Opinia Rady Fiskalnej o projekcie budżetu na 2027 r. - nierównowaga finansów publicznych
Projekt budżetu na 2027 r. prezentuje trwałą i głęboką nierównowagę finansów publicznych. Nie przedstawia działań, których wdrożenie zapewniłoby rozpoczęcie procesu konsolidacji, a Rada Ministrów nie wykorzystuje sprzyjających warunków gospodarczych do ograniczenia deficytu. Mimo że w roku 2027 nie dojdzie do przekroczenia konstytucyjnego progu 60 proc. PKB, w ocenie Rady ryzyko jego przekroczenia jest wysokie w roku 2028 i bardzo wysokie w latach 2029-30 - wynika z pierwszej opinii Rady Fiskalnej.
Sejm powołał Radę Fiskalną w listopadzie 2025 r. Do jej zadań należy m.in. opiniowanie prognoz makroekonomicznych wykorzystywanych na potrzeby opracowania projektu ustawy budżetowej, opiniowanie zgodności projektu ustawy budżetowej z krajowymi i unijnymi regułami fiskalnymi oraz ocena zgodności, spójności i efektywności ram budżetowych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Radzie Fiskalnej, minister finansów powinien zastosować się do opinii i zawartych w niej rekomendacji lub wyjaśnić przyczyny niezastosowania się do nich.
Według Rady, obecna nierównowaga finansów publicznych jest wynikiem kumulacji decyzji podejmowanych w dłuższym okresie, a nie załamania dochodów publicznych. Relacja dochodów do produktu krajowego brutto (PKB) jest wciąż historycznie wysoka, natomiast podstawowym źródłem pogłębienia deficytu pozostaje wzrost wydatków , wyraźnie przewyższający wzrost dochodów. Wydatki obronne nie są jedynym powodem pogorszenia stanu finansów publicznych. Odpowiadają za około jedną czwartą wzrostu wydatków od 2021 roku; istotne znaczenie mają również transfery socjalne, wynagrodzenia i inne trwałe zobowiązania państwa.
Czytaj też w LEX: Zakaz monetyzacji długu wynikający z Konstytucji RP i prawa unijnego a polski program luzowania ilościowego >
- Ryzyko przekroczenia przez państwowy dług publiczny w relacji do PKB w 2027 r. progu 55 proc. jest bardzo wysokie. Próg zostaje przekroczony w niemal wszystkich analizowanych wariantach ryzyka, m.in. z uwzględnieniem niewystąpienia „naturalnych oszczędności” w założonej wysokości. W projekcie nie zapewniono zatem odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa - czytamy.
Mimo że w roku 2027 nie dojdzie do przekroczenia konstytucyjnego progu 60 proc. PKB, w ocenie Rady ryzyko jego przekroczenia jest wysokie w roku 2028 i bardzo wysokie w latach 2029-30.
Czytaj też w LEX: Polityka podatkowa w zakresie sprzedaży detalicznej paliw na przykładzie Polski i Niemiec w okresie podwyższonej inflacji w latach 2022–2023 >
Zgodnie z opinią, naprawa finansów publicznych wymaga wiarygodnego planu wieloletniego i możliwie szerokiego porozumienia politycznego. Nie oznacza ona ograniczenia ambicji państwa, lecz stanowi warunek trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej. - Rada apeluje do rządu i wszystkich sił politycznych o podjęcie współodpowiedzialności za przygotowanie oraz realizację takiego planu - czytamy.
Rada wyraziła pozytywną opinię - z zastrzeżeniami - o prognozach makroekonomicznych przyjętych na potrzeby projektu ustawy budżetowej na 2027 r. Zastrzeżenia dotyczą w szczególności prognoz rynku pracy, niektórych składowych PKB, wewnętrznej spójności scenariusza na lata 2029-2030 oraz analizy wrażliwości na spowolnienie tempa wzrostu PKB.
Zgodnie z projektem budżetu na 2027 r., prognozowane dochody wyniosą 695 mld zł, wydatki 977,6 mld zł., a deficyt 282,6 mld zł. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2027 r. wyniesie 7,1 proc. PKB. Rząd prognozuje też, że PKB wzrośnie w przyszłym roku o 3 proc., a średnioroczna inflacja wyniesie 2,8 proc.
Czytaj też w LEX: Nowa klasyfikacja budżetowa w JST od 2027 r. – rewolucja w ewidencji, planowaniu i sprawozdawczości >
