Zalecenie 2026/1243 w sprawie monitorowania obecności alkaloidów sporyszu w paszy
ZALECENIE KOMISJI (UE) 2026/1243z dnia 11 czerwca 2026 r.w sprawie monitorowania obecności alkaloidów sporyszu w paszy
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292, a także mając na uwadze, co następuje:
(1) W dyrektywie 2002/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 1 określono maksymalne dopuszczalne poziomy niektórych niepożądanych substancji, w tym sporyszu żyta (Claviceps purpurea) w paszy.
(2) W zaleceniu Komisji 2012/154/UE 2 zalecono monitorowanie obecności alkaloidów sporyszu w zbożach i produktach zbożowych przeznaczonych do żywienia zwierząt, w paszy zielonej i trawach pastewnych przeznaczonych do żywienia zwierząt oraz w mieszankach paszowych.
(3) W dniu 28 czerwca 2012 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ("Urząd") przyjął opinię dotyczącą alkaloidów sporyszu w żywności i paszy 3 . Urząd oparł swoją ocenę ryzyka na głównych alkaloidach sporyszu Claviceps purpurea, mianowicie ergometrynie, ergotaminie, ergozynie, ergokrystynie, ergokryptynie, ergokorninie oraz ich epimerach. Ponieważ Claviceps africana i Claviceps fusiformis mogą mieć znaczenie dla paszy przywożonej do Unii, należy monitorować obecność ich dominujących alkaloidów sporyszu, w szczególności, odpowiednio dihydroergozyny i agroklawiny. Ergowalina jest jednym z alkaloidów sporyszu znajdowanych zwykle u gatunków traw zakażonych endofitami, takich jak kostrzewa trzcinowa lub życica trwała.
(4) W dniu 6 lipca 2017 r. Urząd opublikował sprawozdanie naukowe dotyczące narażenia z dietą na alkaloidy sporyszu u ludzi i zwierząt 4 . W sprawozdaniu zaleca się dalsze zbieranie danych analitycznych dotyczących alkaloidów sporyszu w odpowiednich towarach paszowych. Ponadto należy kontynuować jednoczesne gromadzenie danych na temat obecności skleroty sporyszu i zawartości alkaloidów sporyszu w różnych towarach paszowych, aby lepiej zrozumieć związek między tymi dwiema zmiennymi. Do monitorowania należy zastosować dostępne dostatecznie wrażliwe metody analityczne.
(5) W dniu 30 listopada 2023 r. Urząd przyjął opinię dotyczącą ryzyka dla zdrowia zwierząt związanego z obecnością alkaloidów sporyszu w paszy 5 . Urząd uznał, że obecność alkaloidów sporyszu w paszy stwarza zagrożenie dla zdrowia bydła i świń (prosięta, tuczniki i lochy). Urząd podkreślił, że istnieje potrzeba zebrania większej ilości danych dotyczących występowania alkaloidów sporyszu, w szczególności w zielonce i sorgo oraz w ergowaliny/ ergowalininy w zielonce. Dane dotyczące ich występowania przedłożone Urzędowi powinny zawierać odpowiednie informacje o analizowanych próbkach paszy, w tym o zawartości wilgoci, zwierzętach docelowych i rodzaju mieszanek paszowych (pełnoporcjowych/uzupełniających), a do analizy zaleca się stosowanie wrażliwych metod analitycznych.
(6) Należy zatem zalecić monitorowanie obecności alkaloidów sporyszu w paszy w całej Unii,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
2. Należy przeanalizować co najmniej następujące alkaloidy sporyszu:
- ergokrystyna/ergokrystynina,
- ergotamina/ergotaminina,
- ergokryptyna/ergokryptynina (izomery a i pi),
- ergometryna/ergometrynina,
- ergozyna/ergozynina,
- ergokornina/ergokorninina.
Zaleca się również analizę ergowaliny/ergowalininy, agroklawiny, dihydroergozyny i lolitremu B.
3. W miarę możliwości należy określić zawartość skleroty w próbce w celu poszerzenia wiedzy na temat związku między zawartością skleroty a poziomem poszczególnych alkaloidów sporyszu.
4. Zalecaną metodą analizy jest chromatografia cieczowa/tandemowa spektrometria mas (LC-MS/MS). Można stosować inne metody analizy, pod warunkiem że dostępne są dowody świadczące o tym, że dają one wiarygodne wyniki w odniesieniu do poszczególnych (lub par epimerów) alkaloidów sporyszu. Granica oznaczalności (LOQ), jaką należy osiągnąć przy oznaczaniu każdego alkaloidu sporyszu, powinna wynosić 5 pg/kg lub mniej.
5. W szczególności zaleca się pobieranie próbek:
- ze zbóż i ich produktów pochodnych,
- z traw i ich produktów pochodnych, w tym zielonki,
- z mieszanek paszowych.
6. W celu zapewnienia reprezentatywności próbek dla partii, z której pobiera się próbki, państwa członkowskie powinny stosować procedurę pobierania próbek ustanowioną w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 152/2009 6 .
7. Zaleca się, aby państwa członkowskie zapewniły regularne dostarczanie wyników analiz, do dnia 30 czerwca 2028 r., do Urzędu w ustalonym przez EFSA formacie przekazywania danych zgodnie z wytycznymi EFSA w sprawie standardu opisu próbek (SSD2) dla żywności i paszy 7 oraz dodatkowymi szczegółowymi wymaganiami EFSA dotyczącymi sprawozdawczości.
8. Niniejsze zalecenie zastępuje zalecenie Komisji 2012/154/UE.
Sporządzono w Brukseli dnia 11 czerwca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1243 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie 2026/1243 w sprawie monitorowania obecności alkaloidów sporyszu w paszy |
| Data aktu: | 2026-06-11 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-15 |
| Data wejścia w życie: | 2026-06-11 |