Rozporządzenie wykonawcze 2015/1100 w sprawie obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich w ramach monitorowania rynku kolejowego

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/1100
z dnia 7 lipca 2015 r.
w sprawie obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich w ramach monitorowania rynku kolejowego
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego 1 , w szczególności jej art. 15 ust. 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W związku z potrzebą monitorowania rynku kolejowego art. 15 ust. 5 dyrektywy 2012/34/UE nakłada na państwa członkowskie obowiązek składania sprawozdań dotyczących korzystania z sieci i rozwoju warunków ramowych w sektorze kolejowym.

(2) Na podstawie informacji przedłożonych przez państwa członkowskie Komisja powinna składać co dwa lata sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie dotyczące kwestii, o których mowa w art. 15 ust. 4 dyrektywy 2012/34/UE.

(3) Państwa członkowskie dostarczały Komisji niezbędne informacje dobrowolnie już od wielu lat. W celu zapewnienia spójności i porównywalności danych przekazywanych przez państwa członkowskie, niezbędne są szczegółowe przepisy dotyczące treści i formatu tych danych.

(4) W niniejszym rozporządzeniu określa się kwestionariusz, który ma być wypełniany corocznie przez państwa członkowskie w celu monitorowania warunków technicznych i gospodarczych oraz rozwoju rynku w unijnym sektorze transportu kolejowego.

(5) Podczas zestawiania danych wymaganych w kwestionariuszu, państwa członkowskie powinny współpracować z partnerami społecznymi, użytkownikami, organami regulacyjnymi i innymi właściwymi organami na szczeblu krajowym.

(6) Podejmując decyzję o zakresie danych, które należy przedłożyć w kwestionariuszu, Komisja bierze pod uwagę istniejące źródła danych oraz dane przekazywane już w ramach obecnych obowiązków sprawozdawczych w celu zminimalizowania dodatkowych obciążeń dla sektora kolejowego i państw członkowskich. W szczególności Komisja, w miarę możliwości, korzysta z danych przekazywanych w ramach następujących aktów prawnych:

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 1108/70 2 , w odniesieniu do danych dotyczących inwestycji w infrastrukturę kolejową,

- rozporządzenie (WE) nr 91/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady 3 , w odniesieniu do danych dotyczących wielkości ruchu na sieci kolejowej i wypadków,

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1708/2005 4 , w szczególności jego załączniki I i II, w odniesieniu do danych dotyczących kolejowego transportu pasażerskiego,

- rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady 5 , w odniesieniu do publikowania rocznych sprawozdań przez przedsiębiorstwa kolejowe na temat realizacji norm jakości obsługi, oraz

- rozporządzenie Komisji (UE) nr 1300/2014 6 w odniesieniu do wykazów majątku sporządzanych przez państwa członkowskie w celu monitorowania i oceny dostępności unijnego systemu kolei dla osób niepełnosprawnych i o ograniczonej możliwości poruszania się.

(7) Europejska sieć organów regulacyjnych powinna być ściśle zaangażowana w realizację zobowiązań sprawozdawczych wynikających z art. 15 dyrektywy 2012/34/UE, a także w aktualizację metodyki zbierania danych.

(8) Kwestionariusz zawarty w załączniku należy stosować do zbierania danych od roku sprawozdawczego 2015. W ciągu pierwszych dwóch lat składania sprawozdań niezbędny jest okres przejściowy, ponieważ państwa członkowskie muszą dostosować istniejące mechanizmy zbierania danych po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia. Aby uniknąć błędnych interpretacji, ważne jest, aby w okresie przejściowym państwa członkowskie informowały Komisję o rozbieżnościach w zawartości lub formacie danych w odpowiednich sekcjach kwestionariusza.

(9) Na wniosek przedsiębiorstwa kolejowego i jeśli jest to uzasadnione koniecznością zachowania tajemnicy handlowej, państwa członkowskie mogą przedłożyć Komisji dane wymagane w pkt 7 kwestionariusza w formie anonimowej.

(10) Dane zebrane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem powinny być udostępniane wszystkim zainteresowanym stronom, z wyjątkiem przypadków, w których uniemożliwia to ochrona tajemnicy handlowej.

(11) Metodyka, definicje i metody zbierania danych mogą zmieniać się z czasem w wyniku postępu technicznego i naukowego. Rozwój rynku kolejowego i poprawa dostępności danych mogą skutkować potrzebą zawężenia lub rozszerzenia zakresu kwestionariusza. Załącznik do niniejszego rozporządzenia powinien być zatem regularnie aktualizowany w celu uwzględnienia tych zmian zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 62 ust. 3 dyrektywy 2012/34/UE.

(12) Komisja skonsultowała się z partnerami społecznymi i użytkownikami sektora kolejowego za pośrednictwem grupy roboczej ds. monitorowania rynku kolejowego. Komisja zwróciła się też o opinię do europejskiej sieci kolejowych organów regulacyjnych.

(13) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią komitetu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 dyrektywy 2012/34/UE,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł  1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie określa treść i format danych, które mają być przekazywane Komisji przez państwa członkowskie w ramach ich obowiązków sprawozdawczych do celów monitorowania rynku kolejowego.

Artykuł  2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają definicje przewidziane w art. 2 lit. e) rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady 7 , art. 2 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 913/2010 8 oraz art. 3 dyrektywy 2012/34/UE.

Stosuje się również poniższe definicje:

a)
"opłaty za dostęp do infrastruktury" (ang. track access charges, TAC) oznaczają opłaty pobierane za minimalny pakiet dostępu, o którym mowa w pkt 1 załącznika II do dyrektywy 2012/34/UE;
b)
"przewozy dużych prędkości" oznaczają pasażerskie usługi kolejowe świadczone przez tabor dużych prędkości, w tym pociągi z systemem przechyłu nadwozia, który porusza się z prędkością co najmniej 200 km/h przynajmniej na części trasy; zastosowanie infrastruktury wysokich prędkości nie zawsze jest konieczne;
c)
"konwencjonalne przewozy dalekobieżne" oznaczają pasażerskie kolejowe usługi przewozowe inne niż przewozy miejskie, podmiejskie, regionalne czy też dużych prędkości;
d)
"stacja" oznacza miejsce na linii kolejowej, w którym pociąg pasażerski może zatrzymać się, czy też rozpocząć lub zakończyć trasę;
e)
"terminal towarowy" oznacza miejsce przeznaczone do przeładunku i składowania jednostek transportu intermodalnego, w przypadku których przynajmniej jednym z rodzajów transportu jest transport kolejowy;
f)
"łączna rekompensata ze strony państwa" w kontekście umów oznacza całkowitą kwotę, którą państwo zgodziło się zapłacić zarządcy infrastruktury w formie finansowania przez cały okres obowiązywania umowy;
g)
"organ monitorujący" oznacza organ, który, zgodnie z przepisami krajowymi, weryfikuje przestrzeganie warunków umownych przez zarządcę infrastruktury;
h)
"tor" oznacza parę szyn, po których poruszać się mogą pojazdy kolejowe;
i)
"dedykowana linia dużych prędkości" oznacza linię zbudowaną specjalnie w celu umożliwienia ruchu z prędkością na ogół równą lub większą niż 250 km/h na jej głównych segmentach; może ona obejmować segmenty łączące, na których prędkości są obniżone w celu uwzględnienia warunków lokalnych;
j)
"węzeł" oznacza ważny punkt w sieci kolejowej, gdzie wiele linii kolejowych jest ze sobą połączonych;
k)
"międzynarodowe przewozy pasażerskie" oznaczają przewozy pasażerskie, w przypadku których pociąg przekracza co najmniej jedną granicę państwa członkowskiego, a pasażerowie są przewożeni między stacjami znajdującymi się w różnych państwach członkowskich;
l)
"krajowe przewozy pasażerskie" oznaczają przewozy pasażerskie wyłącznie na terytorium jednego państwa członkowskiego;
m)
"krajowe przewozy towarowe" oznaczają przewozy towarowe wyłącznie na terytorium jednego państwa członkowskiego;
n)
"przydział trasy" oznacza decyzję o przydzieleniu konkretnej trasy pociągu na potrzeby operacji; przydział trasy dla każdego przewozu kolejowego odbywającego się w ramach regularnego przewozu rozkładowego liczy się jako oddzielny przydział trasy;
o)
"rozkładowa trasa pociągu" oznacza trasę przydzieloną zgodnie z przepisami art. 45 dyrektywy 2012/34/UE;
p)
"trasa pociągu ad hoc" oznacza trasę przydzieloną zgodnie z wnioskiem o trasę, o którym mowa w art. 48 dyrektywy 2012/34/UE;
q)
"odrzucony wniosek o przydział trasy" oznacza wniosek o trasę, który został odrzucony przez zarządcę infrastruktury w wyniku procesu koordynacji określonym w art. 46 ust. 1 dyrektywy 2012/34/UE; każde anulowanie przewozu kolejowego odbywającego się w ramach regularnego przewozu rozkładowego liczy się jako odrzucony wniosek o przydział trasy;
r)
"utrzymanie" oznacza wydatki niekapitałowe, które ponosi zarządca infrastruktury w celu utrzymania stanu i możliwości istniejącej infrastruktury;
s)
"odnowienie" oznacza wydatki kapitałowe na większe prace wymienne w ramach istniejącej infrastruktury, które nie zmieniają jej ogólnego funkcjonowania;
t)
"modernizacja" oznacza wydatki kapitałowe na większe prace modyfikacyjne w ramach istniejącej infrastruktury, które poprawiają jej ogólne funkcjonowanie;
u)
"nowa infrastruktura" oznacza wydatki kapitałowe na projekty budowy nowych elementów infrastruktury;
v)
"fundusze publiczne" w kontekście wydatków na infrastrukturę oznaczają środki pozyskiwane bezpośrednio z dotacji publicznych na inwestycje;
w)
"fundusze własne" oznaczają fundusze z przychodów uzyskanych przez zarządców infrastruktury lub operatorów obiektów infrastruktury usługowej za pośrednictwem opłat za dostęp lub w inny sposób;
x)
"przychody" oznaczają wszystkie opłaty pobrane za świadczenie kolejowych usług transportowych w okresie sprawozdawczym; nie obejmuje innych przychodów, takich jak przychody z restauracji, usług na stacji oraz usług pokładowych;
y)
"tranzyt" oznacza transport przez kraj między miejscem załadunku/wsiadania a miejscem wyładunku/wysiadania, przy czym oba te miejsca są poza terytorium kraju;
z)
"ruch kolejowy na terytorium krajowym" oznacza każde przemieszczanie się pojazdów kolejowych w granicach jednego państwa, niezależnie od tego, w którym państwie pojazdy te są zarejestrowane;
aa)
"opóźnienie" oznacza różnicę czasu między czasem określonym w rozkładzie jazdy pociągu a rzeczywistym czasem, w którym pociąg przejeżdża przez miejsce na trasie pociągu, w którym pobierane są dane na temat podróży;
bb)
"pociąg odwołany" oznacza przejazd pociągu anulowany w fazie operacyjnej z przyczyn związanych z usługami kolejowymi, w tym pominięcie zaplanowanego przystanku, jeżeli pociąg jest przekierowany, lub zastąpienie przewozu kolejowego transportem drogowym;
cc)
"średnia prędkość rozkładowa" oznacza prędkość obliczaną poprzez podzielenie całkowitej długości podróży przez czas podróży oczekiwany zgodnie z rozkładem jazdy;
dd)
"rekompensata z tytułu świadczenia usługi publicznej" lub "rekompensata z tytułu PSO" oznacza środki finansowe przyznane w okresie sprawozdawczym, bezpośrednio lub pośrednio, przez właściwy organ z funduszy publicznych, przeznaczone na funkcjonowanie przewozów kolejowych w ramach obowiązku świadczenia usługi publicznej;
ee)
"przewozy komercyjne" oznaczają wszystkie przewozy pasażerskie, które nie wchodzą w zakres przewozów w ramach obowiązku świadczenia usługi publicznej;
ff)
"główne przedsiębiorstwo kolejowe" oznacza największe przedsiębiorstwo pod względem pasażerokilometrów lub tonokilometrów;
gg)
"licencja aktywna" oznacza licencję przyznaną przedsiębiorstwu kolejowemu, które rozpoczęło działalność i nie zaprzestało działalności w okresach określonych przez państwo członkowskie zgodnie z art. 24 ust. 4 dyrektywy 2012/34/UE;
hh)
"licencja nieaktywna" oznacza licencję przyznaną przedsiębiorstwu kolejowemu, które nie rozpoczęło działalności lub zaprzestało działalności w okresach określonych przez państwo członkowskie zgodnie z art. 24 ust. 4 dyrektywy 2012/34/UE oraz licencje, które zostały zawieszone lub wycofane;
ii)
"opłata za uzyskanie licencji" oznacza wszystkie opłaty pobierane przez organ wydający licencje za rozpatrzenie wniosku;
jj)
"czas uzyskania licencji" oznacza okres od dnia złożenia kompletnego wniosku o licencję do dnia ostatecznej decyzji;
kk)
"ekwiwalent pełnego czasu pracy" oznacza całkowitą liczbę godzin, łącznie z nadgodzinami, przepracowanych rocznie na stanowisku pracy, podzieloną przez średnia liczbę godzin przepracowanych rocznie na pełnoetatowym stanowisku;
ll)
"stacja rozrządowa" oznacza obiekt lub część obiektu wyposażone w pewną liczbę torów lub inne urządzenia używane do rozrządzania pojazdów kolejowych, w tym do manewrowania.
Artykuł  3

Zbieranie i przekazywanie danych

1.
Do dnia 31 grudnia każdego roku państwa członkowskie przekazują Komisji dane za poprzedni rok, określone w kwestionariuszu zawartym w załączniku.
2.
Każde państwo członkowskie przekazuje Komisji dane odnoszące się do transportu kolejowego na swoim terytorium.
3.
W przypadku przedsiębiorstw kolejowych działających w więcej niż jednym państwie członkowskim, przedsiębiorstwo to przekazuje organom krajowym oddzielne dane dla każdego państwa członkowskiego, w którym prowadzi działalność.
4.
Państwa członkowskie mogą uzyskać niezbędne dane z następujących źródeł:
a)
obowiązkowe ankiety;
b)
dane administracyjne, w tym dane gromadzone przez urzędy statystyczne i inne organy;
c)
szacunki statystyczne, z wyjaśnieniem stosowanych metod;
d)
dane dostarczone przez odpowiednie organizacje branżowe lub inne zainteresowane strony; oraz
e)
badania doraźne.

Organy dysponujące odpowiednimi danymi udostępniają je na żądanie.

5.
Aby pomóc państwom członkowskim w zapewnieniu jakości i porównywalności danych, Komisja może opracować materiały z wytycznymi metodycznymi, uwzględniając najlepsze praktyki przyjęte przez organy krajowe i organizacje zawodowe w sektorze kolejowym.
6.
Państwa członkowskie przekazują Komisji dane za pośrednictwem kwestionariusza elektronicznego, który zostanie udostępniony przez Komisję na jej stronie internetowej.
7.
Państwa członkowskie i Komisja przestrzegają poufności handlowej przekazywanych im informacji.
Artykuł  4

Przepisy przejściowe

1.
Państwa członkowskie zapewniają, aby ich systemy gromadzenia danych umożliwiały przedłożenie sprawozdania zgodnie z zawartością i formatem danych zdefiniowanymi w załączniku najpóźniej za rok sprawozdawczy 2017. Jeżeli państwa członkowskie napotkają istotne trudności w dostosowaniu systemów gromadzenia danych lub zgłoszą wątpliwości dotyczące istotności lub konieczności niektórych kategorii danych, potrzeba zmiany załącznika zostanie poddana ocenie.
2.
Jeżeli w okresie przejściowym państwa członkowskie nie mogą przekazać danych zgodnych z zawartością i formatem zdefiniowanymi w załączniku, przekazują dane w najbliższym dostępnym formacie, wskazując na rozbieżności w momencie przekazywania danych.
Artykuł  5

Wejście w życie i stosowanie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2016 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 7 lipca 2015 r.

W imieniu Komisji
Jean-Claude JUNCKER
Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

KWESTIONARIUSZ MONITOROWANIA RYNKU KOLEJOWEGO

1 Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 32.
2 Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1108/70 z dnia 4 czerwca 1970 r. wprowadzające system księgowy dla wydatków na infrastrukturę w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej (Dz.U. L 130 z 15.6.1970, s. 4).
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 91/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie statystyki transportu kolejowego (Dz.U. L 14 z 21.1.2003, s. 1).
4 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1708/2005 z dnia 19 października 2005 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 2494/95 w odniesieniu do wspólnego okresu odniesienia dla zharmonizowanego wskaźnika cen konsumpcyjnych oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2214/96 (Dz.U. L 274 z 20.10.2005, s. 9).
5 Rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące praw i obowiązków pasażerów w ruchu kolejowym (Dz.U. L 315 z 3.12.2007, s. 14).
6 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1300/2014 z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie technicznych specyfikacji interoperacyjności odnoszących się do dostępności systemu kolei Unii dla osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej możliwości poruszania się (Dz.U. L 356 z 12.12.2014, s. 110).
7 Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70, (Dz.U. L 315 z 3.12.2007, s. 1).
8 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 913/2010 z dnia 22 września 2010 r. w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy (Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 22).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.2015.181.1

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rozporządzenie wykonawcze 2015/1100 w sprawie obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich w ramach monitorowania rynku kolejowego
Data aktu: 07/07/2015
Data ogłoszenia: 09/07/2015
Data wejścia w życie: 29/07/2015, 01/01/2016