Rozporządzenie wykonawcze 2026/1144 ustanawiające przepisy dotyczące elektronicznych pozwoleń na wywóz dóbr kultury na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1081/2012
ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2026/1144z dnia 28 maja 2026 r.ustanawiające przepisy dotyczące elektronicznych pozwoleń na wywóz dóbr kultury na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1081/2012
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury 1 , w szczególności jego art. 7,
po konsultacji z Komitetem ds. Dóbr Kultury,
(1) Konieczne są szczegółowe ustalenia w celu wykonania rozporządzenia (WE) nr 116/2009, które przewiduje, między innymi, ustanowienie systemu pozwoleń na wywóz niektórych kategorii dóbr kultury wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia.
(2) Rozporządzenie (WE) nr 116/2009 nie określa, czy wnioski o pozwolenia na wywóz powinny być składane i rozpatrywane w formie papierowej czy elektronicznej i w jakiej formie powinny być wydawane pozwolenia.
(3) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1081/2012 2 wymaga, aby pozwolenia na wywóz były sporządzane i wydawane w formie papierowej. Stoi to w sprzeczności z obecną tendencją w Unii, gdzie większość administracji i organów państw członkowskich przeprowadziło cyfryzację lub jest w trakcie przeprowadzania cyfryzacji swoich usług dla obywateli poprzez wydawanie i stosowanie certyfikatów elektronicznych. Stosowanie różnych rozwiązań elektronicznych w zakresie pozwoleń na wywóz w coraz większej liczbie państw członkowskich, podczas gdy inne państwa członkowskie nadal wydają je w formie papierowej, może mieć negatywny wpływ na jednolite wykonywanie rozporządzenia (WE) nr 116/2009 w całej Unii.
(4) Wprowadzenie elektronicznego systemu składania i rozpatrywania wniosków oraz wydawania pozwoleń byłoby zgodne z celami Planu działania UE na rzecz administracji elektronicznej na lata 2016-2020 3 , w którego ramach dąży się do zwiększenia wydajności usług publicznych poprzez usunięcie istniejących barier cyfrowych, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i poprawę jakości interakcji między administracjami krajowymi. Byłoby to również spójne z deklaracją z Tallina 4 , w której określono cele dotyczące interakcji między administracją publiczną a ogółem społeczeństwa i przedsiębiorstwami w oparciu o zasady "domyślnej cyfrowości", "jednorazowości" i "domyślnej interoperacyjności".
(5) System wydawania pozwoleń na wywóz w formie papierowej umożliwia jedynie ograniczone śledzenie tego w jaki sposób pozwolenie na wywóz wykorzystano po jego wydaniu; pozwolenia na wywóz w formie papierowej są także podatne na fałszerstwo. Aby zaradzić temu zagrożeniu, a także aby poprawić skuteczność i współpracę administracyjną między organami właściwymi do stosowania rozporządzenia (WE) nr 116/2009 w państwach członkowskich, system składania i rozpatrywania wniosków oraz wydawania pozwoleń na wywóz w formie papierowej należy zastąpić systemem elektronicznym.
(6) W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 5 przewidziano ustanowienie scentralizowanego systemu elektronicznego przywozu dóbr kultury na obszar celny Unii ("system ICG") w celu przechowywania i wymiany informacji między właściwymi organami i organami celnymi państw członkowskich oraz umożliwienia importerom dopełnienia niektórych formalności, takich jak ubieganie się o pozwolenia na przywóz lub sporządzanie oświadczeń importerów. Dobra kultury znajdujące się na obszarze celnym Unii powinny korzystać z takiego samego poziomu ochrony, jaki system ICG przyznaje dziedzictwu kulturowemu państw trzecich.
(7) W związku z tym oraz w celu zapewnienia jednolitego stosowania elektronicznych pozwoleń na wywóz na podstawie rozporządzenia (WE) nr 116/2009 w całej Unii konieczne jest ustanowienie scentralizowanego systemu elektronicznego, z którego powinny korzystać właściwe organy państw członkowskich do przyjmowania i rozpatrywania wniosków o pozwolenia na wywóz oraz wydawania takich pozwoleń, a także określenie ustaleń dotyczących funkcjonowania tego systemu elektronicznego i korzystania z elektronicznych pozwoleń na wywóz.
(8) Organy celne państw członkowskich powinny mieć dostęp do tego systemu w celu przeprowadzania kontroli pozwoleń na wywóz na granicach zewnętrznych Unii oraz, w razie potrzeby, współpracy z właściwymi organami. Aby osiągnąć ten cel, elektroniczny system pozwoleń na wywóz powinien być połączony z unijnym środowiskiem jednego okienka w dziedzinie ceł ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2399 6 .
(9) W celu wyeliminowania zbędnych obciążeń administracyjnych należy ustanowić przepisy dotyczące otwartych pozwoleń na czasowy wywóz dóbr kultury przez osoby odpowiedzialne lub muzea i podobne instytucje w celu użytkowania, badania, konserwacji lub wystawienia w państwach trzecich.
(10) Państwa członkowskie, które chcą skorzystać z takiego udogodnienia, powinny mieć taką możliwość w odniesieniu do swoich własnych dóbr kultury, osób oraz muzeów. Poza pewnymi minimalnymi wymogami dotyczącymi pozwoleń otwartych określonymi w niniejszym rozporządzeniu warunki, które należy spełnić, mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość wyboru, czy wydawać pozwolenia otwarte, czy też nie.
(11) Należy zatem uchylić rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 1081/2012 i zastąpić je niniejszym rozporządzeniem.
(12) Stosowanie tych nowych przepisów należy odroczyć tak, aby zbiegło się w czasie z uruchomieniem elektronicznego systemu pozwoleń na wywóz.
(13) Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 7 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu 18 grudnia 2025 r.,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
| Identyfikator: | Dz.U.UE.L.2026.1144 |
| Rodzaj: | rozporządzenie |
| Tytuł: | Rozporządzenie wykonawcze 2026/1144 ustanawiające przepisy dotyczące elektronicznych pozwoleń na wywóz dóbr kultury na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 i uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1081/2012 |
| Data aktu: | 2026-05-28 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-29 |
| Data wejścia w życie: | 2031-10-02, 2026-06-18 |