Decyzja 2023/375 w sprawie zwolnienia z należności celnych przywozowych i z VAT w odniesieniu do towarów przywiezionych na Litwę w latach 2021 i 2022 w celu stawienia czoła kryzysowi migracyjnemu

DECYZJA KOMISJI (UE) 2023/375
z dnia 16 lutego 2023 r.
w sprawie zwolnienia z należności celnych przywozowych i z VAT w odniesieniu do towarów przywiezionych na Litwę w latach 2021 i 2022 w celu stawienia czoła kryzysowi migracyjnemu

(notyfikowana jako dokument nr C(2023) 1032)

(Jedynie tekst w języku litewskim jest autentyczny)

(Dz.U.UE L z dnia 20 lutego 2023 r.)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 2009/132/WE z dnia 19 października 2009 r. określającą zakres stosowania art. 143 lit. b) i c) dyrektywy 2006/112/WE w odniesieniu do zwolnienia z podatku od wartości dodanej przy ostatecznym imporcie niektórych towarów 1 , w szczególności jej art. 53, akapit pierwszy,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych 2 , w szczególności jego art. 76 akapit pierwszy, a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W czerwcu 2021 r. zaczęła wzrastać liczba obywateli państw trzecich i bezpaństwowców przekraczających w sposób niedozwolony granicę między Litwą a Białorusią. Było to spowodowane lekceważeniem prawa międzynarodowego, praw podstawowych i praw człowieka oraz instrumentalizacją migrantów przez reżim białoruski, co miało ogromne oddziaływanie na sąsiedni kraj Litwę i stwarzało silną presję i wyjątkowe wyzwania, jeśli chodzi o ochronę granic oraz przyjmowanie i zakwaterowanie obywateli państw trzecich i bezpaństwowców. Do sierpnia 2021 r. odnotowano ponad 55 razy więcej osób, które w sposób niedozwolony przekroczyły granicę Litwy z Białorusią, niż w ciągu całego 2020 r. Wzrost liczby obywateli państw trzecich i bezpaństwowców przekraczających w sposób niedozwolony granicę między Litwą a Białorusią skłonił Litwę do ogłoszenia w dniu 2 lipca 2021 r. ogólnokrajowego stanu wyjątkowego.

(2) W dniu 15 lipca 2021 r. Litwa wystąpiła o pomoc zgodnie z art. 15 ust. 1 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE 3  w związku z sytuacją kryzysową. 19 państw członkowskich i państwo trzecie uczestniczące w Unijnym Mechanizmie Ochrony Ludności odpowiedziało na wniosek Litwy o pomoc. Oferowana pomoc polegała na zapewnieniu systemów ogrzewania i klimatyzatorów, łóżek kempingowych, generatorów prądu, kontenerów (mieszkalnych i sanitarnych), namiotów i odpowiednich podłóg, zestawów oświetleniowych, stołów, krzeseł, koców, poduszek, śpiworów, materacy, schowków, namiotów magazynowych, racji żywnościowych i innego wsparcia rzeczowego.

(3) W dniu 13 października 2021 r. Litwa złożyła wniosek, zmieniony 15 kwietnia 2022 r. i 6 czerwca 2022 r., o przyznanie zwolnienia z należności celnych przywozowych i z podatku od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do towarów przywożonych na Litwę, które mają być nieodpłatnie dystrybuowane lub udostępniane na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

(4) Do czasu ogłoszenia decyzji Komisji Litwa zezwoliła na zawieszenie należności celnych przywozowych należnych od towarów, o którym mowa w art. 76 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 1186/2009, oraz na zawieszenie opodatkowania VAT należnego od towarów, o którym mowa w art. 53 akapit drugi dyrektywy 2009/132/WE.

(5) Litwa potwierdziła, że pierwszy przywóz towarów, które miały być nieodpłatnie dystrybuowane lub udostępniane na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, miał miejsce dnia 12 sierpnia 2021 r.

(6) Litwa poinformowała Komisję, że towary zostały przywiezione w celu dopuszczenia do obrotu przez Państwową Straż Graniczną Litwy oraz że nieodpłatne dystrybuowanie lub udostępniane przywożonych towarów na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających o ochronę międzynarodową zostało przeprowadzone przez wyznaczone organizacje państwowe.

(7) Kryzys humanitarny wymagający pilnej pomocy ze strony innych państw członkowskich i państw trzecich w celu ochrony dużej liczby obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, zwłaszcza jesienią i zimą, oraz wyjątkowe wyzwania wynikające z tego kryzysu dla Litwy stanowią katastrofę w rozumieniu rozdziału XVII sekcja C rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz tytułu VIII rozdział 4 dyrektywy 2009/132/WE.

(8) Należy zatem przyznać Litwie zwolnienie z należności celnych przywozowych pobieranych od towarów przywożonych do celów określonych w art. 74 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz zwolnienie z VAT należnego od towarów importowanych do celów określonych w art. 51 dyrektywy 2009/132/WE.

(9) W celu monitorowania przywozu, w odniesieniu do którego przyznano zwolnienie z należności celnych i z VAT, i w celu zapewnienia prawidłowego stosowania tego środka, biorąc pod uwagę, że od 24 lutego 2022 r. zastosowanie ma inny podobny środek, a mianowicie decyzja Komisji (UE) 2022/1108 4 , należy zobowiązać Litwę do poinformowania Komisji o charakterze i ilości towarów zwolnionych z należności celnych przywozowych i z VAT przeznaczonych do nieodpłatnej dystrybucji lub nieodpłatnego udostępniania na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz do poinformowania jej o środkach podjętych w celu zapobieżenia wykorzystaniu tych towarów do celów innych niż na korzyść takich osób.

(10) Aby zapewnić zgodność z warunkami określonymi w niniejszej decyzji, zapobiegać nieprawidłowościom oraz chronić interesy finansowe Unii i państw członkowskich, Litwa powinna w terminie określonym w niniejszej decyzji przedstawić Komisji sprawozdanie na temat środków zarządzania ryzykiem i odpowiednich środków kontroli celnej stosowanych zgodnie z art. 46 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 5  w odniesieniu do dopuszczenia do obrotu i wykorzystania towarów, w odniesieniu do których przyznano zwolnienie z należności celnych lub zwolnienie z VAT.

(11) Biorąc pod uwagę wyjątkowe wyzwania, przed którymi stoi Litwa, należy przyznać zarówno zwolnienie z należności celnych przywozowych, jak i zwolnienie z VAT w odniesieniu do przywozu dokonanego na Litwę w okresie od 12 sierpnia 2021 r. do 31 lipca 2022 r., o co wystąpiła z wnioskiem Litwa 6 czerwca 2022 r.

(12) 25 listopada 2022 r. przeprowadzono konsultacje z państwami członkowskimi zgodnie z art. 76 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 i art. 53 akapit pierwszy dyrektywy 2009/132/WE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł  1

Towary przywożone w celu dopuszczenia do obrotu przez Państwową Straż Graniczną Litwy zwalnia się z należności celnych przywozowych w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz z podatku od wartości dodanej (VAT) od importu w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2009/132/WE, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a)
towary przeznaczone są do jednego z następujących zastosowań:
(i)
nieodpłatna dystrybucja przez wyznaczone organizacje państwowe na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową;
(ii)
nieodpłatne udostępnianie obywatelom państw trzecich i bezpaństwowcom, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową przez wyznaczone organizacje państwowe, pod warunkiem że towary pozostają własnością tych organizacji;
b)
towary spełniają wymogi określone w art. 75, 78, 79 i 80 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 oraz w art. 52, 55, 56 i 57 dyrektywy 2009/132/WE.
Artykuł  2

Najpóźniej do dnia 1 marca 2023 r. Litwa przekazuje Komisji następujące informacje:

a)
skonsolidowane informacje na temat towarów zwolnionych z należności celnych przywozowych i z VAT zgodnie z art. 1:
(i)
numer zgłoszenia celnego;
(ii)
data przyjęcia;
(iii)
kod Nomenklatury scalonej;
(iv)
kod Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich;
(v)
masa netto;
(vi)
uzupełniająca jednostka miary, w stosownych przypadkach;
(vii)
wartość towarów;
(viii)
stawka celna;
(ix)
stawka VAT;
(x)
kwota niepobranych należności celnych i VAT;
(xi)
pochodzenie towarów;
(xii)
nazwy organizacji, o których mowa w art. 1 lit. a) pkt (ii), w odniesieniu do towarów udostępnianych obywatelom państw trzecich i bezpaństwowcom, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową;
b)
wykaz wyznaczonych organizacji państwowych odpowiedzialnych za dystrybucję i udostępnianie towarów objętych zwolnieniem z ceł i z VAT na rzecz obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy w sposób niedozwolony przekroczyli granicę między Litwą a Białorusią, a także osób ubiegających się o ochronę międzynarodową;
c)
informacje na temat środków stosowanych w celu zapewnienia zgodności z art. 78, 79 i 80 rozporządzenia (WE) nr 1186/2009 i z art. 55, 56 i 57 dyrektywy 2009/132/WE;
d)
informacje na temat środków zarządzania ryzykiem i, w stosownych przypadkach, środków kontroli celnej wprowadzonych przez Litwę na podstawie art. 46 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do towarów objętych zakresem niniejszej decyzji.
Artykuł  3

Art. 1. stosuje się do przywozu towarów na Litwę dokonanego w okresie od 12 sierpnia 2021 r. do 31 lipca 2022 r.

Artykuł  4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Litewskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 12 sierpnia 2021 r.

Sporządzono w Brukseli dnia 16 lutego 2023 r.

1 Dz.U. L 292 z 10.11.2009, s. 5.
2 Dz.U. L 324 z 10.12.2009, s. 23.
3 Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1313/2013/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 924).
4 Decyzja Komisji (UE) 2022/1108 z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie zwolnienia przywozu z należności celnych przywozowych i z VAT w odniesieniu do towarów, które mają być dystrybuowane lub nieodpłatnie udostępniane na rzecz osób uciekających przed wojną w Ukrainie oraz osób potrzebujących w Ukrainie (Dz.U. L 178 z 5.7.2022, s. 57).
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U. L 269 z 10.10.2013, s. 1).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2023.51.83

Rodzaj: Decyzja
Tytuł: Decyzja 2023/375 w sprawie zwolnienia z należności celnych przywozowych i z VAT w odniesieniu do towarów przywiezionych na Litwę w latach 2021 i 2022 w celu stawienia czoła kryzysowi migracyjnemu
Data aktu: 16/02/2023
Data ogłoszenia: 20/02/2023