami dotyczącymi pochodzenia odpowiednich produktów oraz z wymogami dotyczącymi współpracy administracyjnej. Aby móc zarządzać takim odstępstwem, państwo składające wniosek powinno przestrzegać wymogów dotyczących informowania na temat wykorzystania odstępstwa oraz zarządzania ilościami, na które odstępstwo zostało przyznane, oraz podjąć wszelkie kroki w celu dostosowania się do reguł w najbliższej przyszłości.
(7) Republika Zielonego Przylądka spełniła, choć w sposób nieprawidłowy, wymogi dotyczące informowania na temat stosowania odstępstwa i zarządzania przyznanymi ilościami, a także środków zapewniających zgodność z regułami pochodzenia mającymi zastosowanie do GSP i współpracy administracyjnej, przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2024/1288.
(8) Ze względu na powtarzające się trudności gospodarcze i brak alternatywnych rozwiązań, a także biorąc pod uwagę pewne niedociągnięcia w zakresie zapewnienia zgodności z wymogami dotyczącymi informowania, Republice Zielonego Przylądka należy jednak przyznać, na ściśle określonych warunkach, tymczasowe odstępstwo od wymogu dotyczącego reguł preferencyjnego pochodzenia, zgodnie z którym produkty uznaje się za pochodzące z kraju korzystającego tylko w przypadku, gdy zawarte w nich materiały są całkowicie uzyskane w tym kraju. W szczególności, jak opisano powyżej, Republika Zielonego Przylądka dołożyła starań w celu dostosowania się do reguł, i otrzymała - i będzie nadal otrzymywać - wsparcie ze strony Unii, która pomoże jej w tym procesie, który powinien zakończyć się do 2027-2029 r. W związku z tym Republice Zielonego Przylądka należy dać więcej czasu na dostosowanie się do reguł zgodnie z art. 64 ust. 6 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 952/2013. Należy przyznać odstępstwo w odniesieniu do rocznej ilości 5 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tuńczyka i tzw. "loins" z tuńczyka (surowych, poddanych obróbce cieplnej i zamrożonych), 3 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z makreli oraz 1 000 ton przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tazara lub tazara maruna. Okres obowiązywania odstępstwa powinien być ograniczony do dwóch lat, co umożliwiłoby Republice Zielonego Przylądka dołożenie starań w celu dokończenia niezbędnych dostosowań strukturalnych w sektorze rybołówstwa, tak aby zapewnić zgodność z regułami pochodzenia dotyczącymi przedmiotowych produktów. Okres obowiązywania tego odstępstwa może jednak zakończyć się wcześniej, jeżeli rozporządzenie (UE) nr 978/2012 wygaśnie przed dniem 31 grudnia 2027 r. To ewentualne skrócenie okresu obowiązywania wynika z faktu, że rozporządzenie (UE) nr 978/2012, które stanowi podstawę prawną obecnego odstępstwa, może zostać uchylone przed końcem 2027 r. w kontekście przeglądu GSP. Odstępstwo należy jednak przyznać pod warunkiem, że organy celne Republiki Zielonego Przylądka podejmą niezbędne kroki, by prowadzić kontrole ilościowe wywozu produktów objętych odstępstwem oraz przesyłać Komisji sprawozdanie dotyczące ilości, w odniesieniu do których, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, wydano oświadczenia o pochodzeniu, oraz numery seryjne tych oświadczeń.
(9) Odstępstwo od reguł pochodzenia w odniesieniu do tuńczyka i makreli powinno być uzależnione od regularnego składania przez Republikę Zielonego Przylądka właściwym służbom Komisji sprawozdania na temat środków, jakie podjęła w celu zapewnienia zgodności z regułami pochodzenia w odniesieniu do przedmiotowych produktów i z powiązanymi procedurami, oraz od zapewnienia współpracy administracyjnej wymaganej do wdrożenia rozwiązań preferencyjnych w ramach GSP, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 978/2012 (rozporządzenie w sprawie GSP). Sprawozdania te należy składać zgodnie z dokładnym harmonogramem. Wszelkie opóźnienia w dotrzymywaniu ustalonych terminów powinny prowadzić do zawieszenia odstępstwa, o którym to zawieszeniu należy powiadomić właściwe organy Republiki Zielonego Przylądka, po przypomnieniu i wezwaniu do złożenia sprawozdań w terminie dziesięciu dni roboczych. Elementy, które należy zawrzeć w tych sprawozdaniach, zostaną wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Odstępstwo stosuje się z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w art. 43 rozporządzenia delegowanego (UE) 2015/2446.
(10) Ilościami określonymi w załącznikach do niniejszego rozporządzenia powinno się zarządzać zgodnie z art. 49-54 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 8 , które regulują zarządzanie kontyngentami taryfowymi.
(11) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinny wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu i mieć zastosowanie z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2026 r., aby uwzględnić trudną sytuację Republiki Zielonego Przylądka.
(12) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu Kodeksu Celnego,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Sporządzono w Brukseli dnia 6 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.507 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie wykonawcze 2026/507 przyznające Republice Zielonego Przylądka tymczasowe odstępstwo od preferencyjnych reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu delegowanym (UE) 2015/2446 w odniesieniu do przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tuńczyka i tzw. loins z tuńczyka (surowych, poddanych obróbce cieplnej i zamrożonych), przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z makreli oraz przetworzonych lub zakonserwowanych filetów z tazara lub tazara maruna |
| Data aktu: | 2026-03-06 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-09 |
| Data wejścia w życie: | 2026-03-10, 2026-01-01 |